www.armiarma.com
idazleak eta idazlanak Herri literatura TESTUAK Corpus arakatzailea Klasikoen Gordailuari buruz



Beste zenbait itzulpen
Jean Baptiste Arxu
1856-1869, 2004

      [liburua osorik RTF formatuan]
      [inprimitzeko bertsioa PDFn]
      [Literaturaren Zubitegia]

 

Iturria: Bonaparte Ondareko Eskuizkribuak, (Rosa Miren Pagola eta taldearen edizioa). CD-ROMa, Bilduma osoaren edizio digitala. Deustuko Ubibertsitatea / Eusko Jaurlaritza, 2004

 

 

  hurrengoa

MOISEN LEHEN LIBRIA
JENESA DEITHIA

 

 

BÜRÜ I.

 

Nula mündia eta gizona eginik izan diren.

 

        1. Hatsarrian Jinkuak egin zütien zelia eta lürra.

        2. Lürra mulde gabe zen, eta pikarrai; ülhünpetan zaguen osina, eta Jinkuaren Izpiritia hurren gañen zabilan.

        3. Jinkuak arren erran zien: Egin dadila argia: eta argia egin zen.

        4. Jinkuak ikhusirik argia hun zela, berhezi zien argia ülhünpetik.

        5. Argia deithü zien egüna, ülhünpia aldiz gaia; eta arratsetik eta goizetik egin zen lehen egüna.

        6. Jinkuak erran zien orano: Egin dadila zelü gaña hurren erdian, eta berhez ditzala hurrak hurretarik.

        7. Eta Jinkuak egin zien zelü gaña: eta berhezi zütien peko hurrak gañekuetarik. Eta hola egin zen.

        8. Eta Jinkuak zelü gaña deithü zien zelia; eta arratsetik eta goizetik egin zen bi gerren egüna.

        9. Jinkuak erran zien orano: Zelü pian diren hurrak bil ditiela ber lekhiala, eta lhü-idorra ager dadila. Eta hola egin zen.

        10. Jinkuak lhü-idorra deithü zien lürra, eta hur algarretara bultatiak deithü zütien itxasuak. Eta ikhusi zien hori hun zela.

        11. Jinkuak erran zien orano: Lürrak sorth ditzala belhar berde azidüna, eta zühañ bakhoitxa bere melgako frütü ekharliak, eta azia barnen ükhen dezela lürretik sorthzeko. Eta hola egin zen.

        12. Lürrak arren sorthü zien belhar berde bere motako azi ekharle, eta zühañ frütü emaile bere melgako aziekilan. Eta Jinkuak ikhusi zien hori hun zela.

        13. Eta arratsetik eta goizetik egin zen hirur gerren egüna.

        14. Jinkuak erran zien ere: Argizko bolak egin ditiela zelü-gañen, egünaren gaietik berhezteko, marka ditzen denborak eta aruak, egünak eta urthiak:

        15. Zelü-gañetik argi dezen lürra. Eta hola egin zen.

        16. Jinkuak egin zütien arren bi argizale bola handi, handiena egüneko, eta txipiagua gaieko; izarrak ere bai.

        17. Eta ezarri zütien zelü-gañen lürraren argitzeko,

        18. Egünaz eta gaiaz, eta argiaren ülhünpetik berhezteko. Eta Jinkuak ikhusi zien hori hun zela.

        19. Eta arratsetik eta goizetik laur gerren egüna egin zen.

        20. Jinkuak erran zien orano: Hurrek sorth ditzela alimale igerikari biziak, eta txori lürrian, zelü pian hegaltariak.

        21. Jinkuak egin zütien arren arrañ handiak, eta ihizi bizi eta igizale, bakhoitxa bere motako, hurrek sorthü zütienak oro, hegaltariak ere bai, motaren arabera. Eta Jinkuak ikhusi zien hori hun zela.

        22. Eta benedikatü zütien, erraiten zeielarik: Handi eta hanitx zizte, eta beth'etzatzie itxasoko hurrak; eta txoriak ere hanitx ditiela lürrian.

        23. Eta arratsetik eta goizetik bost gerren egüna egin zen.

        24. Jinkuak erran zien orano: Lürrak sorth ditzala alimale biziak motaz mota, aberiak, herrestariak, eta motaz motazko basa ihiziak. Eta hola egin zen.

        25. Jinkuak egin zütien arren basa ihizi motaz motazkuak, eta abere eta herrestari motaz motazkuak. Eta Jinkuak ikhusi zien hori hun zela.

        26. Eta erran zien: Egin dezagün gizona gure itxura eta üdüripeniala, eta itxasoko arrañen, eta zelüko txorien, eta bas ihizien, eta lür güziaren, eta lürrian herrestaz igitzen direnen bürüzagi izan dadila.

        27. Jinkuak egin ziren arren gizona bere itxurala eta üdüripeniala, eta egin zütien Jinkuaren üdüripeniala khotxo eta ürrüxa.

        28. Jinkuak benedikatü zütien, eta erran zeien: Handi eta hanitx zizte; beth' ezazie lürra esküpian ezarten düzielarik, eta itxasoko arrañen, zelüko txorien, eta lürrian igitzen diren alimale güzien izan zizte bürüzagi.

        29. Jinkuak erran zeien orano: Eman detzeitziet zien hazteko, lürrian azi ekharten tien belharrak oro, eta bere motako azia dütien zühañak oro:

        30. Baita ere lürreko ihizier, zelüko txorier, lür gañen igitzen eta bizitzen dien orori, haz ahal ditien. Eta hola egin zen.

        31. Ikhusi zütien Jinkuak egin zütienak oro, eta hun hun ziren. Eta arratsetik eta goizetik seigerren egüna egin zen.

 

 

BÜRÜ II.

 

Zazpigerren egüna. Lürreko Pharadüsia. Gizonari haizü etzena. Nula emaztia eginik izan zen.

 

        1. Zelia eta lürra izan ziren arren eginik bere eigergallieki.

        2. Zazpigerren egünian Jinkuak akabi zien bere lana, eta phausatü zen zazpi gerren egünian, bere lanak oro eginik.

        3. Benedikatü eta santifikatü zien zazpigerren egüna, egün hartan baratü zelakoz langitetik.

        4. Hola da zeliaren eta lürraren hatsarria, holaxet Jinko Jaunak egin zütien bata eta bestia,

        5. Eta kanpoko lanthariak oro lürretik sorthü beno lehen, eta kanpoko belharrak ere oro lüzatzen hasi zien beno lehen. Jinko Jaunak etziren orano euri erazi lürriala, eta gizonik etzen orano laborantxan aritzeko.

        6. Bena lürretik gora altxatzen zen üthürri bat lür axalaren bustatzeko.

        7. Jinko Jaunak lür lohiz gizona egin unduan, begithartiala phütz bat iaurri zeion, eta gizona phiztü zen bizi bizia.

        8. Jinko Jaunak hatsarre danik baratze gozagarri bat egin zien, eta egin zien gizona han ezarri zien.

        9. Jinko Jaunak sorth erazi ere zütian mota orotako zühañ miragarri gozo huneko frütü ekharle eli bat, eta Pharadüsü erdian zen biziko zühaña hunkiaren eta gaizkiaren jakintarzüneko zühañarekilan.

        10. Gozagarriko lekhü hartarik elkitzen zen ibai handi bat, Pharadüsiaren millikatzeko, laur arrollatarat.

        11. Batak Fison deithürik, Hebilatheko ürhe sorth zale aldia üngüratzen dü;

        12. Eta alde hartako ürhia hobenetarik da. Han ere bdellione eta oniz harria edirenten da.

        13. Bigerren ibaiak, Jehon deithiak, Ethiopiako aldia üngüratzen dü.

        14. Hirur gerrena, izenez Tigria, Asirienen herrialat hedatzen da. Ibai hoien laur gerrena Eüfrata da.

        15. Jinko Jaunak gizona hartürik gozagarriko Pharadüsian ezarri zien, lanth eta begira lezan.

        16. Eman zeion manü hau, eta erran: Jan ezazü Pharadüsüko zühañen frütü orotarik.

        17. Bena eztezazüla jan hunkiaren eta gaizkiaren jakintarzünarenetarik. Ezi haietarik jaten dükezün bezañ sarri, egiazki hilen beitzirade.

        18. Jinko Jaunak erran ziren orano: Ezpeita hun gizona ber bera egon dadin; egin dizogün ber'üdüriko lagün bat.

        19. Jinko Jaunak arren, lohiz egin unduan lürreko ihiziak oro, eta zelüko txoriak oro, eraman zütien Adamen aitziniala, ikhusteko nula izentatüren zütien. Eta Adamek ihizi bakhoitxari eman zien izena egiazko izena da.

        20. Adamek ihiziak oro, bakhoitxa bere izenaz, izentatü zütien, zelüko txoriak lürreko ihiziak bezala. Bena Adamek etziren ber'üdüriko lagünik.

        21. Jinko Jaunak igorri zeion arren lo handi bat; eta lo zelarik saihets-exür bat ideki zeion, eta aragi buxi bat haren lekhian ezarri.

        22. Eta Jinko Jaunak egin zien emaztia Adami ideki zien saihets-exürretik, eta eraman zien Adamen gana.

        23. Ordian Adamek erran zien: Hau da ene ezürren ezürra, ene aragiaren aragia. Izentatürik date gizona markatzen dien izenaz, gizonetik idekirik delakoz.

        24. Hortakoz gizona, ber'aita eta ama ützirik, lothüko da bere emaztiari, eta biga dirate aragi batian.

        25. Adan eta haren emaztia pikarrai ziren eta etziren hatik ahalke-gorritzen.

 

 

BÜRÜ III.

 

Gizonaren erortzia. Ar'Eroslia hitzemanik da. Adan aldiz kaztigatürik.

 

        1. Sügia Jinko Jaunak egin zütien ihizi ororen amarrütsiena zen lürrian. Eta emaztiari erran zeion: Zentako Jinkuak ezteizie haizürik eman Pharadüsian diren zühañ ororen frütütik jateko?

