ARANTZAZU'KO AITONA DALA-TA

Arantzazuko aitona zarra,

zer dala jazoten dana?

Gaztiak gogor artu zaituzte,

zer da, ha, egin dozuna?

Zeure urtien pixu astunak

neri ematen dit pena,

dakidalakoz zeure biotza

naibakoz jarri dutena.

Gaurko gaztien jazkeren aurka

bertsoak dituzuz jarri,

ez al dakizu, aitona zarra,

on dutela mingarri?

Uste onakin izan bazan be

egin zenduan lan ori,

ixil ón diran txori guziak

jarri dituzuz kantari.

Errezildarrak Zarautz erritik

artuten dizu pultsua,

txori oi ezta gero makala,

baki nun emon pausua;

makal samartxo dagona baki

aitona zarren lepua,

bildurrik barik erakutsi du

gogor jotzeko gogua.

Zar eta gazte pekatariak

diño Zarauzko txoriak,

egia da ta ezin ukatu,

ez gera aingeru txuriak;

baña gizonak ez ditu berdin

izaten aldi guziak,

eta zarrari men egitian

irabazten du gaztiak.

Jazkeran piskat apaindutzia

danoi atsegin zaiguna,

besten gauzetan ardura artzia

au ez da bide zuzena;

norberen gauzak zuzen eruan

au da Basarrik diñona,

gai ontan zuzen ez al dabil, ba,

Arantzazuko aitona?

Esaten dizu gañera berriz

zortzi auzoak batzeko,

igande eta jai guzietan

jatordu on bat jateko,

asto-mantaren ardura oiek

alde batera uzteko;

au egiñagaz, aitona zarra,

ez dezu asko galduko.

Basarrik baita esaten dizu

letrau bat balitz bezela:

uste izan arren jantziaren duin

gizona beti ez dala;

egikeretan ikusten dan lez

gizontasunezko ala,

brusan azpian ere jakin lei

pardillo asko dirala.

Itzak bakarrik indarge dira,

egipenak ziñaldari,

nor zelako dan bere egipenak

erakusten dute argi;

mingañez uso txuria eta

egikeretan gau-txori,

alperrik esan: «Bildots ona naiz»,

otso gaiztoa da ori.

Goialde eta Uranga ere

daude piska bat mindua,

txantxetakua ez degu izan

asto-mantaren tratua;

uste onian izan bada be

zarrenak nunbait errua,

baña berari ere eman die

buru-austerik naikua.

Urte juanen pixu astuna

eta biotza penetan,

Arantzazuko gure aitona

ez da egongo txantxetan;

gaztiak zorrotz urten dizute

noski minduta benetan,

ez dezu errez, aitona zarra,

onen garaille urtetan.

Gogor samartxo artzen bazaude

aupada egin daikezu,

pozez beterik lagunduteko

gerturik emen naukozu;

Muxika nere baserritxura

baldin etorri nai bozu,

zar eta gazte kezkarik bage

biziko gara ni ta zu. [1]

                        (1952)

        [1] Arantzazuko aitonaren bertsoak, Basarri, Goialde eta Urangarenak, Auspoa'ren 52-53 zenbakian, 61'garren orritik aurrera.

© Balendin Enbeita