JENESA

I. KAP.

        1. Hastapenean, Jainkoak ezdeusetarik egin izan zituen zerua eta lurra.

        2. Eta lurra zen moldegabea eta buluza, eta ilhunbeak ziren ondarren gain guzian; eta Jainkoaren izpiritua ekharria zen uren gainean.

        3. Eta Jainkoak erran zuen: Izan bedi argia. Eta argia egina izan zen.

        4. Eta Jainkoak ikhusi zuen argia ona zela, eta berezi izan zuen ilhunbeetarik.

        5. Eta argiari izentzat eman zioen eguna, eta ilhunbeei gaua. Eta arratsetik eta goizetik egina izan zen egun bat.

        6. Jainkoak erran ere zuen: Ortzia izan bedi uren erdian, eta urak uretarik berez betza.

        7. Eta Jainkoak egin izan zuen ortzia, eta ortzi gainaldeko urak azpialdean zirenetarik berezi izan zituen. Eta hola egin izan zen.

        8. Eta Jainkoak ortziari izentzat eman zioen zerua: eta arratsetik eta goizetik egina izan zen bigarren eguna.

        9. Jainkoak erran zuen gero: Zerupeko urak batera bil ditezela, eta ager bedi leihorra. Eta hala egin izan zen.

        10. Eta Jainkoak leihorrari izentzat eman zioen lurra; eta ur bilduei itsasoa. Eta Jainkoak ikhusi izan zuen ona zela hori.

        11. Eta erran izan zuen: Lurrak ekhar betza belhar ferdeak eta hazia emanen dutenak, eta zuhamu fruitu ekharleak, emanen dutenak zeinak bere motaren arabera fruitua, eta haren barnean hazia izan bedi lurraren gainean. Eta hori hola izan zen.

        12. Eta lurrak ekharri zituen belhar ferdeak eta hazia ematen zutenak zeinak bere motaren arabera, eta zuhamuak fruitu ematen zutenak haziarekin zeinak bere motaren arabera. Eta Jainkoak ikhusi izan zuen hori ona zela.

        13. Eta arratsetik eta goizetik egin izan zen hirugarren eguna.

        14. Jainkoak erran zuen berriz ere: Zeruko ortzian izan beitez argizagiak, eta gauetik eguna berez bezate, eta balia beitez seinaletzat denboren, egunen eta urtheen ezagutarazteko.

        15. Distira bezate zeruko ortzian, eta argi bezate lurra. Eta hala egin izan zen.

        16. Eta Jainkoak egin izan zituen bi argizagi handi: bata handiagoa egunari buruz jartzekotzat: eta bertzea ttipiagoa gauari buruz jartzeko: eta izarrak ere egin izan zituen.

        17. Eta ezarri izan zituen, zeruko ortzian lurraren gainera argi zezatentzat,

        18. Egunari eta gauari buruz jar zitezentzat, eta argia ilhunbeetarik berez zezatentzat. Eta Jainkoak ikhusi izan zuen ona zela hori.

        19. Eta arratsetik eta goizetik egin izan zen laugarren eguna.

        20. Jainkoak erran zuen berriz: Urek eman betzate arrain biziak eta hegastinak lurraren gainean zeruko ortzi-pean.

        21. Eta Jainkoak egin izan zituen arrain handiak, eta urek zein bere motetan eman zituzten abere bizi eta higitzen diren guziak, eta hegastin guziak zein bere motaren arabera. Eta Jainkoak ikhusi izan zuen ona zela hori.

        22. Eta benedikatu zituen, erraten ziotelarik: Berha eta popula zaitezte, eta bethe zatzue itsasoko urak; eta hegastinak lurrean popula beitez.

        23. Eta arratsetik eta goizetik egin izan zen bortzgarren eguna.

        24. Jainkoak erran zuen berriz: Lurrak eman betza abere biziak zein bere motaren arabera, aziendak eta zierpeak, eta lurreko basabereak zein bere motaren arabera. Eta hola egin izan zen.

        25. Eta Jainkoak egin zituen lurreko basabereak zein bere motaren arabera, eta aziendak eta lurreko zierpe guziak beren motetan. Eta Jainkoak ikhusi izan zuen ona zela hori.

        26. Eta erran zuen: Gizona egin dezagun gure itxura eta idurira: eta izan beza buruzagitasuna itsasoko arrainen, eta zeruko hegastinen, eta abereen, eta lur guziaren, eta lurrean higitzen diren zierpe guzien gainean.

        27. Eta Jainkoak egin izan zuen gizona bere idurira; Jainkoaren idurira egin izan zuen, eta hekiek egin zituen gizonki eta emazteki.

        28. Jainkoak benedikatu zituen, eta erran zioten: Berha eta popula zaitezte; bethe zazue lurra eta zuen azpiko ezar zazue, eta nausitasuna har zazue itsasoko arrainen, eta zeruko hegastinen, eta lurraren gainean higitzen diren abere guzien gainean.

        29. Jainkoak erran zioten oraino: Huna non eman darozkitzuetan lurraren gainean hazitzen diren belhar guziak, eta zuhamu guziak zeinek bere hazia berekin ekhartzen dutenak, hekiek izan ditezentzat zuen hazkurri.

        30. Eta eman ditut lurreko abere guziei, eta zeruko hegastin orori, eta lurrean higitzen eta bizi diren guziei, izan dezatezentzat beren hazkurria. Eta hola egin izan zen.

        31. Eta Jainkoak ikhusi zituen berak egin zituen guziak: eta hainitz onak ziren. Eta goizetik eta arratsetik egin izan zen seigarren eguna.

II. KAP.

        1. Horreletan osatuak izan ziren zerua eta lurra beren edergailu guziekin.

        2. Eta Jainkoak zazpigarren eguneko osatu zuen bere eskuko lana: eta bere eginkari guzietarik pausu hartu zuen zazpigarren egunean.

        3. Eta benedikatu zuen zazpigarren egun hura eta saindutu zuen: zeren hartan gelditu izan baitzen bere egintza guzitik, egitekotzat Jainkoak ezdeusetarik athera zuenetik.

        4. Horrelakoak dira zeru-lurren ethorkiak, ezdeusetarik atheratuak izan zirenean, Jainko Jaunak egin zituen egunean zerua eta lurra,

        5. Eta kanpotako landare guziak lurretik sorthu gabean, eta bazterretako belhar guziak berenez hazi gabean: Jainko Jaunak ezen uririk oraino lurrari etzioen eman, eta gizona etzen lurraren lantzekotzat.

        6. Bainan lurretik igaiten zen ur bat, lurraren axal guzia ihinztatzen zuena.

        7. Jainko Jaunak egin izan zuen beraz gizona lurraren orhetik, eta begithartera eman izan zioen bizizko ufako bat, eta gizona egin izan zen bere arima bizian.

        8. Bada Jainkoak hastedanik gogozko baratze bat egina zadukan: hartan ezarri zuen bere eskuz egina zuen gizona.

        9. Eta Jainko Jaunak lurretik ilkhiarazi zituen zuhamu guziak, ederrak begiko, eta ahoko gozoak: eta baratzearen erdian bizitzeko zuhaitza eta ongiaren eta gaizkiaren jakitateko zuhaitza.

        10. Gogozko lekhu hartarik atheratzen zen hibai bat baratzearen urztatzeko, eta gero berezten dena lau burutan.

        11. Bata deitzen da Phison: harek inguratzen du Hebilathko lur guzia, non sortzen baita urhea;

        12. Eta lur hartako urhea guziz ona da: han kausitzen da bdelioa eta oniz harria.

        13. Eta bigarren hibaia Jehon deitzen da: hura da Ethiopiako lurra oro inguratzen duena.

        14. Hirugarren hibaiaren izena da Tigris: hura Asiria aldera dihoa. Ufrata da laugarren hibaia.

        15. Jainko Jaunak hartu izan zuen beraz gizona eta ezarri gogozko pharabisuan, hura lant eta zain zezantzat.

        16. Manu ere eman zioen erraten zioelarik: pharabisuko zuhaitz guzietarik jan zazu.

        17. Ordean ez dezazun jan ongiko eta gaizkiko jakitatearen zuhaitzetik. Ezen hartarik janen duzun egunean, heriotzez hilen zare.

        18. Jainko Jaunak erran zuen berriz: Ez da on gizona izan dadien bakhar: egin diozogun lagun bat bere idurikoa.

        19. Jainko Jaunak lurretik egin ondoan beraz lurreko abere guziak eta zeruko hegastinak oro, erakharri zituen Adamen aitzinera, ikhus zezantzat zer izen emanen zioten: eta Adamek abere bakhotxari eman zuen izena da zinez haren izena.

        20. Eta Adamek beren izenak eman ziotzaten azienda guziei, eta hegastin guziei, eta lurreko basabere guziei: bainan etzen aurkhitzen Adamentzat bere iduriko lagunik.

        21. Jainko Jaunak igorri zioen beraz Adami loaldi bat: eta lo zagoelarik khendu zioen saihets-hezur bat, eta haren orde ezarri zioen haragia.

        22. Eta Jainko Jaunak Adami khendu zioen saihets-hezurretik egin zuen emaztekia: eta erakharri zioen Adami.

        23. Eta Adamek erran zuen: Huna orai ene hezurretako hezurra eta ene haragiko haragia; hau deithuko da gizema, zeren gizona ganik atheratua baita.

        24. Horrengatik gizonak utziko ditu bere ait-amak, eta iratxikiko da bere emazteari, eta bia izanen dira haragi batean.

        25. Eta Adam eta bere emaztea buluzgorririk ziren biak: eta etziren ahalketzen.

III. KAP.

        1. Bada sugea zen Jainko Jaunak egin izan zituen lurreko abere guziak baino maltzurragoa. Hunek erran zioen emaztekiari: Zergatik manatu darotzu Jaunak jan ez dezazun pharabisuko zuhaitz guzietarik?

        2. Emaztekiak ihardetsi zioen: Pharabisuan diren zuhaitzetako fruituetarik jaten dugu;

        3. Bainan pharabisuaren erdian den zuhaitzeko fruitutik jan ez dezagun manatu daroku Jainkoak, eta ez dezagun uki ere, hil gaitezen beldurrez.

        4. Eta sugeak erran zioen emaztekiari: Etzarete segur heriotzez hilen.

        5. Jainkoak ezen badaki hartarik janen duzuen egunean idekiko direla zuen begiak; eta izanen zaretela jainkoak iduri, ongiaz eta gaizkiaz jakintsun.

        6. Emaztekiak ikhusi zuen beraz zuhaitz haren fruitua jateko ona zela, ederra begiko eta itxuraz tirriagarria: eta hartu zuen fruitu hartarik eta jan: eta eman zioen bere senharrari, zeinak ere jan izan baitzuen.