        2. Emaztiak ihardetsi zeion: Hazten gütüzü Pharadüsian diren zühañ ororen frütiez:

        3. Bena Pharadüsü erdian den zühañeko frütütik, erran diküzü Jinkuak ezkinezan jan, ez hunki, hil ezkitien.

        4. Sügiak erran zeion: Etzizteie ez hilen.

        5. Badakizü Jinkuak frütü hortarik jan dükezien bezañ sarri, begiak zabaltüren zaitziela, eta Jinkuak bezala ziraztela, hunaren eta gaizkiaren ezagützez.

        6. Emaztiak ikhusi zien arren zühañ hartako frütia jateko hun zela; eder eta gozagarri zela: eta hartü zien eta txesta, eta senharri eman; hunek ere jan.

        7. Ordü berian, begiak bier zabaltürik, ezagütü züten pikarrai zirela; eta phik'ostuak algarri josirik, bestitü ziren.

        8. Eta Jinko Jaunaren, aristiriko iphararen hartzen Pharadüsian ari zenaren mintzua entzünik, Adan eta haren emaztia Jinko Jaunaren begietarik gorde zien Pharadüsüko zühañen artian.

        9. Eta Jinko Jaunak Adami oihü eginik, erran zeion: Nun zia?

        10. Adamek ihardetsi zeion: Enzün dit zure mintzua Pharadüsian, eta pikarrai nintzalakoz lotsatürik, gorde nüzü.

        11. Jaunak erran zeion: Nulaz dakizü pikarrai zirela, jan ezpalin badüzü haizürik eman eneizün zühañeko frütütik?

        12. Adamek ihardetsi zeion: Lagüntako eman deitadazün emaztiak eskentü ditazüt zühañ hartako frütütik; eta jan dit.

        13. Jinko Jaunak emaztiari erran zeion: Zertako egin düzü hori? Ihardetsi zeion: Sügiak inganatü nizü; eta jan dit.

        14. Eta Jinko Jaunak sügiari erran zeion: Hola egin dialakoz, maradikatürik iz lürreko alimale eta ihizi ororen artian: sabel gañen herrestatüko iz, eta lür janen dük biz'izan egün oroz.

        15. Etsaigua ezarrien diat hire eta emaztiaren artian, hire eta haren undokuen artian. Büria zaphatüren deik, eta iseiatüko hitzaio aztaletik usikitzera.

        16. Emaztiari ere erran zeion: Igorriko deitzüt min handiak izorra denboran; haurrak minekin sorthüren tüzü; gizonaren esküpian zirate, eta zure bürüzagi dükezü.

        17. Eta Adami erran zeion: Behatü zielakoz zure emaztiari, eta jan düzülakoz haizü eman eneizün zühañeko frütütik, maradikatürik dükezü lürra zure gatik; nekez idokiren derozü bizitzeko hazkürria.

        18. Emanen deitzü ilhorriak eta khaparrak, eta haziren zira lürreko belharrez.

        19. Ogia janen düzü belarreko izerdiaren khostüz, ützül zitien artino eginik izan zien lürrialat: erhauts beitzira, erhautstüren zira.

        20. Eta bere emaztia Adamek deithü zien Eba, bizi diren ororen ama izan behar zielakoz.

        21. Larrüzko arropak eginik, Jinko Jaunak bestitü zütien Adan eta haren emaztia.

        22. Eta erran zien: Hau dügüla Adan gü bezalakoxtürik, hunaren eta gaizkiaren jakintsütürik. Eztezala orai eskia eraman biziko zühañiala, ez haren frütütik har, hartarik jan eta bethi bizi eztadin.

        23. Jinko Jaunak elkh' erazi ziren gero gozagarriko Pharadüsütik, lanth lezan eginik izan zen lürra.

        24. Hantik kanpo igorri zienian Adan, ezarri zien aingürü bat eta süzko ezpata distiazale bat gozagarriko baratze aitzinian, begira lezen biziko zühañialat zuan bidia.

 

 

BÜRÜ IV.

 

Kainek erhaiten dü bere anaia. Kainen undokuak. Sethen sorthzia.

 

        1. Adamek ezagütü zien Eba bere emaztia, hunek aldiz izorratü zenian, sorthü zien Kain, ziuelarik: Jinkuari esker, gizon bat badüt.

        2. Orano ere sorthü zien Abel hunen anaia. Abel artzañ izan zen, Kain aldiz laborari.

        3. Denbora hanitxen bürian heltü zen nula Kainek lürreko frütiak eskentzen zütiela Jinkuari.

        4. Abelek ere eskentzen zeitzon ardi saldoko lehen hüme gizenenak. Eta Jinkuak so gin zien Abeli eta haren dohañer.

        5. Etziren aldiz kasürik egin Kaini, ez eta ere haren dohañer. Hortakoz Kain, begithartia ülhüntürik, khexü handitan zaguen.

        6. Eta Jaunak erran zeion: Zentako khexü zira? eta zentako ülhüntü zaizü begithartia?

        7. Untsa egiten badüzü, eztüzia ükhenen ordaria? eta gaizki egiten badüzü, gaizkia eztatia behala zure borthan? Bena goithüko eta garhaitüko düzü zure nahia.

        8. Kainek Abel bere anaieri erran zeion: Hots kanpoalat. Eta alhorretara heltü unduan, Kainek, joka hasirik, erho zien Abel bere anaia.

        9. Eta Kaini Jaunak erran zeion: Nun da Abel zure anaia? Ihardetsi zeion: Eztakit: ene anaia zain niza, ni?

        10. Jaunak erran zeion: Zer egin düzü? Zure anaie odola oihüz diagozü lürretik ene ganat.

        11. Orai maradikatürik zirate lür ahua zabaltü dien huntan anaie odol ixurri düzünaren hürrüpatzeko.

        12. Lanthü dükezünian ezteizü ekhoitzik emanen, tzirtziltürik ebilieren zira ihesi lürrian.

        13. Kainek Jaunari ihardetsi zeion: Egin düdan gaizkia handiegi düzü nik pharkamentü ükheiteko.

        14. Ohilterazten naizü lürretik, gorderen nüzü zure bixtatik. Ihes eta tzirtzil nükezü lürrian, edirenen naienak arren erhoko nizü.

        15. Jaunak erran zeion: Eztükezü, ez, hola; Kainen erhailia zazpitan haboroago zehatürik dükezü. Eta Jaunak Kaini keñü bat ezarri zeron, harekin bürü egilek erho elezen.

        16. Kain, Jaunaren aitzinetik hürrüntürik, ihes zabilan lürrian, eta egon zen Edeneko ekhia jaikitzen den aldian.

        17. Kainek hatik ezagütü zien bere emaztia, eta izorratü zenian hunek, sorthü zien Henok. Egin zien gero hiri bat, izentatü ziena Henokh, bere semiaren izenaz.

        18. Henokhek egin zien Irad; Iradek Mabiael; eta Mabiaelek Mathüsael; eta Mathüsaelek Lamekh.

        19. Lamekh bi emazterekin ezkuntü zen: bata Ada, bestia Sella deithiak ziren.

        20. Adak sorthü zien Jabel, oihalezko olhetan egoiten direnen, eta artzañen aita.

        21. Hunen anaia deithzen zen Jübal, soñü egilen aita.

        22. Sellak ere sorthü zien Tübalkain martellükaria, lethu xurizko eta bürdüñazko lan süerte orotan trebe eta abill zena. Noema Tübalkainen arreba zen.

        23. Lamekhek Ada eta Sella bere emazter erran zeien: Lamekhen emaztiak, beha zizte ene elher, entzün ezazie erraitera nuaiziena: Ene kolpiaz erho düt gizon bat, eta beste kolpü batez ere muthiko gazte bat.

        24. Zazpitan mendekatürik date Kainen heriotzia, Lamekhena aldiz hirurtan-hogei ta hamar aldiz zazpitan.

        25. Adamek bere emaztia orano ere izorratü zien, eta hunek sorthü zien seme bat, izenez Seth, erraiten zielarik: Jaunak eman deit beste seme bat Abel Kainek erho dienaren ordari.

        26. Sethi ere sorthü zeion seme bat Enos deithia. Hau hasi zen Jaunari othoitze egiten.

 

 

BÜRÜ V.

 

Adamen undokuak Sethik Noe gan artino.

 

        1. Hau da Adamen undokuen khuntia. Jinkuak gizona egin zien egünian, bere üdüripeniala egin zien.

        2. Khotxo eta ürrüxa egin zütien, eta benedikatü zütien, eta deithü Adan, egin zütien egünian.

        3. Ehün eta hogei-ta-hamar urtheren bürian, Adamek egin zien seme bat ber'itxur' eta üdüripeneko, eta izentatü zien Seth.

        4. Seth eginez geroztik, Adan biz'izan zen zortzi ehün urthez, eta egin zütien seme eta alhaba eli bat.

        5. Bederatzü ehün eta hogei-ta-hamar urthez bizi unduan, Adan hil zen.

        6. Sethek ere, ehün eta bost urthez bizi unduan, egin zien Enos.

        7. Eta, Enos eginez geroztik, Seth biz'izan zen zortzi ehün eta zazpi urthez, eta egin zütien seme eta alhaba eli bat.

        8. Bederatzü ehün eta hamabi urthez bizi unduan, Seth hil zen.

        9. Enosek laurtan hogei-ta-hamar urthez bizi unduan, egin zien Kainan.

        10. Kainan sorthüz geroztik, biz'izan zen zortzi ehün eta hamabost urthez, eta egin zütien seme eta alhaba eli bat.

        11. Eta bederatzü ehün eta bost urthez bizi unduan, Enos hil zen.

        12. Kainanek hirurtan hogei-ta-hamar urthez bizi unduan, egin zien Malaleel.

        13. Malaleel sorthüz geroztik, biz'izan zen zortzi ehün eta berrogei urthez, eta egin zütien seme eta alhaba eli bat.

        14. Eta bederatzü ehün eta hamar urthez bizi unduan, Kainan hil zen.

        15. Malaleelek hirurtan hogei-ta-bost urthez bizi unduan, egin zien Jared.

        16. Eta, Jared eginez geroztik, Malaleel biz'izan zen zortzi ehün eta hogei-ta-hamar urthez, eta egin zütien seme eta alhaba eli bat.

