Aberasten da gizadia

eta barreiatzen ludian zehar utsaren billa

jainko eta jainkosak dituelarik galduak

gaueko zehar bideetan barrena.

 

Lurrari atxiki eta atzemana

kolpearen kolpez taxutua

lur puska honetan euskal arnasa da azaltzen

                                                    gorpuzten

 

amandretzat iduzki eta illargi

amatzat lurra,

                      sua, ur, aize

                      Ekain eta Isturitze.

 

Eta bizitza sortzen eta hiltzen doa

lur ama sabelaren baitan

utsan barrenean bidaiatzean

arrespil eta trego-arri

kondairan barreneko ihauteri

 

                                  ihauteri miauteri

                                  jainkosa Mari joan zaigu

                                  Sugaarraren gibeletik

                                  utsan gaindi eten gabe

                                  suzko ludi honetatik.

 

Eta etorri ziren elurteak

                         iduzkiak

                         euriteak

eta urbildu ziren ahuntzak

     urreratu oillarrak,

jauzika, trumilka

eta jan zuten belarra

belardi, soro eta oihana

eta bereganatu zuen oillategia

oro estalirik oillarrak.

 

                        Lanbrotartean xinaurri saldo gisa

                        lan eta lan

                        bizkarrean zama aztuna

                        ezin erdietsiz osasuna

                        izar gidaririk gabe

                                                      umezurtz

                        bizi gara oroitzapenez

                                       ametsez

                        galdurik itzala eta oihartzuna.

 

                        Arbasoen baratz ttipia belar zikinez josia

                        oro larrutua,

                        arnasa itoa, mihia moztua

                        burua ustua

                        gauez ibiltzera bortxatuak

                        iduzkiaren fereka eta balakurik gabe

                        argi sentirik ez.

                        Itsu eta sor

                        erbail eta erren

                        bizitzaren bide zeharretan barrena ibiltzen

                        ihauterian parte artu gabe

                        lanbrotarteko xinaurri saldo gisa

                                                                       lan eta lan

                        bizkarrean zama aztuna

                        ezin erdietsiz askatasunaren osasuna.

 

Lur puska ttipi honen oihu latz eta samina

kosmozko utsan gaindi doa,

Mari eta Sugaar!

Iduzki, euri eta aizea!

Ai, ei madarikazionea!

Ez dautzuegu sekulan barkatuko

ahuntz zarpail hori

oillar arroputza!

Ez gara ahaztuko sekulan!

 

Eta mundua badoa utsan barrena

bere ardatzaren bueltaren billa,

behin eta berriz irauliko da ludia

oro izanik lekutua, desegina,

euskal arnasak artuko ote lurra?

 

       Bitartean,

                       zer gerta ere

       goazen lagunak, goazen

       dugun denok parte ar kondairazko ihauterian,

       goazen Aizpekolandako neskatxarengana

       mutil-dantzan barrena,

       goazen Josepa ederrarekin oihaneko iturrira

       ur freskoaren billa,

       ehiztari beltza heldu baino lehen

       bere zakur saldoarekin,

                                              eta

       arrespillaren barrenean dagoen arbasoen baratz ttipian

       eskuak elkarri emanez sokan

       ditzagun kanta eta dantza

       dezagun guk ere izan auta

       kosmozko artazuriketan

       kondairaren ihauterian.

 

 

© Jose Angel Irigaray

 

 

"Jose Angel Irigaray / Kondairaren ihauterian" orrialde nagusia