        7. Eta idekiak izan ziren bien begiak: eta oharturik buluz-gorriak zirela, josi zituzten piko hostoak, eta egin zituzten gerripekoak.

        8. Eta aditu zutenean Jainko Jaunaren boza baratzean zabilalarik arrastiriko haizearen mugan, Adam eta bere emaztea gorde ziren Jainko Jaunaren begithartetik pharabisuko zuhaitzen-pean.

        9. Eta Jainko Jaunak deithu zuen Adam, eta erran zioen: Non zare?

        10. Adamek ihardetsi zioen: Entzun dut zure mintzoa pharabisuan: bainan lotsatu naiz biluzia naizelakotz, eta gorde izan naiz.

        11. Jaunak erran zioen: Eta nondik dakizu biluzia zarela, baizik-ere jan duzulakotz nik debekatu narotzun zuhaitzeko fruitutik?

        12. Adamek ihardetsi zioen: Laguntzat eman darotazun emazteak eskaini darot fruitu hortarik, eta jan izan dut.

        13. Eta Jainko Jaunak erran zioen emazteari: Zertako egin duzu hori? Ihardetsi zuen: Sugeak enganatu nau, eta jan dut.

        14. Eta Jainko Jaunak erraten dio sugeari: Hori egin dukalakotz, madarikatua haiz lurreko azienda eta basabere guzien artean: herrestatuko haiz hire sabelaren gainean, eta lurra janen duk hire biziko egun oroz.

        15. Etsaigoa ezarriko diat hire eta emaztekiaren artean, hire umeen eta harenen artean: harek lehertuko darok burua, eta hik maltzurki jazarriko diok haren hindagorari.

        16. Emaztekiari ere erran zioen: Usutuko ditut zure gaitzak eta zure izorrak: oinhazetan erdiko zare, eta izanen zare gizonaren eskupeko, eta gizona izanen da zure nausi.

        17. Gero erran zioen Adami: Zeren entzun izan duzun zure emaztea, eta jan duzun nik jatea debekatu narotzun zuhaitzeko fruitutik, lurra madarikatua da zure egitatean: zure nekeen bidez janen duzu zure biziko egun guzietan hartarik atherako duzun hazkurria.

        18. Elhorriak eta astakhaloak emanen darozkitzu, eta janen duzu lurreko belharra.

        19. Zure kopetako izerdian janen duzu ogia, bihur zaitezen arteo lurrera zeintarik izan baitzare atheratua: herrauts zare ezen, eta herrautsetara zare bihurtuko.

        20. Eta Adamek bere emazteari izentzat eman zioen Eba; zeren baitzen gizon guzien ama.

        21. Jainko Jaunak egin ere izan zituen Adami eta haren emazteari larruzko soinekoak eta hekiek jauntzi izan ziotzoten:

        22. Eta erran zuen: Huna Adam gutarik bat iduri egina, ongia eta gaizkia dakizkiela: orai beraz eskua ezar ez dezan bizitzeko zuhaitzaren gainean, har ez dezan hartarik, eta jan, eta bizi ez dadien bethiere.

        23. Eta Jainko Jaunak igorri zuen gogozko pharabisutik, lant zezantzat lurra zeintarik atheratua izan baitzen.

        24. Eta Adam khendu zuen handik, eta gogozko pharabisuaren aitzinean ezarri zuen kerubin bat, eta ezpata gardun dardararari bat, zaintzekotzat bizitzeko zuhaitzerako bidea.

IV. KAP.

        1. Bada Adamek ezagutu zuen Eba, bere emaztea, zeina izorra gerthatu baitzen eta erdi Kainez, erraten zuelarik: Jainkoaren nahiarekin izan dut gizon bat.

        2. Berriz ere haurdun egin zen Abel haren anaiaz. Bada Abel izan zen artzain, eta Kain laborari.

        3. Eta handik asko egunen buruan, gerthatu zen Kainek Jaunari dohainak eskaini zituela lurreko fruituetarik.

        4. Abelek ere eskaini zioizkien bere arthaldeko lehenbiziko sorthuetarik eta gizenenetarik: eta Jaunak begiratu zioten Abeli eta haren emaitzei.

        5. Bainan etzioten begiratu Kaini eta haren emaitzei: eta Kain borthizki sumindu zen, eta erori zen haren begithartea.

        6. Eta Jaunak erran zioen: Zertako samurtu zare? eta zertako erori da zure begithartea?

        7. Baldin ongi egiten baduzu, ez othe zare sariztatua izanen? eta gaizki egiten baduzu, zure bekhatua ez othe da berehala zure atherako? bainan hartarako lehia zure baithan izanen da, eta zu nausitu behar zaizko.

        8. Eta Kainek erran zioen Abel bere anaiari: Ilkhi gaitezen kanpora. Eta kanporatu zirenean, Kain jauzi zitzaioen Abel bere anaiari, eta hil izan zuen.

        9. Eta Jaunak erran zioen Kaini: Non da Abel zure anaia? Hunek ihardesten dio: Ez dakit nik. Ni othe naiz ene anaiaren zaina?

        10. Eta Jaunak erran zioen: Zer egin duzu? zure anaiaren odola nire lurretik oihuz dagokit.

        11. Orai beraz madarikatua izanen zare lurraren gainean, zeina ideki baita hartzeko zure eskutik zure anaiaren odola.

        12. Zuk lanthu-eta, ez darozkitzu bere fruituak emanen: lurraren gainean ihes eta lekhuz-lekhu ibiliko zare.

        13. Eta Kainek ihardetsi zioen Jaunari: Handiegia da ene bekhatua, nik merezitzekotzat barkhamendua.

        14. Huna non egun khentzen nauzun ene lurretik, eta ni gordeko naiz zure begietarik, eta lurrean izanen naiz ibildaun eta ihesdun: beraz hilen nau edozein atzematen nauenak.

        15. Eta Jaunak erran zioen: Ez da holakorik izanen: bainan nornahik hil dezan Kain zazpitan gaztigatua izanen da. Eta Jaunak Kaini hatz bat ezarri izan zioen, atzematen zuenak hil etzezantzat.

        16. Kain Jaunaren aitzinetik atheraturik ihesdun egon zen Edenetik iguzki-sortze alderako bazterretan.

        17. Kainek bere emaztea ezagutu izan zuen; eta hau izorra gerthatu zen, eta erdi zen Henokez: eta hiri bat egin izan zuen eta deithu Henok bere semearen izenetik.

        18. Bada Henok aitatu zen Iradez. Irad aitatu zen Mabiaelez. Mabiael aitatu zen Mathusaelez. Mathusael aitatu zen Lamekez.

        19. Hunek hartu zituen bi emazte, bat Ada eta bertzea Seia deitzen zirenak.

        20. Ada amatu zen Jabelez, zeina izan baitzen olhetan daudezinen eta artzainen aita.

        21. Eta haren anaia deitzen zen Jubal: hau izan zen arrabita eta maniura jotzen dutenen aita.

        22. Sela ere amatu zen Tubalkainez, zeina izan baitzen harotz eta burdinazko eta letoinezko obra orotan langile. Noema zen Tubalkainen arreba.

        23. Eta Lamekek erran zioten Ada eta Sela bere bi emazteei: Lameken andreak, entzun zazue ene boza, adi zazue ene solasa: hil izan baititut gizon bat ene eskutikako sarraskian, eta gizon gazte bat ene eskutikako kazkakoz.

        24. Baldin Kainen heriotzea zazpitan izaten bada gaztigatua, Lamekena hiruretan hogoi eta hamazazpi aldiz.

        25. Adamek berriz ere ezagutu zuen bere emaztea: eta hunek izan zuen seme bat Seth deithu zuena, erraten zuelarik: Jaunak, Abel Kainek hil zuenaren orde, eman izan darot bertze ondore bat.

        26. Sethen ganik ere sorthu zen seme bat Enos deithu zuena: hau hasi izan zen Jaunari dei egiten.

V. KAP.

        1. Huna Adamen ondoregoaren liburua. Jainkoak noizere egin baitzuen gizona, bere iduritara egin izan zuen.

        2. Egin zituen gizonki eta emazteki, eta benedikatu izan zituen: eta Adam deithatu hekien egiteko egunean.

        3. Adam bizi izan zen ehun eta hogoi eta hamar urthe, eta aitatu zen seme batez dena bere eite eta idurikoa, eta deithatu zuen Seth.

        4. Sethez aitatuz geroztik, Adam bizi izan zen zortzi ehun urthe: eta izan zituen semeak eta alabak.

        5. Eta Adamen biziaren iraupen guzia izan zen bederatzi ehun eta hogoi eta hamar urthe, eta gero hil zen.

        6. Seth ere bizi izan zen ehun eta bortz urthe, eta gero aitatu zen Enosez.

        7. Eta Enosez aitatuz geroztik, Seth bizi izan zen zortzi ehun eta zazpi urthe, eta izan zituen semeak eta alabak.

        8. Eta Sethen bizitze guziak iraun zuen bederatzi ehun eta hamabi urthe, eta gero hil izan zen.

        9. Enos bizi izan zen lau hogoi eta hamar urthe, eta aitatu zen Kainanez.

        10. Hau sorthuz geroztik, bizi izan zen zortzi ehun eta hamabortz urthe, eta izan zituen semeak eta alabak.

        11. Eta haren bizi guziak iraun zuen bederatzi ehun eta bortz urthe, eta gero hil izan zen.

        12. Kainan ere bizi izan zen hirur hogoi eta hamar urthe, eta aitatu zen Malaleelez.

        13. Eta Malaleel sorthuz geroztik, bizi izan zen zortzi ehun eta berrogoi urthe, eta izan zituen semeak eta alabak.

        14. Eta Kainanen bizi guziak, iraun zuen bederatzi ehun eta hamar urthe, eta gero hil izan zen.

        15. Malaleel bizi izan zen hirur hogoi eta bortz urthe, eta aitatu zen Jaredez.

        16. Eta Jaredez aitatuz geroztik, bizi izan zen zortzi ehun eta hogoi eta hamar urthe, eta izan zituen semeak eta alabak.

        17. Eta Malaleelen bizi guziak iraun zuen zortzi ehun eta lau hogoi eta hamabortz urthe, eta gero hil izan zen.

        18. Jared hirur hogoi eta bi urthe bizi izan zen, eta aitatu zen Henokez.

        19. Eta Henokez aitatuz geroztik, Jared bizi izan zen zortzi ehun urthe, eta izan zituen semeak eta alabak.

        20. Eta Jareden bizi guziak iraun zuen bederatzi ehun eta hirur hogoi eta bi urthe, eta gero hil izan zen.

        21. Bada Henok bizi izan zen hirur hogoi eta bortz urthe, eta aitatu zen Mathusalemez.

        22. Eta Henok ibili zen Jainkoarekin; eta Mathusalemez aitatuz geroztik, bizi izan zen hirur ehun urthe, eta izan zituen semeak eta alabak.