        17. Eta zortzi ehün eta laurtan hogei-ta-hamabost urthez bizi unduan, Malaleel hil zen.

        18. Jaredek hirurtan hogei-ta-bi urthez bizi unduan, egin zien Henokh.

        19. Eta, Henokh eginez geroztik, biz'izan zen zortzi ehün urthez, eta egin zütien seme eta alhaba eli bat.

        20. Eta bederatzü ehün eta hirurtan hogei-ta-bi urthez bizi unduan, Jared hil zen.

        21. Henokhek hirurtan hogei-ta-bost urthez bizi unduan, egin zien Mathüsala.

        22. Henokh Jinkuari jarraiki zen, eta Mathüsala eginez geroztik, hirur ehün urthez biz'izan zen, eta egin zütien seme et alhaba eli bat.

        23. Eta hirur ehün eta hirurtan hogei-ta-bost urthez bizi unduan lürrian, Henokh hil zen.

        24. Jinkuari jarraiki beitzen, etzen haboro agertü, Jinkuak eraman beitzien.

        25. Mathüsalak ehün eta laurtan hogei-ta-zazpi urthez bizi unduan, egin zien Lamekh.

        26. Eta, Lamekh eginez geroztik, biz'izan zen zazpi ehün eta laurtan hogei-ta-bi urthez, eta egin zütien seme eta alhaba eli bat.

        27. Eta bederatzü ehün eta hirurtan hogei-ta-bederatzü urthez bizi unduan, Mathüsala hil zen.

        28. Lamekhek, ehün eta laurtan hogei-ta-bi urthez bizi unduan, egin zien seme bat,

        29. Izentatü ziena Noe, ziuelarik: Hunek konsolatüren gütü gure akhit-lanetan, eskiez egin behar direnetan, Jinkuak maradikatü dien lürrian.

        30. Lamekh, Noe eginez geroztik, biz'izan zen bost ehün eta laurtan hogei-ta-hamabost urthez, eta egin zütien seme eta alhaba eli bat.

        31. Eta zazpi ehün eta hirurtan hogei-ta-hamazazpi urthez bizi unduan, Lamekh hil zen. Noek bost ehün urthe bethe unduan, egin zütien Sem, Kham eta Jafeth.

 

 

BÜRÜ VI.

 

Gizonak hiotzen dira. Arkha egiten da.

 

        1. Gizonak hanitxten lürrian hasi unduan, eta alhabak egin zütienian,

        2. Jinkuaren semek, gizonen alhabak eder zirela ikhusirik, emaztetako hartü züzten agrada zeitzenak oro.

        3. Eta Jinkuak erran zien: Ene izpiritia ezta bethi egonen gizonarekilan, aragi delakoz; eta oraidanik haren bizi denborak eztüke seitan hogei urthe beno haboro.

        4. Ordü hartan jigant eli bat baziren lürrian: Jinkuaren semiak ezkhuntüz geroztik gizonen alhabekin, hoiek sorthü züzten gizon ahal handiko lehen famatü hurak.

        5. Ikhusirik gizonen malizia lürrian handi zela, eta memen oroz gogua gaizkiari josirik zütela,

        6. Jinkua dolütü zen egin zielakoz gizona lürrian. Eta bihotz min handitan

        7. Erran zien: Arrabaskatüko tüt oro egin düdanetan gizonetik alimaletarano, herrestaz ebilzaletarik zelüko txorietarano; dolü beniz egin dütüdalakoz.

        8. Noek hatik pharkamentü ediren zien Jaunaren aitzinian.

        9. Hoiek dira Noek egin zütien haurrak: Noe gizon xüxen eta beth'egin bat zen denbora hartako gizonen artian: Jinkuari jarraiki zen;

        10. Egin zütien hirur seme, Sem, Kham eta Jafeth.

        11. Lürra hatik hiotü zen Jinkuaren aitzinian, eta gaixtokeriaz bethe.

        12. Jinkuak ikhusi zienian lürra hiotü zela (gizonek bizi gaixtua erabilten beitzüten),

        13. Noei erran zeion: Goguan dit aragi ororen gal eraztia; gaixtokeriek lürra bethe beitüte, gal eraziko ditit lürrarekila.

        14. Taula aphaintiekin egin ezazü arkha bat: han thegitto eli bat eginen tüzü, eta barnetik eta kanpotik bitümez berekatüko düzü arkha.

        15. Eta hola eginen düzü: Arkhak badikezü hirur ehün khamilata lüzetarzünian, berrogei-ta-hamar largotarzünian, eta hogei-ta-hamar goratarzünian.

        16. Arkhan eginen düzü khamilata bat gora datien leiho bat. Saihetsian ezarriko düzü arkhako bortha, eta zolatik hasirik eginen tüzü hirur selauri.

        17. Ühaldia gaintieraziko dit lürriala, aragi hats hartzen eta zelü pian direnak oro hileraz ditzadan; eta lürrian direnak oro arrabaska ditien.

        18. Ene adixkidegua eginen dit zurekin; eta Arkhan sarthüren zireie, zü eta zure semiak, zure emaztia eta zure semen emaztiak.

        19. Eta sareraziko dütüzü Arkhan mota güzietarik bi alimale, kotxua eta ürrüxa, bizi ahal ditien zurekilan.

        20. Txori mota güzietarik bia; ihizi mota güzietarik bia; herrestaz ebiltzale mota güzietarik bia; mota güzietarik bia zurekila han sarthüren dira, bizi ahal ditien.

        21. Hartüko düzü arren zurekin bazka behar den orotarik, eta Arkhalat eramanen, zure eta alimale ororen hazteko.

        22. Eta Noek Jinkuak manhatü zeitzonak oro egin zütien.

 

 

BÜRÜ VII.

 

Noe Arkhan sartzen da. Ühaldiak lürra gaintitzen dü.

 

        1. Eta Jaunak Noei erran zeion: Sar zizte Arkhan, zü eta zure etxekuak oro; bizi dien hoien artian, ene eretzian xüxen egon zirela ikhusi beitüt.

        2. Har etzatzü zazpi khotxo eta zazpi ürrüxa alimale xahü dienetarik, eta bi khotxo eta bi ürrüxa alimale xahü eztienetarik.

        3. Zelüko txorietarik ere har etzatzü zazpi ar eta zazpi ama; haien arraza lür gañen begira dadin.

        4. Oraidanik zazpi egünen bürian, euri eraziko dit lürriala berrogei egünez eta berrogei gaiez; eta egin dütüdanak oro arrabaskatüko lür gañetik.

        5. Noek egin zütien arren Jaunak manhatü zeitzonak oro.

        6. Sei ehün urthe bazütien ühaldiak lürra gaintitü zienian.

        7. Noe Arkhan sarthü zen bere semekin, bere emaztiarekin, eta bere semen emaztekin, ühaldia gatik.

        8. Alimale xahü zienak eta etzienak, eta txoriak, eta lürrian igitzen zirenak oro

        9. Biaka, ara eta ama, sarthü ziren Arkhan, Jaunak Noei manhatü zien bezala.

        10. Zazpi egünak igaran unduan, ühaldiko hurrak gaintitü zien lürriala.

        11. Noeren adineko sei ehüngerren urthian, bigerren hilabetheko hamazazpigerren egünian, osin handiko üthürriak oro lehertü ziren, eta zelüko ühaitzak ere zabaltü;

        12. Eta euria erori zen lürriala berrogei egünez eta berrogei gaiez.

        13. Egüna agertü zen bezañ sarri, Noe sarthü zen Arkhan, Sem, Kham eta Jafeth, bere semekin, bere emaztiarekin, eta bere semen hirur emaztekin.

        14. Han sarthü ziren basa ihiziak oro, bere motaren arabera; abere mantsuak oro, bere motaren arabera; lür gañen igitzen zirenak oro, bere motaren arabera; hegaltariak oro, bere motaren arabera; txoriak oro, eta hegaltariak oro,

        15. Biaka, aragi zienak oro Arkhan sarthü ziren Noeekilan.

        16. Eta sarthü zirenak oro, ar eta ama ziren, motaren arabera, Jinkuak manhatü zeion bezala; eta Jaunak kanpotik zerratü zien Arkha.

        17. Üholdia hedatü zen lürrian berrogei egünez; eta hurrek, handitürik, altxatü züten Arkha lürretik goiti.

        18. Bazter orotarat gaintitürik, lür güzia gorde züten: Arkha hatik hurren gañen zabilan.

        19. Izigarriki hurrak handitü, eta goratü ziradien lürrian, eta gordatü züzten zelü pian diren mendi gorenak.

        20. Mendi thini gordatü zütienak beno gorago, hamabost khamilatara eraiki zen hurra.

        21. Lür gañen igitzen zirenak oro, hegaldünak oro, alimaliak oro, ihiziak oro, herrestaz ebilzaliak oro;

        22. Gizonak oro, bizia eta hats zütienak oro, hil ziren.

        23. Lürrian bizi zirenak oro, gizonetik ihizietarano herrestaz ebiltzaliak, aidian hegaltariak bezala, oro arrabaskatürik izan zien lürretik. Noe ber bera baratü zen, harekin Arkhan zirenekilan.

        24. Eta hurrek gordatü züten lürra berrogei-ta-hamar egünez.

 

 

BÜRÜ VIII.

 

Hurrak barneat sartzen dira. Noe Arkhatik elkitzen da.

