ARIATZA'KO KURUTZ DEUNAREN JAIAK
Ariatzako jaiek
Santa Kurtzietan,
Iraillan amalauan
urte guztietan;
naiz aberatsetan,
bardiri txiroetan,
jan-edanen paltarik
ez da etxietan,
naiz-ta eskas ibilli
beste egunetan.
Ariatza da gure
tokirik gurena,
Ariatzarrok beti
maitatzen doguna;
Santa Kurtz eguna
barriz maitiena,
aztu barik goguan
beti daukoguna;
Ariatza da gutzat
munduan onena.
Santa Kurtze bezperaz
asten dira jaiak,
orduan eiten dira
barrabaskeriak;
zaragi aundiak
gure gaztediak
jaietan edateko
daukaz ekarriak,
duban edan dagien
datozen guztiak.
Bezperan batzen gara
eliza aurrera,
emetik juateko
Bixenten «labara»,
guztiok batera
ardaua edatera,
zuri eta baltzari
apuroa eitera;
ez dau iñok esaten:
«Nik etxuat gura!».
Danak egiten dautse
ardauari tire,
eta bizkortzen ditu
gizon ta agure;
gero asten dire
jira eta bire,
gorputza astun baña
bizkor jarri gure;
ardaua ez dok, mutillak,
iturriko ure!
Naiz-ta egon zutunik
egon eziñian,
asarrerik sekula
ez da gure artian;
biaramonian
sendo gorputzian;
naiz biamona euki
polite aldian,
edanaren kezkarik
ez da biotzian.
Ariatzar gaztiak,
gitxi gora-bera,
ardauaz beti dauke
danentzat aukera;
zagi ingurura
ainbat batzen dira,
gaiñera lotsa barik
edan zenbat gura;
amaikak garbitzen iok
gaztien kontura!
Goizean zuria ta
atsaldian baltza,
eten bako txurrutai
an ekiten dautsa;
artzen dabe matsa,
ezin dira altza,
gorputza kili-kolo,
aurpegia motza,
ez dabe falta izaten
kokoloen antza.
Gaztien zaragiek
biotz ona dauko,
datorren guztientzat
borondate aundiko;
baña entzun ondo
eta aitu obeto:
ardaua ekarten da
neurriz edateko,
ez debalde dala-ta
mozkorra artzeko.
Lenauko zarrak guri
erakutsi euskuen
zelan ibil biar dan
zaragi kontuen;
ikasi genduen
biar dan moduen:
egin daiguzan gauzak
al danik onduen,
urrengoak be euki
daien akorduen.
Ariatzarrak beti
aldi guztietan
eurenak ein oi dabez
Santa Kurtz jaietan,
dantza aurreskuetan,
naiz jan-edanetan;
gaur be nai daunak olgeu
olango gauzetan,
Ariatzara etorri
Santa Kurtzietan.
(Jai osterako)
Ariatzako jaiek
amaitu dira-ta,
gaztedi guztia dau
erdi tristetuta;
janak amaituta,
zagiak ustuta,
gitxi ardura barriz
balegoz pageuta!
Pazentzia artu biar
egingo dira-ta!
(1944, Irallaren 14'an)
(Karmengo Amaren Egutegia, 1953)
© Balendin Enbeita
www.susa-literatura.com