        23. Eta Henoken bizi guziak iraun zuen hirur ehun eta hirur hogoi eta bortz urthe,

        24. Eta ibili zen Jainkoarekin, eta etzen gehiago agertu, Jainkoak eraman zuelakotz.

        25. Mathusalem ere bizi izan zen ehun eta lau hogoi eta zazpi urthe, eta aitatu zen Lamekez.

        26. Eta Mathusalemez aitatuz geroztik, bizi izan zen zazpi ehun eta lau hogoi eta bi urthe, eta izan zituen semeak eta alabak.

        27. Eta Mathusalemen bizi guziak iraun zuen bederatzi ehun eta hirur hogoi eta bederatzi urthe, eta gero hil izan zen.

        28. Lamek bizi izan zen ehun eta lau hogoi eta bi urthez, eta aitatu zen seme batez,

        29. Zeina deithu baitzuen Noe, erraten zuelarik: Hunek lagunduko gaitu gure egite eta lanetan, Jaunak madarikatu izan duen lur hunen gainean.

        30. Eta Noez aitatuz geroztik, bizi izan zen bortz ehun eta lau hogoi eta hamabortz urthe, eta izan zituen semeak eta alabak.

        31. Eta Lameken bizi guziak iraun zuen zazpi ehun eta hirur hogoi eta hamabortz urthe, eta gero hil izan zen. Noe, bortz ehun urthetan aitatu zen Semez, Kamez eta Japhetez.

VI. KAP.

        1. Gizonak hasi zirenean populatzen lurraren gainean eta alabak izan ondoan,

        2. Jainkoaren semeek ikhusirik gizonen alabak ederrak zirela, emaztetzat hartu zituzten guzien artean hautatu zituztenak.

        3. Eta Jainkoak erran zioten: Ene izpiritua ez da bethi egonen gizonarekin, zeren haragi den, eta haren egunak izanen dira ehun eta hogoi urthez.

        4. Bada ordu hetan lurrean baziren diganteak. Ezen Jainkoaren semeak gizonen alaben baithan sarthuz geroztik, haukietarik athera ziren botheretsu eta giza-mendean aiphatuak ziren gizonak.

        5. Bainan Jainkoak ikhusirik handia zela lurrean gizonen maltzurkeria, eta bethi hekien bihotzeko gogoeta guziak gaizkira ixuriak zaudezila,

        6. Urrikitu zitzaioen zeren egin izan zuen gizona lurrean. Eta bihotzmin batek jorik,

        7. Erran zuen: Lurraren gainetik xahutuko dut egin izan dudan gizona, gizonetik abereetaraino, zierpetarik zeruko hegastinetaraino: ezen urriki dut hekiek eginik.

        8. Bainan Noek grazia aurkhitu zuen Jaunaren aitzinean.

        9. Huna Noeren ondoreak. Noe izan zen gizon zuzen eta perfet bat bere ondokoen artean, eta Jainkoarekin ibili izan zen.

        10. Eta izan zituen hirur seme, Sem, Kam eta Japhet.

        11. Bainan lurra Jainkoaren begietan galdua zen eta tzarkeriaz bethea.

        12. Jainkoak ikhusi zuenean beraz lurra galdua zela (ezen haragi orok zikhindu zuen bere bidea lurraren gainean),

        13. Erran zioen Noeri: Ene aitzinean ethorria da haragiaren azken ordua: lurra bethea da hekien tzarkeriez, eta nik xahutuko ditut lurrarekin.

        14. Zuretzat arkha bat egizu zur aphainduz: egonlekhuak eginen dituzu arkhan, eta naslikaz ferekatuko duzu barnetik eta kanpotik.

        15. Eta huna nola eginen duzun: arkha izanen da luze hirur ehun besoz, zabal berrogoi eta hamarrez, eta gora hogoi eta hamarrez.

        16. Arkhan eginen duzu leihoa bat beso baten goratasuna izanen duena: arkhari saihetsetik emanen diozu athea: eta barnean gelak eta hirur selharu eginen dituzu.

        17. Huna nik erakharriko ditudala lurraren gainera uholdeko urak, eta hilen dudala haragi zeruaren azpian hatsa dagokan guzia: lurraren gainean diren gauza guziak izan ditezela xahutuak.

        18. Eta ene patua zurekin eginen dut: eta zu sarthuko zare arkhan, eta zurekin batean zure emaztea, zure semeak eta beren emazteak.

        19. Eta abere mota guzietarik pare bat sarraraziko duzu, urrixa eta orotsa, zurekin bizi ditezentzat.

        20. Hegastinetarik beren moten arabera, eta aziendetarik beren moten arabera, eta lurreko zierpetarik beren moten arabera pareak zurekin sarthuko dira, bizi ahal izan ditezentzat.

        21. Hartuko duzu beraz zurekin jan ditakeen hazkurri guzietarik, eta ezarriko dituzu arkhan: eta baliatuko dira zuri eta hekiei janharitzat.

        22. Noek egin zituen beraz Jainkoak manatu ziozkan guziak.

VII. KAP.

        1. Eta Jainkoak erran zioen: Arkhan sar zaite zu, eta zure etxeko guziak ere: ezen zuzena aurkhitu zaitut ene begietan oraiko giza-mendean.

        2. Abere garbi guzietarik har zatzu zazpi eta zazpi, urrix eta orots, eta lohietarik bia eta bia.

        3. Eta zeruko hegastinetarik zazpi, eta zazpi, ar eta eme: mota begira dadien lur guziaren hedaduran.

        4. Ezen oraino zazpi egun, eta gero uria erorraraziko dut lurraren gainera berrogoi gau-egunez: eta lurraren gainetik ezeztatuko ditut egin izan ditudan guziak.

        5. Noek egin zituen beraz Jaunak manatu ziozkien guziak.

        6. Sei ehun urthe bazituen uholdeko urek gaindi egin zutenean lurraren gainean.

        7. Eta Noe sarthu zen arkhan eta haren semeak, eta haren emaztea eta haren semeen emazteak harekin batean, uholdeko uren gatik.

        8. Abereetarik ere, garbietarik eta lohietarik, eta hegastinetarik, eta lurraren gainean higitzen diren guzietarik,

        9. Pareak, urrix eta orotsak, Noerekin arkhan sarthu ziren, Jaunak manatu izan zuen bezala.

        10. Eta zazpi egunak iragan ondoan, uholdeko urek gaindi egin zuten lurraren gainean.

        11. Noeren biziko sei ehungarren urthean, bigarren hilabethean, hilabethearen hamazazpigarren egunean, leze handiko ithurri guziak urratu ziren, eta zeruko ur-jauziak zabaldu.

        12. Eta berrogoi gau-egunez uria egin zuen lurraren gainera.

        13. Egun haren hastean, Noe arkhan sarthu zen, eta harekin Sem, Kam eta Japhet haren semeak, eta haren emaztea, eta haren semeen hirur emazteak.

        14. Berak eta edozein basabere bere motaren arabera, eta azienda guziak beren moten arabera, eta lurraren gainean higitzen diren guziak beren moten arabera, eta edozein hegastin bere motaren arabera, xori guziak, eta hegaldatzen diren guziak,

        15. Noeren gana arkhan sarthu ziren birazka haragi orotarik hatsa zutenetarik,

        16. Eta barneratu ziren orotsak eta urrixak ziren mota guzitakoak, Jainkoak Noeri manatu izan zioen bezala; eta Jaunak Noe hertsi zuen kanpotik.

        17. Eta berrogoi egunez uholdea egin zen lurraren gainean: eta urak handitu ziren, eta arkha altxatu zuten lurretik goiti.

        18. Muthiriki ezen hedatu ziren, eta lurreko bazter guziak bethe zituzten: bada, arkha zabilan uren gainean.

        19. Eta urak hainitz goratu ziren lurraren gainean: eta zeruaren azpian diren mendi gora guziak estaliak izan ziren.

        20. Ura, estali zituen mendietarik hamabortz beso gorago igan zen.

        21. Eta xahutuak izan ziren lurraren gainean higitzen diren guziak, hegastinak, basabereak, aziendak eta lurraren gainean herrestatzen diren zierpe guziak, gizon guziak;

        22. Eta lurraren gainean hatsa zuten guziak hil izan ziren.

        23. Eta Jaunak xahutu zituen lurraren gainean ziren guziak, gizonetik abereraino, hala zierpeak nola zeruko hegastinak: eta lurretik ezeztatuak izan ziren: eta Noe gelditu zen bakharrik, eta harekin arkhan zirenak.

        24. Eta urek lurra estalia iduki zuten ehun eta berrogoi eta hamar egunez.

VIII. KAP.

        1. Bainan Jainkoa orhoiturik Noez, eta harekin arkhan ziren basabere eta azienda guziez, haize bat igorri zuen lurrera, eta urak ttipitu ziren.

        2. Eta lezeko ithurriak hertsiak izan ziren, eta zeruko ur-jauziak ere bai: eta zerutik jausten ziren uriak athertuak izan ziren.

        3. Eta urak haratka eta hunatka ibiliz goan ziren lurretik: eta gutitzen hasi ziren ehun eta berrogoi eta hamar egunen buruan.

        4. Eta zazpigarren hilabetheko hogoi eta zazpigarren egunean, arkha baratu zen Armeniako mendien gainean.

        5. Bizkitartean urak bethi ttipituz zihoazin hamargarren hilabetheraino: ezen hamargarren hilabetheko lehenbiziko egunean, mendi kaskoak agertu ziren.

        6. Berrogoi egun iragan zirenean, Noek, arkhari egin izan zioen leihoa idekirik, igorri zuen belea.

        7. Zeina atheratzen baitzen eta ez itzultzen urak lurraren gainean agortu arteo.

        8. Haren ondotik, Noek igorri zuen usoa ere ikhustekotzat hea urak goan ziren oraina lurraren gainetik.

        9. Bainan hunek ez khausiturik non pausa zangoa, arkhara bihurtu zen Noeren gana: urak ezen hedatuak ziren lur guzian: eta Noek luzatu zioen besoa, hartu zuen eta arkhara sarthu.

        10. Begira egonik bertze zazpi egun oraino, arkhatik igorri zuen berriz usoa.

        11. Eta hau arratsalde aphalean ethorri zitzaioen, oliba adar bat zakharrela mokoan bere hosto ferdeekin. Noek ezagutu zuen beraz urek lurra utzi zutela.