 

        1. Noeez, eta Arkhan harekin ziren basa ihiziez, eta abere mantsuez ohartürik, Jinkuak igorri zien aize bat lür gaña hurren ethereraztera.

        2. Zerratü ziren osineko üthürriak, eta zelüko ühaitzak, eta baratü zelüko euriak erortetik.

        3. Bazterretarik bulltatürik, barneat sarthü ziren hurrak; eta ethertzen hasi ziren ehün eta berrogei-ta-hamar egünen bürian.

        4. Eta zazpi gerren hilabetheko hogei-ta-zazpi gerren egünian Arkha baratü zen Armeniako mendi gañetan.

        5. Hurrak hatik ethertzez bazuatzan hamar gerren hilabethialano: hilabete horren lehen egünian mendi thiniak agertzen hasi ziren.

        6. Eta berrogei-ta-hamar egünen bürian, Noek Arkhako leihua zabaltürik, hegaltatzera ützi zien bele bat.

        7. Kanpua hartürik belia etzen ützüli lürreko hurrak idor artino.

        8. Ürzo bat ere beliaren undotik igorri zien kanporat, jakiteko eia hurrek gordatzen zütienez orano lürra.

        9. Bena ürzua, ediren etzielakoz nun phausa aztaparra, lürra hurrez estalirik beitzen, ützüli zen, eta Noek, eskia hedatürik, hartü zien eta Arkhan ezarri.

        10. Zazpi egünez orano ügürüki unduan, kanporat igorri zien harzara ürzua.

        11. Arratsen ützüli zeion, erramü osto berde bat moskuan. Ordian ezagütü zien Noek hurrak lürretik juan zirela.

        12. Nahi bada ere zazpi egünez egon zen orano haidürü; eta igorri zien ürzua etzeion haboro ützüli.

        13. Noeren adineko sei ehün eta bat urtheren bürian, lehen hilabetheko lehen egünian, lür gañen ziren hurrak barneat sarthü ziren eta Noek, Arkhako hegatza xilatürik, so gin ziren, eta ikhusi lürra idortürik zela.

        14. Bigerren hilabetheko hogei-ta-zazpigerren egünian lürra idor idortü zen.

        15. Minzatü zen Jinkua Noei, erraiten zeiolarik:

        16. Jalkh zizteie Arkhatik, zü eta zure emaztia, zure semiak eta zure semen emaztiak.

        17. Eraman itzatzü hantik zurekilan zien alimaliak oro, motaz mota, txoriak eta ihiziak, eta herrestaz ebilten direnak: eta sar zizteie lürrian: han handi eta hanitx zizteie.

        18. Noe elkhi zen arren Arkhatik bere semekin, bere emaztiarekin, eta bere semen emaztekin.

        19. Basa ihiziak oro, abere mantsuak, eta herrestaz ebilten zirenak oro, motaz mota, elki ziren hantik.

        20. Noek, althare bat Jaunari altxatürik, althare gañen eskentü zeitzon errerik hartü zütien alimale eta txori xahü eli bat.

        21. Jaunak dohañ horri hunki-jin egin zeion, üsañ gozogarri bati bezala, eta erran zien: Haboro eztüt ene madarikhua lür gañen iauriko gizonen gatik: gaztaro danik gizonen izpiritia eta gogokak gaitziala duatzalakoz. Eztüt arren joko, egin dütüdan bezala, bizi dienak eta hats hartzen dütienak.

        22. Lürra irañen den bezañ beste, zorhitzia aziari, berua hotzari, negia üdari, egüna gaiari, bethi ere jarraikiko dia.

 

 

BÜRÜ IX.

 

Jinkuaren adixkidegua Noeekilan. Noek benedikatzen tü Sem eta Jafeth, madarikatzen aldiz Khanaan.

 

        1. Eta Jinkuak benedikatü zütien Noe eta Noeren semiak, eta erran zeien: Handi eta hanitx zizteie, eta lürra beth'ezazie.

        2. Lürreko alimaliak oro, eta zelüko txoriak oro, izi eta ikhara ditiela ziren aitzinian, herrestaz lürrian ebilten diren güziekin: itxasoko arrañak oro ezarri deitziet eskietan.

        3. Bizitzen eta igitzen direnak oro hazkürritako dütükezie: eman beteitziet baratzeko eta kanpoko belharrak bezala.

        4. Eztüt hatik nahi jan dezazien odolian nahasi aragirik.

        5. Mendekatüko niz ihizi odola ixurten deitzienez; mendekatüko niz gizonari bizia idokiten gizonaz, anaiaz edo atzeaz.

        6. Nurk ere gizonari odola ixuriko beitü, bere odola ixuririk düke: gizona eginik beita Jinkuaren üdüripeniala.

        7. Handi zizteie arren, eta hanitx; sar zizteie lürrian, eta beth'ezazie lürra.

        8. Jinkuak erran zeien orano Noei eta harekin haren semer:

        9. Adixkidegua eginen düt zirekilan, eta ziren undoko aziarekilan;

        10. Eta ihizi zirekin bizi diren güziekilan, txoriekilan, alimale mantso eta basa Arkhatik elkhi direnekilan, eta lürreko ihizi güziekilan.

        11. Eginen dit ene adixkidegua zirekin, eta aragi bizi datiena heben danik harat eztüzü ühaldiko hurretan ithoko; ezpeitate haboro ühaldirik lürra arrabaskatüren dienik.

        12. Jinkuak erran zien: Hau da ene eta ziren artian, eta zirekilan bizi diren alimalen artian ezarten düdan kheñia.

        13. Ene Adarra ezariko düt odeietan, eta lürrarekin egin düdan adixkideguako kheñia date.

        14. Eta zelia odeiez übeltü dükedanian, en' Adarra agertüko da odeietan;

        15. Eta ohartüko niz zirekilan eta bizi eta hats dütien güziekilan egin düdan adixkideguaz, eta eztateke haboro ühaldirik aragi düteienen arrabaskatzeko.

        16. En' Adarra odeietan dateke, eta ikhusiko düt, eta ohartüko niz Jinkuaren eta lürrian bizirik hats hartzen diren ororen artian eginik den adixkideguaz.

        17. Eta Noei Jinkuak erran zeion: Hori dükezü lürrian bizi diren güziekin egin düdan adixkideguako kheñia.

        18. Arkhatik elkhi ziren Noeen semiak, Sem, Kham eta Jafeth zien. Kham Khanaanen aita da.

        19. Hoiek dira Noeen hirur semiak: eta hoietarik elkhi da lürreko gizonen arraza oro.

        20. Noe laboraria hasi zen lürraren lantzen, eta lanthatü zien aihena.

        21. Eta ardu edanik, orditü zen, eta pikarraitü bere oihalezko olhan.

        22. Kham, Khanaanen aita, gordallian egon behar zien aitaren ahalkegarriak ageri ziela ikhusirik, elkhi zen kanpulat bere bi anaier ikhusi zienaren erraitera.

        23. Bena Sem eta Jafethek estalgi bat biek suñian hartürik, gibeltzez juaitez, aitaren gordallian egon behar zien ahalkegarriak estali zütien. Begithartia beste aldialat ützülirik beitzüten, aitaren ahalkegarriak etzüzten ikhusi.

        24. Bere ardutik iratzartzian, eta jakin unduan bigerren semiak zer egin zien, Noek

        25. Erran zien: Madarika dadila Khanaan: izan dadila bere anaien mithilen mithila.

        26. Erran zien orano ere: Benedika dadila Semen Jinko Jauna, eta Khanaan izan dadila haren mithil.

        27. Jinkuak hanitx eraz dezala Jafethen azia, eta Semen oihalezko olhetan egon dadila, eta Khanaan izan dadila haren mithil.

        28. Ühaldia jinez geroztik, Noe biz'izan zen orano hirur ehün eta berrogei-ta-hamar urthez.

        29. Eta bederatzü ehün eta berrogei-ta-hamar urthez bizi unduan, hil zen.

 

 

BÜRÜ X.

 

Noeen hirur semen leñhüra.

 

        1. Hau da Noeen semen, Sem, Kham eta Jafethen, ühaldiaren undotik sorthü zeitzen haurren leñhüra.

        2. Jafethen semiak ziren Gomer, Magog, Madai, Jaban, Thübal, Mosokh eta Thiras.

        3. Gomerenak: Aszenas, Rifat eta Thogorma.

        4. Jabanenak: Elisa, Tharsis, Zethim eta Düdanim.

        5. Algarren artian phartitü zütüzten nazionen ühartiak, egongia egiten zütelarik hanitx lekhütan, eta bakhoitxak han bazien bere mintzajia, bere familia eta bere popülia.

        6. Khamen semiak ziren: Khüs, Mesraim, Thüth eta Khanaan.

        7. Khüsenak: Saba, Hebila, Sabatha, Erregma eta Sabatakha. Erregmarenak: Saba eta Dadan.

        8. Khüsek egin zien Nemrod lürrian ahaltsü izaten hasi zena.

        9. Jinkuaren aitzinian ihizlari handi bat beitzen; zaharrek erraiten züten: Jaunaren aitzinian Nemrod bezalako ihizlari handi.

        10. Hunen erresumak hatsarre hartü zien Babilonan, Arakhen eta Akhaden eta Khalannen, Sennaareko lürrian.

        11. Alde hortarik elkhi zen Asür, Ninibako hiri eta kharrika, khalekua ere egin zütiena.

        12. Eta Niniba eta Khaleen artian egin zien Erreseneko hiri handia.

        13. Mesraimen seme ziren Lüdim, eta Araniim, eta Laabim, eta Neftüim,

        14. Eta Fetrüsim, eta Khaslüim, zuñetarik elkhi beitirade Filistinak eta Kaftorinak.

        15. Khanaanek egin zütien Sidon, haren primia, Ethe,

        16. Jebüseus, Amorheus, Jerjeseus,

        17. Hebeus, Arazeus, Sineus,

        18. Eta Aradius, Samareus, eta Amatheus; eta hoietarik elkhi dirade Khananeako jentiak.

        19. Kanaaneko zedarriak hedatzen dirade Sidonetik, Jerarat baduan bide aldetik Gazal'artino, eta Sodoma, Gomorha, Adama eta Seboim hegitik Lesal'artino.

