III

ITURRI ONDOAN

                                        (Etor. XIII)

(Xirola-soinu eta artzain-kantu.

Ardi joareak, artalde bat hurbil iragaiten ari.

Iturri baten ondoan).

Mortuz mortu artzain nabila,

Ardiekin ixil ixila.

Denek diote bake osoan bizi naizela;

Bainan burrunbaka dut bihotza,

galerna bezala.

Lot

                Urteak eta urteak

                Bagabiltzala herriz herri, bidez bide.

Abram

                Bai, urteak eta urteak

                Jaun Zerukoak nahi alde.

Lot

                Beti herrestan,

                Beti bidetan.

Abram

                Beti Jaunaren eskuetan.

Lot

                Haraneko gure etxe hartan

                Ez ginen hain gaizki

Abram

                Zer duzu? ala... joanik urriki?

Lot

                Ez, ez; hori, ez.

Abram

                Beharrik etorri baitzare.

                Bide hautan zer gerta ere

                Hor zaitut, semerik ez dutano

                Lagun eta ondoko.

Lot

                (doi bat ixilik)

                Zure eginbideak herrian betez

                Ardietsiko zinuen ba

                Bidetan bezein errexki

                Seme edo alaba.

Abram

                Hori Jainkoak daki.

                Jainkoak deitzen duenean

                Gizonak joan behar du joan

                Karkula geiagokorik gabe.

                Jainkoaren nahia baino nor eta zer hobe?

Lot

                Badakit bai badakit.

                Haatik, bi alabak andretzen ari zaizkit:

                Heientzat, betiko bidez-bide huntan

                Funtsezko senarrik nolaz atxeman?

(Kanpoko aldean kalapitak)

Abram 

                Zer da hori?

Lot 

                Zure-ta mere artzainak kataskan ari.

Lot-en artzain-nausia:

                Aseak gituk gero

                Abramek hau eta Abramek hura,

                Beti zuenak bazka gizenak oro.

Lot-en bertze bi artzain:

                Bai, halauk! halauk! Brien figura!

Abram-en artzain-nausia:

                Bai eta atzo guze bazketan

                Noren behorrak zabiltzan jan eta jan?

(Agertzen dire, borrokan hasteko punduan; Abramen artzain-nausia, makila altxatua eta gibelka ari).

(Abram eta Lot ikustearekin, badoatzi hortik).

Kantariek

                Jo zak jo! Jo zak jo! Jo zak jo eta jo!

Lot-tarrek

                Beti zuenak oro, bazka eta soro

                Aseak gituk, gero! Gu beti petzero. (berriz)

Kantariek

                Jo zak jo! Jo zak jo! Jo zak jo eta jo!

Abram-tarrek

                Bai, bai, zergatik igor ixilka lau behor

                Jabea nor zuten nor, aitor zuek aitor. (berriz)

Kantariek

                Jo zak jo! Jo zak jo! Jo zak jo eta jo!

Lot-tarrek eta Abram-tarrek, orok betan:

                (Bakotxak beren solasekin)

Lot-tarrek

                Beti zuenak oro...

Abram-tarrek

                Bai, bai zergatik igor...

Kantariek

                Jo zak jo! Jo zak jo! Jo zak jo eta jo!

Abram

                Ez dugula deus izan elgarren artean,

                Gu gatik ez dabiltzan artzainak kataskan.

Kantariek

                Jo zak jo! Jo zak jo! Jo zak jo eta jo!

Abram

                Bai, gauden bakean bai: anai gare anai.

                Ez gaiten egin etsai, behex gaiten orai.

Kantariek

                Jo zak jo! Jo zak jo! Jo zak jo eta jo!

Abram

                Zu eskuin joan orduko, ezker nik hartuko;

                Zu ezker joan orduko, eskuin nik hartuko.

(Azken pertsuan, Abramek eta Lotek bortzeko bat elgarri; eta Lot urruntzen da).

                        * * *

Abram 

                Andrearekin zinen?

Hagar

                Ba, nausia.

Abram

                (pegarra betetzen ari da)

                Errozu Lot joanen zaikula joanen.

Hagar

                O! Zer berria... Eta norat ote?

Abram

                Gomor aldeko zelaietarat, nik uste.

Hagar

                O! nik beti

                Nahiago dut mendiz mendi.

Abram

                Ai, xoria zu!

                Zer diozun ere ez dakizu.

(Hagar joan eta, xutik, besoak zerurat):

                Jauna, zer egin orai?

                Bakarrik gaitutzu ni eta Zarai.

Kantariekin Jauna

                Altxa begiak, altxa:

                Zaren tokitik beba.

                Ipar aldetik eta

                Hego-alderaino,

                Argi-aldetik eta

                Mendealeraino.

                — Zuri dautzut lur-alde hori

                Eman gogo,

                Zuri eta ondokoeri

                Sekulako.

                Altxa begiak...

                — Lur huntako errauts pikorren

                Parekoak

                Zure ganik sortuko diren

                Ondokoak.

                Altxa begiak...

© Xabier Iratzeder