        12. Halere bertze zazpi egun begira egon zen: eta igorri zuen usoa, zeina ez baitzitzaioen gehiago bihurtu.

        13. Huneletan, Noeren sei ehun eta batgarren urthean, lehenbiziko hilabetheko lehen egunean, urak gutituak ziren lurraren gainean, eta Noek, arkhako hegaztegia idekirik, begiratu zuen eta ikhusi lurraren azala idortua zela.

        14. Bigarren hilabetheko hogoi eta zazpigarren egunean, lurra agortua gelditu zen.

        15. Eta Jainkoa Noeri mintzatu zitzaioen, erraiten zioelarik:

        16. Ilkhi zaizte arkhatik, zu eta zure emaztea, eta zure semeak, eta zure semeen emazteak zurekin.

        17. Eta zurekin diren abere guziak, mota orotakoak, hala hegastinetarik, nola abereetarik eta lurrean herrestatzen diren zierpetarik, eraman zatzu zurekin, eta athera zaizte lurraren gainera; berha eta popula zaitezte haren gainean.

        18. Noe ilkhi zen beraz, eta harekin haren semeak eta haren emaztea, eta haren semeen emazteak.

        19. Eta basabere guziak, eta aziendak, eta lurraren gainean herrestatzen diren zierpeak, zein bere motaren arabera, athera ziren arkhatik.

        20. Eta Noek altxatu zioen aldare bat Jaunari: eta harturik azienda eta hegastin garbi guzietarik holokausta bat eskaini zioen aldarearen gainean.

        21. Eta Jaunak urrindatu zuen gogozko usaina, eta erran zuen: Ez dut behinere gehiago lurra madarikatuko gizonen gatik: ezen gizonaren izpiritua eta asmua haurretik gaizkira ekharriak dira: ez ditut beraz gehiago bizi diren guziak joko egin izan dudan bezala.

        22. Lurrak diraueno, eraiteak eta biltzeak, hotza eta beroa, uda eta negua, gaua eta eguna, ez dira baratuko.

IX. KAP.

        1. Eta Jainkoak benedikatu zituen Noe eta bere semeak. Eta erran zioten: Berha eta popula zaitezte, eta lurra bethe zazue.

        2. Eta lurreko abere guziak eta zeruko hegastin guziak, eta lurraren gainean higitzen diren guziak izan beitez zuen beldurrean eta lotsan: itsasoko arrain guziak ezarri ditut zuen eskuan.

        3. Higitzen eta bizi diren guziak izanen dira zuen hazkurri: utzi darozkitzuet guziak hala nola belhar berdatzen direnak.

        4. Erresalbu egiten dut ez dezazuen jan haragia odolarekin.

        5. Ezen bilhatuko dut zuen biziko odola abere guzien ganik: eta bilhatuko dut gizonaren bizia atzearen edo anaiaren eskutik.

        6. Nornahik ixuri izan baituke gizonaren odola, ixuria izanen da harena ere: ezen gizona Jainkoaren idurira egina izan da.

        7. Berha zaitezte beraz, zuek, eta popula zaitezte, sar zaitezte lurraren gainera, eta bethe zazue hura.

        8. Hau ere Jainkoak erran zioen Noeri eta harekin batean haren semeei:

        9. Huna non eginen dudan patu zuekin, eta zuen ondotik zuen ondoregoarekin,

        10. Eta zuekin diren abere guziekin, hala hegastinetan, nola aziendetan eta lurreko basabereetan, arkhatik athera izan direnetan, eta lurreko abere guzietan.

        11. Ene patua eginen dut zuekin, eta gaurgero ez da haragi bizia uholdeko urez xahutuko guzia, eta hemendik aitzina ez da uholderik izanen lurra hondatuko duenik.

        12. Jainkoak erran zuen gero: Huna bethiko mendeetan zuekin dudan batasuneko seinale ematen dudana ene eta zuen artean eta arima bizi guzientzat.

        13. Hedoietan ezarriko dut ene arranbela, eta hura izanen da ene eta lurraren arteko patuaren seinalea.

        14. Eta zerua hedoiez estaliko dudanean, ene arranbela hedoietan agertuko da;

        15. Eta orhoituko naiz ene zuekilako patuaz eta haragia ernatzen duten arima bizi guziekilakoaz: eta ez da gehiago izanen uholdeko urik bizi diren guziak xahutuko dituztenik.

        16. Eta hedoietan izanen da arranbela, eta begiratuko diot, eta orhoituko naiz bethiko patu badela Jainkoaren eta lurraren gainean den haragi orotako arima biziaren artean.

        17. Eta Jainkoak erran zioen Noeri: Hau izanen da lurraren gaineko haragi ororekin egin izan dudan patuaren seinalea.

        18. Beraz arkhatik ilkhi ziren Noeren semeak hirur ziren, Sem, Kam eta Japhet. Bada, Kam zen Kanaanen aita.

        19. Horiek ziren Noeren hirur semeak: eta horietarik barraiatu izan da bazter orotan gizon iraulgi guzia.

        20. Noe laboraria zen eta abiatu zen lurraren lantzen, eta landatu zuen mahastia.

        21. Eta arnoa edanik mozkortu zen, eta bere olhan alderdiak agertu zituen.

        22. Kam, Kanaanen aitak hori ikhusi zuenean, aitak alderdiak ageri zituela, kanpora bere bi anaiei erratera goan zitzaioten.

        23. Bainan Sem eta Japhetek kapa bat ezarri zuten beren sorbaldetan, eta gibelka goanez aitaren alderdiak estali zituzten: eta begitharteak zituzten bertze aldera itzuliak, eta etzituzten aitaren alderdiak ikhusi.

        24. Noek, bere mozkorretik atzartzearekin, jakin zuenean zer egin zioen bere bigarren semeak,

        25. Erran zuen: Kanaan, madarikatua izan bedi, eta bere anaien sehien sehia.

        26. Erran zuen oraino: Benedikatua Semen Jainko Jauna, haren sehi izan bedi Kanaan.

        27. Jainkoak hedaraz beza Japhet, eta bere egoitza egin beza Semen olhetan, eta Kanaan izan bedi haren sehi.

        28. Bada, uholdeaz geroz, Noe bizi izan zen oraino hirur ehun eta berrogoi eta hamar urthe.

        29. Eta haren adinak hartu zituen bederatzi ehun eta berrogoi eta hamar urthe, eta hil izan zen.

X. KAP.

        1. Huna Noeren seme Sem, Kam eta Japheten ondoreak, eta uholdeaz geroz sorthu izan zitzaizkoten semeak.

        2. Japheten semeak: Gomer, Magog, Madai, Jaban, Thubal, Mosok eta Thiras.

        3. Gomerren semeak: Aszenez, Erriphath eta Thogorma.

        4. Jabanen semeak: Elisa, Tharsis, Zethim eta Dodanim.

        5. Haukiek beren herritzat phartitu zituzten jendaien irlak, zeinak bere mintzaiaren eta ethorkhiaren arabera, beren jendakitan.

        6. Kamen semeak: Kus, Mesraim, Phuth eta Kanaan.

        7. Kuzen semeak: Saba, Hebila, Sabatha, Erregma, eta Sabataka. Erregmaren semeak: Saba eta Dadan.

        8. Bada Kusek izan zuen Nemrod: hau hasi zen botheretsu izaten lurraren gainean.

        9. Eta hau izan zen ihiztari handi Jaunaren aitzinean. Hortarik athera zen erran zaharra: Nemrod bezala ihiztari handi Jaunaren aitzinean.

        10. Haren erreinuko buru izan zen Babilona eta bertzeak ziren Arak, Akad eta Kalane, Senaarreko lurrean.

        11. Lur hartarik athera izan zen Asur, zeinak egin baitzituen Ninibe eta hiriko plazak, eta Kale,

        12. Eta Erresen ere, Niniben eta Kalen artean, hura baita hiri handi bat.

        13. Mefraim aitatu zen Ludimez, Anamimez, Laabimez eta Nephthuimez,

        14. Phetrusimez eta Kasluimez, zeinetarik ilkhi baitira Filistindarrak eta Kaphtorimarrak.

        15. Kanaanek izan zituen Sidon, bere seme zaharrena, Hethe,

        16. Jebuse, Amorhe, Jerjese,

        17. Hebe, Araze, Sine,

        18. Aradi, Samare, eta Amathe; eta horietarik barraiatu ziren Kananearren jendaiak.

        19. Kanaanen zedarriak izan ziren Sidonetik Jeraramera heldu den bezala Gazaraino, sarthu artekan Sodoman, Gomorhen, Adaman, eta Seboimen Lesaraino.

        20. Horra Kamen semeak beren ahaidego, mintzaia, ondorego, lur eta jendakietan.

        21. Sem, Heberren seme guzien aita eta Japheten anaia zaharrena ganik sorthu ziren:

        22. Semen semeak: Elam, Asur, Arphaksad, Lud eta Aram.

        23. Aramen semeak: Us, Hui, Jether eta Mes.

        24. Arphaksadek izan zuen Sale, zeintarik athera baitzen Heber.

        25. Heberrek izan zituen bi seme: batek izena zuen Phaleg, lurra haren egunetan phartitua izan zelakotz: eta haren anaiaren izena zen Jektan.

        26. Jektanek izan zituen Elmodad, Saleph, Asarmuth, Jare,

        27. Aduram, Usal, Dekla,

        28. Ebal, Abimael, Saba,

        29. Ophir, Hebila eta Jobab; haukiek oro Jektanen semeak.

        30. Haukien egon-lekhua zen Mesatik heldu den bezala Sepharreraino, zeina baita iguzki-sorthaldeko mendi bat.

        31. Horra Semen semeak, beren ahaidego, mintzaia eta berrien arabera beren jendakietan.

        32. Horra Noeren ondokoak beren populu eta jendakietan. Horietarik berezi izan dira lurraren gainean jendaiak uholdearen ondoan.

XI. KAP.

        1. Bada lurrak etzuen hizkuntza bat baizik eta molde berean mintzatzen ziren oro.

        2. Eta gizonak abiatu zirenean iguzki-sorthaldetik, zelhai bat aurkhitu zuten Senaarreko lurrean, eta han egin izan zuten beren egoitza.

        3. Eta batak bertzeari erran zioten: Zatozte, adrailuak egin detzagun eta erre detzagun suan. Izan zituzten beraz adrailuak harri orde, eta naslika zimendutzat.

        4. Eta erran zuten: Zatozte, guretzat egin detzagun hiri bat eta dorre bat, kaskoaz zerua joko duena: eta ospetan ezar dezagun gure izena, bazter guzietara barraia gaiten baino lehen.