        20. Hoiek dirade Khamen semiak bere askaziguen, mintzajen, undokuen, egongien eta popülien arabera.

        21. Heberen undoko güzien aitak, Jafeten anaie gehienak, Semek ükhen zütien haur eli bat.

        22. Semenak ziren: Elam, Asür, Arfatsad, Lüd eta Aram.

        23. Aramenak: Üs, Hül, Jether eta Mes.

        24. Arfatsadek egin zien Sale, Heberen aita.

        25. Heberek ükhen zütien bi seme: bata deitzen zena Faleg, hunen bizi denboran phartitürik izan zelakoz lürra: bestia aldiz, Jektan.

        26. Jektanek ükhen zütien Elmodad, eta Salef, eta Asarmoth, eta Jare,

        27. Eta Adüram, eta Üzal, eta Dekla,

        28. Eta Ebal, eta Abimael, Saba,

        29. Eta Ofir, eta Hebila, eta Jobab: hoiek oro, Jektanen haurrak.

        30. Hoien egongiak hedatzen ziren Mesatik Sefareko ekhi ürratziari soz daguen mendia artino.

        31. Hoiek dirade Semen haurrak bere askaziguen, mintzajen, egongien eta popülien arabera.

        32. Hoiek dirade Noeen undokuak bere popülien eta nazionen arabera. Hoietarik elkhi ziren, ühaldia jinez geroztik lürreko nazione güziak.

 

 

BÜRÜ XI.

 

Babeleko thorria. Semen undokuak Abrahamer' artino.

 

        1. Ordian lürrak mihi bat, eta mintzaje ber ber bat baizik etziren.

        2. Eta gizonek, goiz aldetik abiatürik, ediren züten güne bat Senaareko aldian, eta han egon ziren.

        3. Eta batek bester erran züten: Tziauzte, egin ditzagün teillak, eta erra ditzagün süian. Harritako teillak, eta latsüntako bithüma ükhen züten:

        4. Eta erran züten: Tziauste, egin dezagün hiri bat, eta zelia bezañ gorako thorre bat; eta fama dadila gure izena, gü bazter güzietarat barreiatü beno lehen.

        5. Jinkua hatik erraitsi zen Adamen haurrek egiten züten hiriaren eta thorriaren ikhustera.

        6. Eta erran zien: Giza saldo hunek ber mihia beitü; lan hasi dien hori ürhent artino, eztükete beste gogorik.

        7. Tziauste arren, erraits gitien, eta nahas dezagün hoien mintzajia, algar enthelega ahal eztezen.

        8. Eta holaxet Jaunak barreiatü zütien güne hartarik bazter orotarat, eta hiriaren egitetik baratü zien.

        9. Eta hortakoz güne hura deithü zen Babel, han lürreko mintzajia oro nahastekatürik izan zelakoz: eta hantik Jaunak barreiatü zütien gizonak bazter güzietarat.

        10. Hau da Semen haurren leñhüra: ehün urthe bazütien Semek, Arfatsad egin zienian, ühalditik bi urtheren bürian.

        11. Eta Arfatsad eginez geroztik, bost ehün urthez biz'izan zen, eta egin zütien seme eta alhaba eli bat.

        12. Arfatsadek, hogei-ta-hamabost urthetan, egin zien Sale.

        13. Eta, Sale eginez geroztik, biz'izan zen hirur ehün urthez, eta egin zütien seme eta alhaba eli bat.

        14. Salek, hogei-ta hamar urthetan, egin zien Heber.

        15. Eta Heber eginez geroztik, biz'izan zen laur ehün eta hirur urthez, eta egin zütien seme eta alhaba eli bat.

        16. Heberek, hogei-ta-hamalaur urthetan, egin zien Faleg.

        17. Eta, Faleg eginez geroztik, biz' izan zen laur ehün eta hogei-ta-hamar urthez, eta egin zütien seme eta alhaba eli bat.

        18. Falegek, hogei-ta-hamar urthetan, egin zien Erreu.

        19. Eta, Erreu eginez geroztik, biz'izan zen berrehün eta bederatzü urthez, eta egin zütien seme eta alhaba eli bat.

        20. Erreuk, hogei-ta-hamabi urthetan, egin zien Sarüg.

        21. Eta, Sarüg eginez geroztik, biz'izan zen orano berehün eta zazpi urthez, eta egin zütien seme eta alhaba eli bat.

        22. Sarügek, hogei-ta-hamar urthetan, egin zien Nakhor.

        23. Eta, Nakhor eginez geroztik, biz'izan zen berrehün urthez, eta egin zütien seme eta alhaba eli bat.

        24. Nakhorek hogei-ta-bederatzü urthetan, egin zien Thare.

        25. Eta, Thare eginez geroztik, biz'izan zen ehün eta hemeretzü urthez, eta egin zütien seme eta alhaba eli bat.

        26. Tharek, hirurtan hogei-ta-hamar urthetan, egin zütien Abram, eta Nakhor, eta Aran.

        27. Hoiek dirade Thareen undokuak: Tharek egin zütien Abram, Nakhor eta Aran. Aranek egin zien Lot.

        28. Thare, haren aita beno lehen, Aran hil zen bere sorth lekhian, Üren, Khaldeako aldian.

        29. Abram eta Nakhor ezkhuntü ziradien: Abramen emaztia deithzen zen Sarai, Nakhorena aldiz Melkha, Aranen alhaba; Aran Melkharen eta Jaskharen aita beitzen.

        30. Saraik hatik, behota beitzen, etzian haurrik.

        31. Tharek arren Ür Khaldeakotik eraman zütien Abram, bere semia, Lot bere semeñia, Aranen semia, eta Sarai, ber'alabaizüna, Abramen emaztia, Khanaaneko aldialat: eta Haranera heltü unduan, han egon ziradien.

        32. Eta Thare, berrehün eta bost urthez bizi unduan, hil zen.

 

 

BÜRÜ XII.

 

Abrahamen deia. Kanaaneko aldialat badua, eta eraisten da Ejiptuala.

 

        1. Jaunak erran zien gero Abrami: Ütz ezatzü zure herria, zure etxekuak, zure aitaren etxia, eta tziauri nik erakhutsiko deizüdan lürriala.

        2. Eginen zütüt jente hanitxen aita, benedikatüren zütüt; zure izena handi' raziren dit, eta benedikatürik zirate.

        3. Benedikatüko tit benedikatüren züztenak, madarikatüko ere madarikatüren züztenak, eta lürreko nazioniak oro benedikatürik dütükezü zütan gañen.

        4. Abram elkhi zen arren, Jaunak manhatü zeion bezala, eta Lot juan zen harekilan: Hirurtan hogei-ta-hamabost urthe bazütien Abramek elkhi zenian Haranetik.

        5. Eta eraman zütien berekilan Sarai bere emaztia, eta Lot bere anaiaren semia, eta zütien hatiak oro, eta Haranen sorthü zeitzenak oro: eta elkhi ziren hantik Khanaaneko aldialat juaiteko. Eta hara heltü zirenian,

        6. Abram aitzinago juan zen Sikheneko günial'artino, naballa famatial'artino. Ordü hartan Khananearrak ziren aldi hartako nausiak.

        7. Jauna agertü zen Abrami, eta erran zeion: Zure aziari emanen dit güne hau. Eta han agertü zeion Jaunari althare bat egin zeion Abramek.

        8. Eta hantik Bethel beno goizago den mendi batetara igaranik, han hedatü zien bere oihalezko olha, Bethel zaguelarik arratseko aldian, Hai aldiz goizeko aldian: Güne hartan ere althare bat altxatü unduan, oihü egin zien Jaunari.

        9. Aitzinagotzez juan zen Abram ügerdiko aldialat.

        10. Bena gosete bat alde hartara heltürik, Abram eraitsi zen Ejiptuala han arrotz bezala egoiteko, gosetia handi zelakoz.

        11. Eta Ejiptuan sartzera zuatzalarik, Sarai bere emaztiari erran zeion: Badakit emazte ederra ziela:

        12. Baita ere Ejiptuarrek, ikhusi zütükienian, erranen dütela: Gizon hunen emaztia da: eta erhoko nizie zure begiratzeko.

        13. Errezü arren, othoi, ene arreba zirela: hunki-jin egin deizaden zure gatik, eta bizia begira deizaten.

        14. Ejiptuan sarthü zenian Abram, Ejiptuarrek ikhusi züten emaztia ederrenetarik ziela.

        15. Eta aitzindariek, berri emanik Farauni, emaztia haren aitzinian laidatü züten, baita altxatü eta eraman Faraunen etxerat.

        16. Haren gatik Abrami hunki-jin egin züten: eta ükhen zütien ardi, idi, asto, mithil eta neskato, ast'ama eta khamelü eli bat.

        17. Bena Jaunak zauri handi eli bat igorri zütien Farauni eta haren etxekuer, Sarai Abramen emaztia, zela kausa.

        18. Jinerazirik bere gana Abram, Faraunek erran zeion: Zertako hola egin deitazüt? zertako ezteitazüt erran zure emaztia zela?

        19. Ezteiküzia erran zure arreba zela, nik emaztetako har ahal nezan? Hor düzüia orai zure emaztia; har ezazü, eta zuaza.

        20. Faraunek bere jenter manhatürik, kanporat lagüntü züzten Abram bere emaztiarekilan, eta bere hatü güziekilan.

 

 

BÜRÜ XIII.

 

Abraham eta Lot algarganik hürrüntzen dira. Jinkuak bere hitz emana araberritzen deio Abrahami.