        5. Jauna jautsi izan zen bada Adamen semeek egiten zituzten hiriaren eta dorrearen ikhustera.

        6. Eta erran zuen: Huna populu bakhar bat, eta orok mintzaia bera dute; eta hasi dute lan hau, eta ez dute burutik utziko osatu artekan.

        7. Zatozte beraz, jauts gaiten, eta hor nahas dezagun horien hizkuntza, batak bertzea adi ez dezantzat.

        8. Eta horrela barraiatu zituen Jaunak toki hartarik bazter guzietara, eta utzi zuten hiriaren egitea.

        9. Aria hortaz hiriari emana izan zitzaioen izentzat Babel, han nahasia izan zelakotz lur guziko mintzaia: eta Jaunak barraiatu zituen gizonak handik bazter orotara.

        10. Hina Semen ondokoak: Semek ehun urthe bazituen Arphaksad izan zuenean, uholdea iragan-eta bi urtheren buruan.

        11. Eta Arphaksad izanez geroz, Sem bizi izan bortz ehun urthe, eta izan zituen semeak eta alabak.

        12. Arphaksadek hogoi eta hamabortz urthetan izan zuen Sale.

        13. Sale izanez geroztik, Arphaksad bizi izan zen hirur ehun urthe, eta izan zituen semeak eta alabak.

        14. Salek hogoi eta hamar urthetan izan zuen Heber.

        15. Eta Heber izanez geroztik, Sale bizi izan zen lau ehun eta hirur urthe, eta izan zituen semeak eta alabak.

        16. Heberrek hogoi eta hamalau urthetan izan zuen Phaleg.

        17. Eta Phaleg izanez geroztik, Heber bizi izan zen lau ehun eta hogoi eta hamar urthe, eta izan zituen semeak eta alabak.

        18. Phalegek hogoi eta hamar urthetan izan zuen Erreu.

        19. Eta Erreu izanez geroztik, bizi izan zen berrehun eta bederatzi urthe, eta izan zituen semeak eta alabak.

        20. Erreuek hogoi eta hamabi urthetan izan zuen Sarug.

        21. Eta Sarug izanez geroztik, Erreu bizi izan zen berrehun eta zazpi urthe, eta izan zituen semeak eta alabak.

        22. Sarugek hogoi eta hamar urthetan izan zuen Nakor.

        23. Eta Nakor izanez geroztik, Sarug bizi izan zen berrehun urthe, eta izan zituen semeak eta alabak.

        24. Nakorrek hogoi eta bederatzi urthetan izan zuen Thare,

        25. Eta Thare izanez geroztik, Nakor bizi izan zen ehun eta hemeretzi urthe, eta izan zituen semeak eta alabak.

        26. Thare bizi izan zen hirur hogoi eta hamar urthe, eta izan zituen Abram, Nakor eta Aran.

        27. Huna zein diren Thareren ondokoak: Tharek izan zituen Abram, Nakor eta Aran. Bada Aranek izan zuen Lot.

        28. Eta Aran hil izan zen Thare bereaita baino lehen, bere sort-herrian, Ur Kaldeakoan.

        29. Abram eta Nakor ezkondu izan ziren: Abramen emaztea deitzen zen Sarai, eta Nakorrena Melka, Aranen alaba, eta Aran zen Melkaren et Jeikaren aita.

        30. Bada Sarai agorra zen eta etzuen haurrik.

        31. Tharek hartu zituen Abram bere semea, Lot bere ilobasoa eta Aranen semea, eta Sarai bere erreina, bere seme Abramen emaztea, eta ilkhi zituen Ur Kaldeakotik, Kanaango lurrera goanaraztekotzat: eta ethorri ziren Haraneraino eta han egin izan zuten beren egoitza.

        32. Eta Thare bizi izan zen berrehun eta bortz urthe, eta hil izan zen Haranen.

XII. KAP.

        1. Bainan Jaunak erran zioen Abrami: Ilkhi zaite zure lurretik, eta zure ahaidegotik, eta zure aitaren etxetik, eta zato nik erakhutsiren darotzutan lurrera.

        2. Zutarik atheratuko dut jendaia handi bat, benedikatuko zaitut, eta handietsiko dut zure izena, eta benedikatua izanen zare.

        3. Benedikatuko ditut benedikatzen zaituztenak, eta madarikatuko ditut madarikatzen zaituztenak, eta zu baithan benedikatuak izanen dira lurreko jendaki guziak.

        4. Jaunak manatu izan zioen bezala, Abram ilkhi izan zen beraz, eta Lot goan zen harekin. Abramek hirur hogoi eta hamabortz urthe zituen Haranetik athera zenean.

        5. Hartu zituen Sarai bere emaztea eta Lot bere anaiaren semea, eta zituzten ontasun guziak, eta Haranen sorthu izan zitzaizkoten haurrak; eta ilkhi ziren Kanaango lurrera goatekotzat. Hartara heldu izan zirenean,

        6. Abramek trebesatu zuen tokia Sikemgo lurreraino, eta haran Ospetsuraino: Kananearra zagoen orduan ephaitza hekietan.

        7. Bada Jauna agertu zitzaioen Abrami, eta erran zioen: Lur hau emanen diotet zure ondoreei. Eta Abramek lekhu hartan altxatu zioen aldare bat Jaunari, zeren han agertu baitzitzaioen.

        8. Eta handik iraganik mendi batera, Betheldik iguzki-sorthaldera zenera, han jarri zuen bere olha, Bethel zuela iguzki-sartzera eta Hai iguzki-atheratzera: han ere altxatu zioen aldare bat Jaunari, eta dei egin zioen haren izenari.

        9. Gero Abram goan zen aitzinat, urrunago jotzen zuelarik hegoaldera.

        10. Bainan gosete bat egin zen toki hartan: eta Abram jautsi izan zen Egiptora, han ibiltzekotzat, ezen gosetea nausitua zen herrian.

        11. Eta Egiptoan sartzera zihoalarik, erran zioen Sarai bere emazteari: Badakit emazte eder bat zarela;

        12. Eta Egiptoarrek ikhusiko zaituztenean erranen dute: Horren emaztea da: eta hilen naute, eta zu atxikiko zaituzte.

        13. Errazu beraz, othoi, ene arreba zarela: ontsa gertha dakidan zu gatik, eta bizia zure ariaz begira dezadantzat.

        14. Bada Abram Egiptoan sarthu zenean, Egiptoarrek ikhusi zuten emazteki hura hainitz ederra zela.

        15. Eta aitzindariek jakintsun egin zuten Faraon eta haren baithan espantu egin zuten Saraiez: eta andre hori eramana izan zen Faraonen etxera.

        16. Bainan Abrami ongi egin zioten haren ariaz: eta izan zituen ardiak, idiak, astoak, muthilak eta neskatoak, asto urrixak eta kameluak.

        17. Bainan Jaunak gaitz handiz jo zituen Faraon eta haren etxekoak, Sarai Abramen emaztearen ariaz.

        18. Faraonek deithu zuen Abram, eta erran zioen: Zer da niri egin darotazun hau? zertako ez darotazu erran zure emaztea zela?

        19. Zer ariaz erran darotazu zure arreba zela, gero nik andretzat har nezan? Orai bada horra zure emaztea, har zazu, eta zoazi.

        20. Eta Faraonek Abramen gainean eman ziotzaten bere gizonei manuak: eta haukiek Egiptoz kanpora eraman zuten hura, haren emaztea eta haren puska guziak.

XIII. KAP.

        1. Abram igan zen beraz Egiptotik hegoaldera, bera, eta bere emaztea, bere puska guziekin, eta Lot harekin.

        2. Bada Abram hainitz aberats zen urhezko eta zilharrezko ontasunez.

        3. Eta itzuli zen ethorri bideaz, hegoaldetik Bethelera, lehenago Bethel eta Hai artean bere olha jarri izan zuen lekhura,

        4. Aldarea lehenago altxatu izan zuen tokira, eta han deithu zuen Jaunaren izena.

        5. Bainan Lot Abramekin zenak ere ardi eta idi arthaldeak bazituen eta olhak ere bai.

        6. Lekhua etzen aski zabala bientzat batean, ezen hekien ontasuna hain zen handia non elkharrekin ezin egon baitzitazkeen.

        7. Hortarik athera zen eskatima bat Abramen eta Loten artzainen artean. Bada orduan Kananearra eta Pherezearra egoten ziren aurkhintza hartan.

        8. Abramek erran zioen beraz Loti: Zure eta ene artean, zure artzainen eta eneen artean, eztadiela, othoi, khimerarik izan: ezen anaiak gare guziak.

        9. Huna lurra oro non dagoen zure aitzinean: berez zaite, othoi, ni ganik: ezker balin bazoazi, nik hartuko dut eskuin: eskuina hautatzen baduzu, nik eginen dut ezker.

        10. Lotek beraz begiak altxaturik, begiratu zioen Jordan hegiko bazterrari, zeina, Jaunak Sodoma eta Gomorha xahutu baino lehen, guzia urztatua baitzen, baratze bat iduri eta Egiptoa bezala, Segorrera deraman bidean.

        11. Eta Lotek beretzat hautatu zuen Jordan inguruko bazterra, eta goan zen iguzki-sortaldetik: eta anaiak elkharganik berezi ziren.

        12. Abram egon zen Kanaango lurrean: Lot baratu zen Jordan inguruko hirietan, eta bere egoitza egin zuen Sodoman.

        13. Bada Sodomarrak gizon tzarrak ziren eta bekhatoros handiak Jainkoaren aitzinean.

        14. Eta Jaunak erran zioen Abrami, Lot haren ganik berezi izan zen ondoan: Altxa zatzu begiak, eta begira zazu zaren tokitik ipharrera eta hegoara, iguzki-sortaldera eta etzinaldera.

        15. Begiratzen diozun lur hori guzia emanen dut zuri eta zure ondokoei eguneta-bethiko,

        16. Zure ondoregoa populatuko dut lurreko herrautsa bezala: gizonik balin bada lurreko herrautsa khonda dezakeenik, khondatuko ahal ere du zure ondoregoa.

        17. Xuti zaite beraz, iragan zazu lur hori luzean eta zabalean; ezen zuri ematekotan naiz hori.

        18. Abram beraz, bere olha aldaraturik, ethorri zen egotera Manbreko haran ondora, Hebronen denera: eta han aldare bat altxatu zioen Jaunari.

XIV. KAP.

        1. Ordu hartan gerthatu zen Amraphel, Senaarreko erregek, Ariok Ponteko erregek, Kodorlahomor Elamitarren erregek, eta Thadal jendaien erregeak

        2. Gerla eman zutela Bara Sodomako erregeri, Bersa Gomorhako erregeri, Senaab Adamako erregeri. Semeber Seboimgo erregeri, eta Balako erregeari: Bala eta Segor biak bat dira.

        3. Haukiek bildu ziren guziak Oihanetako haranera, zeina baita orai Itsas-gazia.

        4. Bada hamabi urthez izanak ziren Kodorlahomorren azpiko, eta hamahirugarren urthean aldaratu ziren haren ganik.

        5. Beraz hamalaugarren urthean Kodorlahomor ethorri zen berekin zituen erregeekin: eta jo zituzten Erraphaimarrak Astarothkarnaimen, eta Zuzimarrak hekiekin, eta Emimarrak Sabe-Kariathaimen,

        6. Eta Korrearrak Seirreko mendietan, Pharan, mortuan deneko zelhaietaraino.

        7. Eta gibelerat itzulirik ethorri ziren Misphateko ithurrira, Misphat baita Kades, eta xehatu zituzten Amalektarren tokiak eta Amorhearrena zeinak baitzauden Asasonthamarren.

        8. Eta Sodomako errege, Gomorhakoa, Adamakoa, Seboimgoa eta Bala edo Segorrekoa athera ziren eta beren armada erakharri zuten Oihanetako haranera hekien kontra;

        9. Erran nahi da Kodorlahomor Elamitarren erregearen kontra, Thadal jendaien erregearen kontra, Amraphel Senaarreko erregearen kontra, eta Ariok Ponteko erregearen kontra: lau errege bortzen kontra.

        10. Bazen bada Oihanetako haranean hainitz nastika putzu. Sodomako erregek eta Gomorhakoak ihesari eman zuten eta putzu hekietara erori ziren: eta gelditu zirenek mendira ihes egin zuten.

        11. Eta garaileek eraman zituzten Sodomako eta Gomorhako ontasunak oro, eta jateko on ziren guziak, eta goan ziren.

        12. Bere puskekin eraman ere zuten Lot, Abramen anaiaren semea, Sodoman zagoena.

        13. Eta huna itzuri zirenetarik batek jakintsun egiten duela Abram Hebrearra, zeina baitzagoen Manbre Amorhear, Eskolen anaiaren eta Anerren anaiaren haranean: ezen haukiek patuz josiak ziren Abramekin.

        14. Abramek hori aditu zuenean, erran nahi Lot bere anaia hartua zuela, berezi zituen hirur ehun eta hemezortzi bere etxeko sehi biphilenetarik, eta jarraiki zen Daneraino.

        15. Eta bere lagunak phartiturik, etsaien gainera erori zen gabaz, jo zituen eta jarraiki zitzaioten Hobaraino, zeina baita Damaseko ezkerrean.

        16. Eta gibelera ekharri zituen ontasun guzia, Lot bere anaia bere puskekin, emaztekiak ere eta jendea.

        17. Sodomako errege athera zitzaioen bidera, itzuli zenean deseginik Kodolahomor eta harekin ziren erregeak Sabeko haranean, zeina baita Erregeren harana,

        18. Melkhisedek bada, Salemgo erregeak, ogia eta arnoa eskaintzen zituelarik, ezen Jainko gorenaren apheza zen,

        19. Abram benedikatu zuen, zioelarik: Zerua eta lurra ezdeusetarik egin dituen Jainkoak benedika dezala Abram;

        20. Eta benedika bedi Jainkoa, zeinaren laguntzaz etsaiak erori baitira zure eskuetara. Eta Abramek orotarik eman ziotzan hamarrenak.

        21. Bada, Sodomako erregek erran zioen Abrami: Indatzu niri jendeak, eta har zatzu gainerakoak.

        22. Abramek ihardetsi zioen: Eskua altxatzen dut Jainko zeru-lurren nausia gana,

        23. Soinekoen haritik oinetakoen lokharriraino eztudala zure puska guzietarik deusere onhetsiko, erran ez dezazun: Nik aberastu dut Abram.

        24. Ez naiz sartzen gazteriak jan duenean, eta enekin ethorri diren gizonei, Anerri, Eskoli eta Manbreri dagokiotenean; horiek hartuko dituzte beren zuzenak.

XV. KAP.

        1. Horiek hola gerthatu ondoan, Jauna ikhuspen batean mintzatu zitzaioen Abrami, erraten zioelarik: Ez izan beldurrik, Abram, ni izanen naiz zure gerizatzailea eta zure sari guziz handia.

        2. Abramek ihardetsi zioen: Jainko Jauna, zer emanen darotazu niri? hilen naiz ni haurrik gabe, Damask da Eliezer ene etxe-gizonaren semea.

        3. Eta erran zuen oraino: Ez darotazut ondorerik eman; eta horra ene sehi bat izanen dela ene premu.

        4. Ordu berean Jaunak ihardetsi zioen, erraten zioelarik: Ez da hori izanen zure premua, bainan zutarik atherako dena izanen duzu premu.

        5. Eta kanpora ilkhiarazirik, erran zioen: Begiak ematzu zerura, eta izarrak khonda zatzu, ahal baduzu. Eta erran zioen: Horrela izanen dira zure ondoreak.

        6. Abramek sinhetsi zuen Jainkoa baithan, eta hori iratxikia izan zitzaioen zuzentasunerakotz.

        7. Eta Jainkoak erran zioen: Ni naiz Jauna, Ur Kaldeakotik erakharri zaitudana, zuri emateko lur hau eta goza dezazuntzat.

        8. Abramek erran zioen: Jainko Jauna, zertarik ezagut dezaket, huntaz gozatuko naizela?

        9. Eta Jauna ihardetsi zioen, erraten zioelarik: Har zatzu enetzat hirur urthetako behi bat, hirur urthetako ahuntz bat, eta hirur urthetako ahari bat, ttorttoila bat eta uso bat.

        10. Abramek harturik hekiek guziak, egin zituen erdiz-erdi eta bi zathiak bi aldetara parrean-par ezarri: bainan xoriak osorik utzi zituen.

        11. Eta hegastinak jautsi ziren hilikien gainera, eta Abramek haizatzen zituen.

        12. Bainan iguzki sartzean, loa jautsi zen Abramen gainera, eta laztura handi beltz batek hartu zuen.

        13. Eta errana izan zitzaioen: Jakin zazu aitzinetik zure ondoregoa ibildaun izanen dela atze lurretan, eta azpikotu dutela, eta lau ehun urthez zer jasan emanen diotela.

        14. Bizkitirtean nik juiatuko dut jendaia, zeinaren azpiko izanen baita: eta gero ilkhiko dira ontasun handiekin.

        15. Bainan zu, zahartze gozo batean hilik, bakean zure arbasoetara goanen zare.

        16. Eta zure ondokoak laugarren gizamendean bihurtuko dira hunat: ezen Amorhearren gaixtakeriek ez dute orai arteo neurria bethe.

        17. Bada iguzkia etzan-eta, ilhunbe beltz bat egin izan zen; sute khetsu bat agertu zen, eta suzko kriselu bat haragi zathituen artetik iragaiten zena.

        18. Egun hartan Jaunak egin zuen patu Abramekin, erraten zuelarik: Zure ondokoei emanen diotet lur hau Egiptoko hibaietik Ufrateko hibaira arteo;

        19. Zinearrak, Zenezearrak, Zedmonearrak,

        20. Hethearrak, Pherezearrak, eta Erraphaimarrak ere,

        21. Amorhearrak, Kananearrak, Jerjefearrak, eta Jebusearrak.

XVI. KAP.

        1. Beraz Sarai, Abramen emazteak, etzuen haurrik izatu; bainan neskato egiptoar bat bazuen, Agar deitzen zena,

        2. Eta erran zioen bere senharrari: Huna non Jaunak hertsi nauen, ez amatzekotzat: Su zaite ene neskatoaren gana, hea hartarik bederen izan dezakedan semerik. Eta Abramek onhetsi zuenean haren othoitza,

        3. Saraiek hartu zuen Agar, bere neskato Egiptoarra, Kanaango lurrean egoten hasiz geroztik hamar urtheren buruan, eta eman zioen bere gizonari andretzat.

        4. Abram sarthu zen Agarren gana. Bainan hunek ikhusirik haurdun zela, erdeinatu zuen bere etxekandrea.

        5. Eta Saraiek erran zioen Abrami: Gaizki zabiltza ene gainean. Nerorrek ezarri darotzut ene neskatoa zure besoetan, eta hunek ikhusirik haurdun dela, erdeinutan naduka: Jaunak juia beza zure eta ene artean.

        6. Abramek ihardetsi zioen: Huna zure neskatoa non duzun eskuetan; egiozu nahi duzuna. Saraiek beraz jasanarazten ziolakotz, Agar eman zen ihesari.

        7. Eta Jaunaren aingeruak atzeman zuenean eremuan, Surreko bidean, mortuan den ithur-uraren aldean,

        8. Erran zioen: Agar, Saraien neskatoa, nondik heldu zare? eta nora zoazi? Ihardetsi zioen hunek: Sarai ene etxekandrearen begietarik ihes nabila.

        9. Eta Jaunaren aingeruak erran zioen: Itzul zaite zure etxekandrea gana eta gurt zaite haren eskuaren azpian.

        10. Eta berriz: Populatuko dut eta populatuko zure ondoregoa, eta ezin khondatua izanen da bere ostea gatik.

        11. Eta erran zioen oraino: Huna non amatu zaren, eta erdiko zare seme batez; eta deithuko duzu Ismael, zeren Jaunak entzun baitu zure atsekabea.

        12. Gizon muthiria izanen da; eskua altxatuko diote guziei, eta guziek altxatuko diote berari; eta bere olhak landatuko ditu bere anaia guzien ephaitzetan.

        13. Orduan Agarrek berari mintzo zitzaioen Jaunaren izenari dei egin zioen: Zu zare ni ikhusi nauzun Jainkoa. Erran zuen ezen: Ikhusi dut segurki niri gibeletik begira zagotana.

        14. Hori gatik deithu zuen putzu hura, Bizi denaren eta niri begira dagoenaren putzua. Kadesen eta Baraden artean da.

        15. Eta Agar seme batez erdi zitzaioen Abrami, zeinak deithu baitzuen Ismael.

        16. Abramek lau hogoi eta sei urthe zituen, Agar Ismaelez erdi zitzaioenean.

XVII. KAP.

        1. Abram lau hogoi eta hemeretzigarren urthean sarthu ondoan, Jauna agertu zitzaioen, eta erran zioen: Ni naiz Jainko guziz botheretsua, ibil zaite ene aitzinean, eta izan zaite osoki xahu.