 

        1. Abraham Ejiptotik elkhi unduan bere emaztiarekin, bere huntarzünekin, eta Lotekilan, juan zen ügerdiko aldialat.

        2. Aberats aberatsa zen, ürhe eta diharü hanitx beitzien.

        3. Eta ügerdiko aldetik Bethelerat ützüli zen, jin zen bidiaz, bere oihalezko olha hedatü zien güniala, Bethelen eta Haien artiala,

        4. Altharia lehen egin zien güne hartara, eta han oihü egin zien Jaunaren izenari.

        5. Lotek ere, Abramekin zenak, bazütien ardi eta idi salduak, eta oihalezko olhak.

        6. Lekhia birentako hersiegi zen, aberatstarzün handiak zütielakoz, eta etzitien algarrekilan egon ahal.

        7. Hortakoz arren aharra handi bat eraiki zen Abramen eta Loten artzañen artian. Denbora hartan ere Khananearrak eta Feresearrak egoiten ziren alde hartan.

        8. Abrahamek erran zien arren Loti: Eztadila, othoi, aharrarik izan zure eta ene artian, ez eta ere zure eta ene artzañen artian, anaie beikirade.

        9. Lürra oro zure aitzinian düzü; ene ganik hürrünt zite, othoi: eixkerrialat hartzen badüzü, juanen nüzü ni esküñialat; esküñeko aldia berhezten badüzü, eixkerrekualat juanen nüzü.

        10. Lotek arren, büria altxatürik, begiztatü zien Jordane undotik Segorerano hedatzen zen güne güzia; Sodoma eta Gomorha Jaunak arrabaskatü beno lehen, güne harek hurrez millikatürik üdüri beitzien Jaunaren baratzia eta Ejiptua.

        11. Eta Jordane khantian berhezirik bere egongia, Lot goizeko aldetik hürrüntü zen: Holaxet bi anaiak algarretarik phartitü ziren.

        12. Abraham egon zen Khanaaneko lürretan, eta Lot aldiz Jordane khantian ziradien hirietan, eta egon zen Sodoman.

        13. Sodomarrak hatik gizon gaixto eta gaizki egile handiak ziren Jaunaren aitzinian.

        14. Eta Jaunak Abrami erran zeion, Loten ganik hürrüntü zenian: Altx'itzatzü begiak, eta orai zü zien lekhü hortarik, negü eta ügerdi aldialat, goiz eta arrats aldialat.

        15. Ikhusten tüzün lürrak oro emanen deitziet zuri eta zure undokuer egün eta bethiko.

        16. Zure leñhüra hanitxtüko düzü lürreko erhautsa bezañ. Lür erhautsa khunta ahal balin bada, zure leñhüraren belhañak ere khunt ahal ditaketzü.

        17. Jaiki zite, eta ürhats egizü güne horen lüzetarzünian eta largotarzünian; güne hori emanen beteizüt.

        18. Bere oihalezko olha eraikirik Abram, egoitera jin zen Manbreko naballa unduala, Hebroneko aldiala; eta han Jaunari altxatü zeion althare bat.

 

 

BÜRÜ XIV.

 

Bost hirietako erregen gerla. Melkhisedekek benedikatzen dü Abraham.

 

        1. Denbora hartan hatik Amrafel Sennaareko erregek, Ariokh Ponteko erregek, Khodolahomor Elamiten erregek, eta Thadel Nazionen erregek,

        2. Gerla eman züten Bara Sodomako erregeri, Bersa Gomorhako erregeri, Sennaab Adamako erregeri, Semeber, Sodoimeko erregeri, eta Bela, Segor deneko erregeri.

        3. Hoiek oro algar gana jüntatü ziren Oihaneko naballan, orai itxaso gazia den günian.

        4. Hamabi urthez Khodolahomorren eskü pian egonik, hamahirur gerrenian haren manü petik elkhi ziren.

        5. Hamalaur gerren urthian arren Khodolahomor jin zen hari jüntatü ziren erregekin, eta goithü zütien Astaroth Kharnaimen Errafaimtarrak, eta hoiekin ziren Züzimarrak. Goithü zütien ere Emimtarrak Sabe Kariathaimian,

        6. Eta Khorreatarrak aldiz Seireko mendietan Faraneko desertian den kanpuetarano.

        7. Hantik ützültzian, jin ziren Misfateko üthürriala, Kadeseko günian deniala, eta arrabaskatü züzten Amalezitarren eta Amorheentar Asasonthamarren zaudenen bazterrak oro.

        8. Eta Sodomeko, Gomorheko, Adamako, Seboimeko, eta Bela, Segor deneko, erregek, kanporat elkhirik güdükan aritzeko, herrokaka hedatü züzten bere gizon salduak Oihanetako naballan, errege haier bürü egiteko:

        9. Erran nahi beita Khodorlahomorri, Elamitarren erregiari, Thadali, Nazionen erregiari, Amrafeli, Sennaartarren erregiari, eta Ariokhi, Ponteko erregiari; laur errege bosten kuntra.

        10. Oihaneko naballak bithümezko phützü hanitx bazütien. Sodomatarren eta Gomorheko erregek ihes egin züten, eta han goithürik izan ziren, eta salbatü zirenak aldiz mendietan gora juan ziren.

        11. Eta Sodomako eta Gomorheko huntarzünak eta jakiak oro hartürik, goithzaliak hürrüntü ziren hantik.

        12. Berekilan eramaiten züztelarik Lot, Abramen anaiaren semia, eta haren hatü güziak, Sodomen egoiten beitzen.

        13. Eta salbatü ziren haietarik bat berri hori ekharri zien Abram Hebrearari, Manbre Amorheararen, Eskolen eta Aneren anaiaren naballan, zaguenari: hoiek adixkidegua egin beitzüten Abramekin.

        14. Abramek, entzün unduan atzaman zütela Lot haren illoba, bere mithil gothorrenetarik berhezi zütien hirur ehün eta hamazortzi, eta lasterkatü zütien errege huak Dan artino.

        15. Bere lagünak phartitürik, gaiaz errori zen etsaien gaña, zaflatü zütien, baita ere lasterkatü Hoba, Damasen eixkerrian den günialano.

        16. Eta eraman zeitzen hartü zütienak oro, Lot bere anaia, eta hunekin zirenak, emaztiak eta popülia.

        17. Eta ützültzen zelarik, garhaitü unduan Khodorlahomor eta hunekilan ziren erregiak, Sodomako erregia aitziniala elkhi zeion Sabeko naballala, errege naballala.

        18. Melkhisedekhek, Salemeko erregiak, ogi eta ardu eskentzen zeitzolarik, Jinko gain gainkuaren apheza beitzen,

        19. Benedikatü ziren Abram, erraiten zeiolarik: Jinko gain gainkuak, zelia eta lürra egin dütienak, benedika zitzala:

        20. Eta Jinko gain gainkua benedika dadila, lagüntü beitzüte zure etsaien garhaitzen. Eta Abramek eman zeion bildü zütienen detxima.

        21. Sodomako erregek erran ziren hatik Abrami: Eman itzadatzü jentiak, eta beste gaizak oro begir'itzatzü zuretako.

        22. Abramek ihardetsi zeion: Besua goititzen dit Jinko Jaun gain gainekua ganat, zeliaren eta lürraren bürüzagia ganat,

        23. Nula eztüdan deusik hartüren, bilbe haritik oski ligetar' artino, zuriak dienetarik, erran ahal eztezazün: Nik aberatstü düt Abram;

        24. Mithilek jan dütena salbü, eta enekin jin diren gizonen, Aneren, Eskolen eta Manbreren phartia salbü: hoiek hartüko dizie zor zaien phartia.

 

 

BÜRÜ XV.

 

Jinküa agertzen da Abrahami. Seme bat hitzemaiten deio. Jinkuak Abrahamekin bakiak egiten tü.

 

        1. Hoiek hola igaran unduan, Jauna agertzen zeiolarik, mintzatü zen Abrami, eta erran zeion: Abram, etzitiela lotsa, zure althe beniz, dohañ handiak dütükezü zük.

        2. Abramek ihardetsi zeion: Jinko Jauna, zer emanen deitazüt? Haurrik gabe hilen nüzü, bena Eliezer Damaseko ene etxeko aitzindariaren semia.

        3. Azirik eman ezpeiteitadazüt, ene mixkandia diket primütako.

        4. Eta behala Jaunak erran zeion: Eztükezü, ez, hori zure primia; zure zañetarik elkhiren den bat dükezü primütako.

        5. Eta kanporat eraman zirenian, erran zeion: Gor'itzatzü begiak, eta ahal batützü, khunt'itzatzü zelüko izarrak: hola hola dükezü zure azia.

        6. Abramek sinhetsi zien Jinkua, eta agradatü zeion.

        7. Eta Jinkuak erran zeion: Ni nüzü Khaldeako Üretik idoki zütien Jauna lür hunen zuri emaiteko, zuria izan ahal zadin.

        8. Abramek ihardetsi zeion: Jinko Jauna, nula dakiket ükhen düdala?

        9. Jaunak erran zeion: Har itzatzü hirur urthetako behi bat, hirur urthetako ahüntz bat, eta hirur urthetako ahazartz bat, ürzaphal bat eta ürzo bat.

        10. Abramek abere hoiek hartürik, erdiz erdi trenkatü zütien, eta trenkatü bi zathiak algarren eretzian ezarri: Etzütien hatik zathikatü ürzaphala eta ürzua.

        11. Txoriak hegaltaz horra ziren aragi hiliala, eta Abramek ohiltzen zütien.

        12. Ekhia etzatera zuelarik, lo handi batek hartü zien Abram, eta harritü zen beldürrez ülhünpian zelakoz.

        13. Eta elhe hoiek entzün zütien: Jakin ezazü geruan zer heltüren zaion zure leñhürari; egonen düzü atzeguan besteren lürretan, mixkandi dükezü, minez lehertürik, laur ehün urthez.