        2. Ene patua ezarriko dut zure eta ene artean, eta populatuko zaitut ikharagarriki.

        3. Abram ahuspeka erori zen.

        4. Eta Jainkoak erran zioen: Ni naiz, eta ene patua zurekin, eta izanen zare asko jendaien aita.

        5. Eta etzare gehiago deithuko Abramen izenaz; bainan deithuko zare Abraham, zeren ezarri baitzaitut hainitz jendaien aita.

        6. Popularaziko zaitut ikharagarriki, eta ezarriko zaitut jendaien artean buruzagi, eta erregeak atherako dira zutarik.

        7. Eta jarriko dut ene patua ene eta zure artean, eta zure ondoregoaren artean zure ondotik, bere gizaldietan, bethiko fedeaz; izan nadientzat zure Jainkoa, eta zure ondotik, zure ondokoena.

        8. Eta emanen darotzuet zuri eta zure odolekoei zure erromeriako lurra, Kanaango lur guzia, bethi gozatzeko, eta izanen naiz zure eta hekien Jainkoa.

        9. Jainkoak berriz erran zioen Abrahami: Eta zuk beraz begiratuko duzu enekilako patua, eta zure ondokoek ere bai zure ondotik beren gizaldietan.

        10. Hau da ene patua, begiratuko duzuena ene eta zuen artean, eta zure ondokoek zure ondotik: Zuetarikako muthikoki guziak izanen dira ingurebakiak.

        11. Eta ingurebakiko duzue buztan-mokoan haragia hori, izan dadientzat ene eta zuen arteko patuaren seinalea.

        12. Zuen artean zortzi egunetako muthikokiak oro ingurebakiak izanen dira izaldi guzietan; eta sehia, nahiz etxean sorthua, nahiz erosia, ingurebakia izanen da, ez balitz ere zuen odoletik.

        13. Eta ene patua zuen haragian izanen da bethiko batasunetan.

        14. Eta muthilkia, zeinaren buztan-mokoan haragia ingurebakia izanen ez baita, heriotzez khendua izanen da populuaren artetik, zeren hautsi izan duen ene patua.

        15. Jainkoak erran zioen oraino Abrahami: Sarai zure emaztea ez duzu deithuko Sarai, bainan bai Sara.

        16. Eta benedikatuko dut hura, eta haren ganik emanen darotzut seme bat benedikatuko dudana, eta gora izanen da jendaietan, eta populuen erregeak atherako dira haren ganik.

        17. Abraham ahuspez erori zen, eta irri egin zuen, bere bihotzean erraten zuelarik: Uste dukezu ehun urthetako gizonari sorthuko zaioela semerik? eta lau hogoi eta hamar urthetan Sarak eginen duela haurrik?

        18. Eta erran zioen Jainkoari: Oxala Ismael bizi baledi zure aitzinean.

        19. Eta Jainkoak erran zioen Abrahami: Sara zure emazteak emanen darotzu seme bat, Isaak deithuko duzuna, eta eginen dut harekin patu bat bethi iraunen duen batasunerako, eta haren ondotik haren ondoregoarekin.

        20. Entzun zaitut Ismaelen gainean ere. Huna non benedikatuko dudan, eta hainitz berhatuko eta populatuko dut: hamabi aitzindari sorthuko dira haren ganik, eta bere ezarriko dut jendaia handi baten gainean.

        21. Bainan ene patua hedatuko dut Isaaki zeintaz bertze urthean, urthemugan erdiko baita Sara.

        22. Eta Jainkoak akhitu zuenean harekilako solasa, altxatu zen Abraham utzirik.

        23. Orduan Abrahamek hartu zituen Ismael bere semea, eta bere sehi guziak, etxean sorthuak eta kanpotik erosiak, eta bere etxeko gizon guziak: eta berehala ingurebaki zioten egun berean buztan-mokoko haragia, Jainkoak manatu izan zioen bezala.

        24. Abrahamek lau hogoi eta hemeretzi urthe zituen bere buruari buztan-mokoko haragia ingurebaki zioenean.

        25. Eta Ismael haren semeak hamahirur urthe betheak zituen ingurephaitzako orduan,

        26. Abraham eta Ismael bere semea egun berean izan ziren ingurebakiak;

        27. Eta haren etxeko gizonki guziak ere, hala etxean sorthu sehiak, nola erosiak eta lekhu arrotzetan sorthuak, orobat izan ziren ingurebakiak.

XVIII. KAP.

        1. Bada, Abraham, egun batetako beroan, jarria zagoelarik bere olhako athean, Manbreko haranean, Jauna agertu zitzaioen.

        2. Eta begiak altxatu zituenean, hurbilean xutik hirur gizon agertu zitzaizkon: ikhusi orduko, olhako athetik laster egin zuen hekien bidera, eta lurrera gurthuz adoratu zituen.

        3. Eta erran zuen: Jauna, grazia zure begietan aurkhitu balin badut, etzaitela iragan zure zerbitzaria ganik urrunago.

        4. Ekharriko darotzuet ur xorta bat zuen zangoen garbitzeko, eta pausa zaitezte zuhaitzaren azpian.

        5. Ekharriko dut ogi pozi bat, eta barnea hazkartuko darotzuete: aitzina goanen zarete gero, hortakotzat ezen ethorri zareteke zuen zerbitzaria gana. Haukiek erran zioten: Egizu mintzatu zaren bezala.

        6. Abrahamek herresakan egin zuen bere olhara Sararen gana, eta erran zioen: Higi zaite, gaitzeru bat irin orha zazu, eta ophilak hautspean erre zatzu.

        7. Berriz, berak laster egin zuen aziendetara, eta handik hartu zuen aratxe guri-on bat, eta eman zioen muthil bati zeinak berehala errearazi baitzuen.

        8. Hartu zituen burra eta esnea eta errearazi zuen aratxea eta pausatu zituen arrotzen aitzinean: bera xutik zagoen hekien aldean zuhaitzaren azpian.

        9. Eta jan izan zutenean, erran zioten: Non da Sara zure emaztea? Ihardetsi zuen: Huna, olhan da.

        10. Batek erran zioen: Gibelerakoan ethorriko natzaitzu urthe-mugan, bizirik izanen zare, eta Sara zure emazteak seme bat izanen du. Hori aditurik, Sara irriz egon zen olhako athe gibelean.

        11. Biak ezen zaharrak ziren eta adin handitan, eta astagaitzak geldituak ziren Sara baithan.

        12. Sarak ixilik irri egin zuen, zioelarik: Zahartu naizen ondoan eta ene jauna ere hautsi, atseginari biderik emanen diot?

        13. Bainan Jaunak erran zioen Abrahami: Zertako irri egin du Sarak, dioelarik: Atsotu-eta, haurrik egiazki egin othe dezaket?

        14. Othe da deusere gaitzik Jainkoarentzat? erran bezala itzuliko naiz urthemugan zu gana, bizirik izanen zare, eta Sarak izanen du seme bat.

        15. Sarak ukhatu zuen, zioelarik: Ez dut irririk egin, izialdurak hartua nintzen. Bainan Jaunak erran zioen: Ez da hori hola, irri egin duzu.

        16. Arrotzek, xutitu zirenean begiak eman zituzten Sodomako aldera: eta Abraham hekiekin batean, hekien lagun zihoan.

        17. Eta Jaunak erran zuen: Egin gogo dudana gorde othe dezoket Abrahami,

        18. Izan beharra delarik jendaia handi eta hazkar baten buru, eta lurreko jendaki guziak hunen baithan benedikatzekoak direnaz geroz?

        19. Badakit ezen manatuko diotela bere semeei, eta bere etxeko guziei bere ondotik, begira dezaten Jaunaren bidea, eta iduk dezaten zuzena eta zuzentasuna, Jaunak Abrahamen alderat bethe dezantzat berari aiphatu diozkan guziak.

        20. Jaunak erran zioen beraz: Sodomako eta Gomorhako deihadarra berhatu da, eta hekien bekhatua hainitz gaixtatu.

        21. Jautsiko naiz eta ikhusiko dut hea beren egintzaz osatu dutenetz niri heldu izan zaitan deihadarra: jakin dezadan hala den, edo ez den.

        22. Itzuli ziren handik, eta goan ziren Sodomara; bainan Abraham gelditua zagoen oraino Jaunaren aitzinean.

        23. Eta hurbildurik erran zioen: Zuzena gaixtaginarekin galduko duzu?

        24. Balin badira berrogoi eta hamar zuzenak hiri hortan, galduko dire bertzeekin? eta lekhu horri ez diozu barkhatuko berrogoi eta hamar zuzenen gatik, hor aurkhitzen badira?

        25. Urrun da zu ganik, eginen baituzu holako lana, eta hilen baituzu zuzena gaixtaginarekin; ez da hori zurea: lur guzia juiatzen duzuna, ez duzu zuk holako juiamendurik emanen.

        26. Eta Jaunak ihardetsi zioen: Sodomako hirian aurkhitzen baditut berrogoi eta hamar zuzen, lekhu guziari barkhatuko diot hekien ariaz.

        27. Abraham mintzatu zitzaioen berriz, erraten zioelarik: Behin hasi naizenaz geroz, mintzatuko naiz ene Jaunari, herrauts eta hauts naizen arren.

        28. Berrogoi eta hamar zuzenetara bortz eskaz balira, hiri guzia xahu zinezake berrogoi eta bortzen gatik? Jaunak ihardetsi zioen: Ez dut xahutuko, han aurkhitzen baditut berrogoi eta bortz.

        29. Berriz ere Abrahamek erran zioen: Bainan berrogoi aurkhitzen badira, zer eginen duzu? Ihardetsi zuen: Ez dut joko berrogoien ariaz.

        30. Abrahamek erran zioen: Jauna, etzaitezela, othoi, samur, mintzatzen banaiz oraino ere: Eta hor hogoi eta hamar aurkhitzen badituzu? Ihardetsi zuen: Ez dut eginen, hor atzematen baditut hogoi eta hamar.

        31. Abrahamek erran zuen: Behin abiatu naizenaz geroztik, mintzatuko naiz ene Jaunari. Zer eginen duzu hogoi khausitzen badituzu hor? Ihardetsi zuen: Ez dut hilen hogoien ariaz.

        32. Berriz ere Abrahamek erran zioen: Errekeitzen zaitut, Jauna, etzaitezen hasarre oraino mintzatzen banaiz behin: Eta hor aurkhitzen badituzu hamar, zer eginen duzu? Eta ihardetsi zuen: Hamarren gatik ez dut xahutuko.