        14. Nahi bada ere, nik hatik jüjatüren dit zure undokuen nausi datien popülia, eta elkhiren tüzü aberatstürik.

        15. Zü aldiz bakian zure aitasuen ganat juanen zirade, ehortzirik zahartarzün hun batetan.

        16. Zure laur gerren belhañeko undokuak hunat ützüliren tüzü: Amorhetarren gaixtokeriak ezpeitira orano mükhürri.

        17. Ekhia etzan unduan, ülhünpe beltz beltz bat egin zen, eta sügarretan zen khezko labe batetarik sütü bat igaran zen zathikatürik ziren ihizien erditik.

        18. Eta egün hartan Jaunak egin ziren axkidegua (sic) Abramekilan, erraiten zeiolarik: Zure undokuer emanen dit Ejiptoko ibaietik Eüfratako ibai handialano hedatzen den güne güzia,

        19. Zinetarren, Zenezetarren, Zedmonetarren,

        20. Ethetarren, Feresetarren, eta Errefaitarren,

        21. Eta Amorhetarren, eta Khananetarren, eta Jerjesetarren, eta Jebüsetarren herriak orai han beitira.

 

 

BÜRÜ XVI.

 

Abrahamek hartzen dü Agar emaztetako. Ismael sorthzen da.

 

        1. Saraik, Abramen emaztiak, etziren arren haurrik egin; bena nula beitziren Ejiptutar neskato Agar deithü bat,

        2. Bere senharrari erran zeion: Jaunak kherestatü nizü haurrik egin ahal enezan: zuaza arren ene neskatua ganat, jakin dezadan eia eginen deitadanez haurrik. Eta Abramek bai erran zeionian,

        3. Saraik hartü ziren neskato Agar Ejiptutarra, eta eman emaztetako bere senharrari hamar urtheren bürian Khanaanen egoiten hasi zirenaz geroztik.

        4. Abram neskatua gana ebili zen; eta Agar, izorra zela düdatürik, ber'etxek' anderiaren ihikistatzen hasi zen.

        5. Eta Saraik Abrami erran zeion: Gaizkiz ari zitzait; nik eman deizüt ene neskatua emaztetako; eta, izorra delakoz, ihikistatzen nizü. Jaunak izart gitzala zü eta ni.

        6. Abramek erran zeion: Zure eskietan düzü neskatua; egin izozü nahi düzüna. Eta Saraik zaflatü zirenian, Agar ihesi juan zen.

        7. Eta Jaunaren aingüriak, ber bera ediren zirenian desertian, Sürerat duan bideko üthürri khantian,

        8. Erran zeion: Agar, Saraien neskatua, nuntik horra zira? eta nuat zuaza? Eta ihardetsi zeion: Sarai ene etxek' anderiaren begietarik hürrüntzen nüzü.

        9. Jaunaren aingüriak erran zeion: Ützül zite zure etxek' anderiaren ganat, eta haren eskü pian belharika zite.

        10. Eta zure azia hañ hanitxtüko dit nun ezpeitateke khunta.

        11. Erran zeion orano ere: Izorra beitzirade sorthüko düzü seme bat, Ismael deithüren düzün bat, Jaunak entzün dielakoz zure bihotz-mina.

        12. Gizon harro eta basa bat dükezü, eskia gora dükiena ororen kuntra, orok ere hunen kuntra: Oihalezko-olhak altxatüko ditizü bere anaienen eretzian.

        13. Ordian Jaun mintzo zeionaren izena deithzez, Agarek erran zeion: Zü zirade Jinko ni ikhusi naizüna. Erran beitzien: Segürki gibeletik ikhusi düt ikhusi naiena.

        14. Hortakoz deithü zien phützü hura, bizi denaren eta ikhusten naienaren phützia. Kadesen eta Baraden artian den phützia da.

        15. Agar erdi zen gero seme batez, Ismael izentatü zienaz Abramek.

        16. Agarek sorthü zeionian Ismael, bazütien Abramek laurtan hogei-ta sei urthe.

 

 

BÜRÜ XVII.

 

Jinkua Abrahami agertzen da. Izena khanbiatzen deio eta seme bat hitzemaiten. Zirkonzisionia.

 

        1. Abram sarthzen zelarik laurtan hogei-ta himeretzü gerren urthian, Jauna agertü zeion, eta erran zeion: Ni nüzü ahalorotako Jinkua: ebil zite ene aitzinian ogenik egin gabe.

        2. Zurekilan eginen dit ene adixkidegua, eta hanitx hanitxeraziko zütüt.

        3. Ahozpez lürriala jarri zen Abram.

        4. Eta Jinkuak erran zeion: Ni nüzü; zurekilan ene adixkidegua eginen dit, eta nazione hanitxen aita zirate.

        5. Etzirade haboro deithüren Abram; deithüko zirade Abraham, hartü beitzütüt nazione salduen aita izan zitien.

        6. Hanitx hanitxeraziko dit zure azia; ezarriko zütüt nazione bürü, eta zütarik elkhiren tüzü erregiak.

        7. Zurekilan eginen dit ene adixkidegua, eta zure undokuekin, bethiko üztarri batez: izan nadin zure Jinkua, eta, belhañez belhañ, zütarik landan, zure undokuen Jinkua.

        8. Eta emanen deiziet, zuri eta zure undokuer, orai, atze gisan, egoiten zien lürra, bethiko ükhen dezen zure undokuek; eta haien Jinkua nükezü.

        9. Abrahami erran zeion orano Jinkuak: Ene adixkidegua begiratüren düzü zük ere, zure undokuek ere begiratüko dizie belhañez belhañ.

        10. Hau düzü zurekilan egiten düdan üztarria: Begira dezazien ziek eta zure undokuek: ziren artian khotxo direnak oro zirkonzisitürik izan ditiela:

        11. Aragi mutxtüra hori izan dadin zirekilan egiten düdan adixkideguako kheñia.

        12. Zien zortzi egünetako haurra zirkonzisitürik date, eta, belhañez belhañ; undotik sorthüren zaitzienak oro, mixkandi ziren etxen sorthiak, erosi dütükezienak bezala, eta ziren odoletik eztiratekienak ere zirkonzisitüko dirade.

        13. Eta bethiko zurekin egiten düdan adixkideguako kheñia zure aragi gañen dükezü.

        14. Khotxo zirkonzisitürik eztatiena, galdüren da bere popüliaren erditik, ene üztarria mesperetxatü beitüke.

        15. Abrahami Jinkuak erran ziren orano: Eztüzü gehiago deithüren zure emaztia Sarai, bena bai Sara.

        16. Eta benedikatüren dit, eta emanen deizüt harek sorthürik benedikatüko düdan seme bat; nazione hanitxen büria beitate, eta haren ganik erregiak elkhiren beitirade.

        17. Ahoz petü zen Abraham, eta erri egin zien, goguan ziolarik: Ehün urthetako gizonak ükhen liua seme bat? Eta Sara erdi laitia laurtan hogei-ta hamar urthetan?

        18. Eta Jinkuari erran zeion: Bizi dadila Ismael zure aitzinian.

        19. Eta Abrahami Jinkuak erran zeion orano: Sara zure emaztiak sorthüren deizü seme bat, deithüren düzüna Isaak, eta bethiko adixkidegua bat eginen dit harekin, eta haren undokuekin.

        20. Othoitü naizün bezala, eginen dit Ismaelen; benedikatüren dit, eta emanen diot undotze handi eta hanitx bat: hamabi printzeren eta popülü handi baten aita dükezü.

        21. Bena ene üztarria Isaakekila eginen dit, egün huntarik urthe bürian sorthüren deizü Sarak.

        22. Abrahamekilan bere solaza ürhentürik, Jinkua gora juan zen.

        23. Abrahamek hartü zütien Ismael, eta etxen sorthü zeitzon mixkandiak oro, eta erosi zütienak oro, haren etxen khotxo zirenak oro, eta behala, egün berian, zirkonzisitü zütien, Jinkuak manhatü zeion bezala.

        24. Laurtan hogei-ta-hemeretzü urthe bazütien Abrahamek zirkonzisitü zenian.

        25. Eta Ismaelek hamahirur urthe bethe zütien zirkonzisioneko denboran.

        26. Ber egünian Abraham eta Ismael zirkonzisitürik izan ziren.

        27. Eta etxen sorthü khotxo mixkandiak oro, eta lür atzetan sorthürik zirenak oro, zirkonzisitürik izan ziren.

 

 

BÜRÜ XVIII.

 

Hirur aingürü agertzen dira Abrahami. Sodomako arrabaskia.

 

        1. Abrahami Jauna agertü zeion Manbreko naballan, jarririk zelarik ügerditan oihal-olhako athalazian.

        2. Begiak eraiki zütienian, hirur gizon khantian agertü zeitzon, eta ikhusi zütienian lehian aitziniala juan zeien, eta belharikatürik,

        3. Erran zeien: Jauna, grazia ediren badüt zure aitzinian, etzitiela igaran heben baratü gabe.

        4. Ekharriko deiziet hur txorta bat zankhuen ükhüzteko; eta phausa zizteie zühañ pe huntan.

        5. Eta emanen deiziet ogi buxi bat, indarren altxatzeko, eta igaranen zizte gero: hortakoz jin beitzireie ziren zerbütxaria gana. Ihardetsi zioien: Egizü erran düzüna.

        6. Abraham lehian sarthü zen etxen, eta Sarari erran zeion: Ohatzazü fite hirur irin izarri, eta err'etzatzü ophilak hauts pian.

        7. Ordü berian juan zen bere azindala, eta aretxe gizen hun bat hartürik, eman ziren bere mithil bati erra lezan.

        8. Zenbera eta ezne eman zeien jatera aretxe erriaekin, eta bera txüti zaguen zühañ pian, haien khantian.

        9. Eta jan unduan galthatü zeioten: Nun da Sara, zure emaztia? Ihardetsi zeien: Oihal-olhan.

        10. Batek Abrahami erran zeion: Urthe bürian bizi baniz, ikhustera jinen nitzaizie, eta Sara zure emaztiak badikezü seme bat. Hori entzünik, oihal-olhako bortha gibeletik erriz hasi zen Sara.

        11. Biak zaharrak eta adin handikuak zielakoz, eta Sarak galdü zütielakoz emazten hilabethe liliak.

        12. Erri egin zien arren ixil ixila, ziuelarik: Zahartürik nizalarik, eta ene Jauna ere zaharskatürik denian, ezkhunt lanetan ari nintake?

        13. Jaunak hatik Abrahami erran zeion: Zentako erri egin dü Sarak, erraiten zielarik: Zahartü unduan ükhen nioke haur bat?

        14. Jinkuarentako badeia mügarik? urthe bürian, hitzeman deizüdan bezala, bizi baniz, jinen nitzaizü ikhustera, eta Sarak badikezü seme bat.

        15. Sarak, beldürtürik, ükhatü zien, ihardetsten zielarik: Eztit erri egin. Eztiozü egia, erran zeion Jaunak, erri egin düzü.

        16. Txütitü unduan gizon haiek Sodomako alderat so gin züten; eta Abrahamek egin zeien lagüntze.

        17. Jaunak erran zien: Gorda niokia Abrahami egitera nuana?

        18. Izan behar beitü handi eta gothor baten aita, eta hunen gañen lürreko nazioniak oro benedikatürik beitirate.

        19. Beitakit bere haurrer, eta etxekuer manhatüren direla Jaunaren bidian egon ditien eta xüxen xüxena ebil ditien, Jaunak egin ahal lezan Abrahami hitzeman tienak oro.

        20. Jaunak erran zien arren: Sodomako eta Gomorhako oihia goratü da, baita hanko gaixtokeria ere mügatik gaintitü.

        21. Eraitsiko niz, eta ikhusiren düt eia haien eginek ihardetsten direnez ene gana heltü den oihiari; badakiket hola datienez, ala ez.

        22. Gizon haietarik biga hantik Sodomara juan ziren: Abraham egon zen orano Jaunarekilan.

        23. Eta, hüllantzen zelarik, erran zeion: Galdüren düzia xüxena gaixtuarekilan?

        24. Berrogei-ta-hamar jente xüxen baliade hiri hortan, galeraziko tüzia bestiak oro bezala? Eztüzia lehenago pharkatüko hiriari berrogei-ta-hamar jente xüxenen gatik, edireiten balin badia han?

        25. Arauz eztüzü hola egin nahi: eztüzü galdü nahi xüxena okher denarekin, ez eta ere hun dena gaixtuarekin, ezpeita holako zure egitatia: lür güziari züzena emaiten beitüzü, etziteke hola ari.

        26. Jaunak ihardetsi zeion: Sodomako hirian edireiten badütüt berrogei-ta-hamar jente xüxen, hoien gatik pharkatüko dit hiri güziari.

        27. Abrahamek erran zeion: Behin hasiz geroztik, mintzatüko nüzü ene Jaunari, nahi bada enizan hauts eta erhauts baizik.

        28. Zer egin ziniro, bost jente xüxen falta baliade berrogei-ta-hamarren egiteko? Gal eraz ziniua hiria berrogei-ta-bost baizik eliatielakoz? Jaunak ihardetsi zeion: Berrogei-ta-bost jente xüxen edireiten badirade, eztit arrabaskatüko hiria.

        29. Abrahamek erran zeion orano: Bena berrogei baizik ezpalinbadirade, zer eginen düzü? Ihardetsi zeion: Han berrogei jente xüxen edireiten badirade eztit arrabaskatüko hiria.

        30. Eztezaizüla, othoi, gaitz orano ere mintzatzen baniz ene Jaunari: Hogei-ta-hamar baizik ezpalirade han, zer egin ziniro? Jaunak ihardetsi zeion: Han hogei-ta-hamar jente xüxen badirade, eztit hiria arrabaskatüko.

        31. Behin hasi nizanaz geroz, mintzatüren nüzü ene Jaunari: Zer egin ziniro hogei baizik ezpalinbadira? Hogei balinbadira, eztit hiria arrabaskatüko.

        32. Jauna, etzitiela, othoi, khexa, orano ere mintzazen banitzaizü: hamar baizik ezpalinbadirade, zer eginen düzü? Hamar jente xüxen han edireiten badüt, eztit hiria arrabaskatüko.

        33. Solaza ürhentürik, Jauna hürrüntü zen; eta Abraham ere ützüli zen etxerat.

 

 

BÜRÜ XIX.

 

Sodomatarren gaizki eginak. Sodoma garretan. Moab eta Ammon sorthzen dirade.

 

        1. Arrats aldian, bi aingüriak heltü ziren Sodomara, Lot hiriko portalian jarririk zelarik. Ikhusi zütienian, txütitü zen, eta aitziniala juan zeien; eta othoitü zütien büria aphaltürik,

        2. Erraiten zeielarik: Tziauste, othoi, Jaunak, ziren zerbütxariaren etxerat, eta han egon ziteie: zankhuak ükhüz etzatzie, eta bihar goizan hartüren düzie zien bidia. Ihardetsi zioten: Ez, ez, plazan egonen gütüzü.

        3. Arakhümitatü zütien lehia handitan eta bortxaz ere bere etxerat eraman zütien. Han sarthü zirenian, apairü bat eman zeien, ophil altxatür'azi gabe errerik; eta aihaltü ziren.

        4. Bena etzatera juan ziren beno lehen, hiritarrek, haur txipiek, gizon zaharrek, popülü güziak etxia üngüratü zütien.

        5. Eta Lot deithürik, erran zeioen: Nun tüzü gaur heben sarthü diren gizonak? Elkh eraz itzatzü kanporat, ezagüt ditzagün.

        6. Lotek, kanporat elkhirik, gibeletik bortha zerratü unduan, erran zeien:

        7. Eztezaziela, othoi, ene lagünak, eztezaziela holako gaizkirik egin.

        8. Bi alhaba beitütüt, orano gizonik ezagütü eztütienak, hunat ekharrien deitziet; nahi düziena egin ezezie, gaizkirik eztezazien behin egin en'etxen, ostatü segür batetan bezala, sarthü diren gizon hoier.

        9. Bena ihardetsi zeioten: Zuaza hebentik. Eta erran zeioten: Atze bezala jin zinatia gütarat gure jüjatzeko? Zihauri ere haier beno gaitz haboro eginen deizügü. Eta joka hasi zeitzon: Eta borthen hautstera zuatzalarik,

        10. Barnen ziren bi gizonek, eskia emanik Loti, etxen sar erazi züten, baita ere bortha zerratü.

        11. Eta kanpuan zirenak oro ütsütü züzten, txipienetik handienialano, hala nula ezpeitzioten bortha ediren.

        12. Eta erran züten gero Loti: Badüzia heben zunbait askazi, sühi, seme edo alhaba? Elkh eraz itzatzü hiri huntarik zuriak direnak oro.

        13. Güne hunen arrabaskatzera guatza, hiritar hoien gaixtokerien oihia gora goratzez heltü beita Jauna gana, eta igorri beikütü hoien gal eraztera.

        14. Lot arren kanporat elkhi zen, eta minzatü bere sühi alhaben senhar geier, erraiten zeielarik: Jaiki eta elkh zizte güne huntarik, Jauna hiri hunen arrabaskatzera beitua. Bena uste ükhen züten haiez trüfatzen zela.

        15. Eta argi hastian aingüriak lehiatü ziren Loten kanporat elkh eraztera, erraiten zioielarik: Txüti zite, eta eraman etzatzü zure emaztia eta zure bi alhabak, hil etzizteien hiri huntako arrabaskian.

        16. Eta nula ere berantzen beitziren, eskütik hartü züzten Lot, haren emaztia eta bi alhabak, Jaunak salbatü nahi zütielakoz.

        17. Elkh erazi unduan, lagüntü züten hiritik kanpo: eta holaxet mintzatü zeitzon: Ihes egizü, eztezazüla gibelialat so gin; etzitiela nihun ere, üngürü huntan, bara: bena mendietalat ihes zuaza, bestekilan etzitien hil.

        18. Lotek ihardetsi zeien: Jauna, othoi,

        19. Zure aitzinian zure mixkandiak grazia ediren direnaz geroztik, eta ürrikal hañ handia düzünaz geroztik haren salbatzeko, ikhus ezazü eztiodala ihes egin mendialat, hara heltü beno lehen heriuak atzaman enezan.

        20. Hebentxet badüzü hiri bat, zuñtarat ere ihes egin ahal beitiot. Txipi beita han gorda nintezü. Ikhusten düzü txipiñi dela, eta bizirik begiratüren naiela.

        21. Aingüriak ihardetsi zeion: Zure othoitziari ere behatü nahi dit orano, mintzatzen zaiztadan hirittua eztit arrabaskatüko.

        22. Harat ihes egitera lehia zite, zü han sar artino ezpeitiot deusik egin ahal. Hortakoz hiri hura Segor izentatürik izan zen.

        23. Ekhia jaiki zen, Lot Segoren sarthzen zelarik.

        24. Zelütik eraitserazi zien Jaunak Sodoman eta Gomorhan gaña sofrezko eta süzko euri erauntsi bat:

        25. Eta arrabaskatü zütien hiri hoiek, eta hoien üngürüko aldiak oro, eta hiritarrak oro, eta lanthariak oro.

        26. Loten emaztia, gibelialat so gin zielakoz, gatz khürsotü zen.

        27. Abraham hatik goizik jaikirik, jin zen Jaunarekila lehenago egon zen güniala,

        28. Sodomara eta Gomorhara, eta üngürüko bazter orotara so ginik, sü ilhañak goratzen, labeko khia bezala, ikhusi zütien.

        29. Alde hartako hirien arrabaskatzian, Jinkua orhitü zen Abrahamez, eta begiratü ziren Lot egon zen hirien arrabaskatik.

        30. Segoratik gora juan zen Lot, eta [...]