        33. Abrahami mintzatzetik gelditu-eta, Jauna goan zen: eta Abraham itzuli zen bere lekhura.

XIX. KAP.

        1. Ilhuntzean bi aingeru ethorri ziren Sodomara, Lot hiriko atheetan jarria zagoelarik. Ikhusi zituenean, xutitu zen, eta bidera goan zitzaioten: lurrera gurthurik adoratu zituen,

        2. Eta erran zioten: Othoizten zaituztet, jaunak, zatozte zuen muthilaren etxera, eta han egon zaizte: garbi zatzue zangoak eta lothuko zaizte berriz zuen bideari bihar goizean. Haukiek ihardetsi zuten: Ez, egonen gare plazan.

        3. Hertsatu zituen bazterraraztekotzat bere etxera: eta etxean sarthu zirenean, xuxendu zuen onthuruntza, eta ophil airisak erre; eta jan zuten.

        4. Bainan ohera goan baino lehen, hiriko gizonek inguratu zuten etxea, haurretik gizon zaharreraino, populu guziak batean.

        5. Eta deithu zuten Lot, eta erran zioten: Non dira gaur zure etxean sarthu izan diren gizonak? erakhar zatzu hunat, ezagut detzaguntzat.

        6. Lot ilkhi zen hekietara, athea bere gibelean hersten zuelarik, eta erran zioten:

        7. Ene anaiak, ez, othoi, holako gaizkirik egin.

        8. Baditut bi alaba, gizonik oraino ezagutu ez dutenak: erakharriko darozkitzuet, eginen duzue hekietaz nahi duzuena, gizon horiei gaizkirik ez egitekotan, zeren sarthuak baitira ene hegaztegiaren itzalean.

        9. Bainan ihardetsi zioten: Habil hemendik. Eta berriz erran zioten: Sarthu haiz hemen arrotz bezala; gure juiatzera ethorri haiz? heroni hekiek baino hobeki ehoko hagu. Eta Loti muthiriki bortxa egiten zioten: eta jadanik athearen jauzarazteko heinean ziren,

        10. Eta arrotzek eskua heldu zioten, Lot sarthu zuten beren ganat, eta athea hertsi;

        11. Eta itsutu zituzten kanpoan zirenak, ttipienetik handieneraino, hala non athea ezin kausi baitzezaketen gehiago.

        12. Erran zioten gero Loti: Baduzu hemen ahaide zenbait, suhi, edo seme, edo alaba? hiri huntarik ilkhiaraz zatzu zureak diren guziak;

        13. Ezen lekhu hau xahutuko dugu, horien heiagora igan delakotz Jaunaren aitzinera, eta Jaunak igorri gaitu horien galtzera.

        14. Lot athera zen beraz, mintzatu zen bere suhigaiei, bere alabekin ezkondu beharrak zituenei, eta erran zioten: Jaiki zaitezte eta ilkhi toki huntarik: zeren Jaunak hiria xahutzera derama. Bainan uste izan zuten trufakerietan bezala mintzo zela.

        15. Argia urratzen hasi zenean, aingeruek ertxatzen zuten, erraten ziotelarik: Jaiki zaite, eta har zatzu zure emaztea eta alaba biak, gal etzadientzat orobat zu ere hiri tzar hunekin batean.

        16. Eta nola luzatzen baitzuen, hartu zuten eskutik eta haren emaztea eta bi alabak ere, Jainkoak barkhatzen zioelakotz.

        17. Eta eraman zuten eta hiritik kanpo ezarri, eta han mintzatu zitzaizkon huneletan: Salba zazu zure bizia: ez dezazula gibelerat begira, eta etzaitezela bara inguru haukietan: bainan ihes egizu mendira, bertzeekin gal etzaitezentzat.

        18. Lotek ihardetsi zioten: Ene Jauna, othoi,

        19. Zure sehiak zure aitzinean grazia aurkhitu duenaz geroz, eta ene gainean izan duzun urrikalmendua erakhutsi duzunaz geroz, ene bizia salbatzekotzat, ez naiteke mendira hel, gaitzak atzeman gabe, eta hilen naiz.

        20. Bada ondo huntan hiri bat, zeinetara ihes egin baitezaket; ttipia da, eta salbatuko naiz hartan: ez othe da ttipia eta ene biziaren begiratzeko aski?

        21. Eta Jaunak erran zioen: Huna non onhetsi dudan hortan ere zure othoitza, xahu ez dezadan hiria zeinaren alde mintzatu baitzaizkit.

        22. Higi zaite eta salba hor, zeren deusik ezin badut eginen zu hor sarthu arteo. Hori gatik izan zen deithu hiri hura Segor.

        23. Iguzkia lurraren gainera athera zen, eta Lot sarthu zen Segorren.

        24. Jaunak beraz jautsarazi zuen zerutik Jauna ganik sufrezko eta suzko uria.

        25. Eta hondatu zituen hiri hekiek, inguruko bazter guziarekin, eta hirietako egoiliar guziak, eta lurrean berdatzen zeren guziak.

        26. Lothen emazteak gibelerat begiraturik, gatz mokhortu zen.

        27. Bada, Abraham goizetik jaikirik, lehenago Jaunarekin egon zen tokira,

        28. Begiratu zioten Sodomari, Gomorhari eta inguru hartako bazter guziari: eta khe bat ikhusi zuen lurretik igaiten labe khea iduri.

        29. Ezen, noizere Jaunak xahutzen baitzituen toki hartako hiriak, orhoit izan zen Abrahamez eta salbatu zuen Lot egon izan zen hirietako xahupenetik.

        30. Eta Lot igan zen Segorretik, eta egon zen mendian eta haren bi alabak harekin (ezen beldur izan zen Segorren egoteko), eta egon zen zilhoka batean eta haren bi alabak harekin.

        31. Eta zaharrenak gazteenari erran zioen: Gure aita zaharra da, eta ez da lurrean gizon bat ere gelditu guri hurbil dakikegunik lur guziko ohitzaren arabera.

        32. Zato, arnoz mozkorraraz dezagun, eta lo egin dezagun hunekin, galtzera ez uztekotzat gure aitaren odola.

        33. Eman zioten beraz beren aitari gau hartan arnoa edatera: zaharrena sarthu zen eta lo egin zuen aitarekin: eta hau etzen ohartu noiz alaba etzan zen, ez-etare noiz jaiki zen.

        34. Bertze egunean ere zaharrenak erran zioen gazteenari: Horra barda lo egin dut aitarekin, eman dezogun gaur ere arnoa edatera, eta lo eginen duzu harekin, begira dezaguntzat gure aitaren ganik hazia.

        35. Gau hartan ere beren aitari arnoa eman zioten edatera; eta alaba gazteena sarthurik, lo egin zuen harekin, eta hau etzen orduan ere ohartu noiz etzan zen alaba, edo noiz jaiki zen.

        36. Huneletan Loten alabak amatu ziren beren aitaren ganik.

        37. Zaharrena erdi zen seme batez eta deithu zuen Moab: hau da Moabitarren aita, egungo eguna arteo iraun dutenena.

        38. Gazteena ere erdi zen seme batez, eta deithu zuen Amon, erran nahi baita, ene populuaren semea: hau izan zen Amonitarren aita egun oraino ikhusten ditugunena.

XX. KAP.

        1. Abraham handik goanik hegoaldeko lurrera, egon zen Kadesen eta Surren artean, eta ibili zen Jeraran.

        2. Eta erran zuen Sara bere emazteaz: Ene arreba da. Abimelek, Jerarako erregek igorri zituen gizonak, eta eraman zuen Sara.

        3. Bainan Jainkoa Abimeleki agertu zitzaioen ametsetan, eta erran zioen: Horra hilen zare eraman duzun emaztekia gatik: ezen senharra badu.

        4. Abimelekek, bada, etzuen hura ukitu, eta erran zuen: Jauna, hilen othe duzu jende jakitategabea eta zuzena?

        5. Horrek berak ez othe darot erran: Ene arreba da: eta berak ere: Ene anaia da? Egin dut hori ene bihotzeko lañotasunean, eta eskuetako garbitasunean.

        6. Jainkoak ihardetsi zioen: Badakit bihotz lañoan egin duzula: horren gatik begiratu zaitut bekhaturik ene alderat etzinezan egin, eta etzaitut utzi haren ukitzera.

        7. Orai beraz bihur zozu emaztea senharrari, zeren profeta baita: eta othoitz eginen du zuretzat, eta biziko zare: bainan ez baduzu bihurtu nahi, jakin zazu heriotzez hilen zaretela zu eta zureak diren guziak.

        8. Abimelekek, gauaz berehala jaikirik, deithu zituen bere sehi guziak: eta solas horiek oro erran ziotzaten, eta gizon guziak ikharatu ziren.

        9. Abimelekek deithu zuen Abraham ere, eta erran zioen: Zer egin darokuzu? Zer gaizki egin darotzugu, erorrarazteko hanbateko gaitza ene eta ene erresumaren gainera? behar etzinduena egin darokuzu.

        10. Eta berriz ere auhendatuz erran zuen: Zer ikhusi duzu hola egiteko?

        11. Abrahamek ihardetsi zuen: Gogoetan egotu naiz ene baithan, erraten dudalarik: Lekhu huntan ez da beharbada Jainkoaren beldurrik, eta hilen naute ene emaztea gatik:

        12. Bertzelaz-ere ene arreba da egiazki, ene aitaren alaba, eta ez ene amarena, eta emaztetzat hartu dut.

        13. Bada, Jainkoak ene aitaren etxetik ilkhiarazi nauenean, erran diot ene emazteari: Egin dizadazu ikhustate hau: Sarthuko garen toki guzietan erranen duzu zure anaia naizela.

        14. Abimelekek eman zioizkien beraz Abrahami ardiak eta idiak, eta muthilak eta neskatoak: eta bihurtu zioen Sara bere emaztea,

        15. Eta erran zioen: Lurra zuen aitzinean dago; zaude atsegin dukezun tokian.

        16. Eta Sarari erran zioen: Huna non eman diotzadan mila zilharrezko zure anaiari, hori da bela bat izan dezazuntzat begien gainean gerthatzen zaren guzien aitzinean; eta orhoit zaite ibiliko zaren toki orotan izan zarela harrapatua.

        17. Gero Abrahamek othoitz eginik, Jainkoak sendatu zuen Abimelek eta haren emaztea eta haren neskatoak, eta amatu izan ziren:

        18. Ezen Jaunak agortu zituen Abimeleken etxeko emazteki guzia, Sara Abrahamen emaztea gatik.

XXI. KAP.

        1. Jaunak begietsi zuen Sara agindu izan zuen bezala: eta bethe zuen bere hitza.

        2. Eta Sara bere zahartzean amatu zen eta erdi Seme batez, Jainkoak lehenago erran izan zuen mugan,

        3. Eta Abrahamek Isaak deithu zuen Sarak egin, zuen semea:

        4. Eta ingurebaki zuen zortzigarren egunean Jainkoak manatu izan zioen bezala,

        5. Ehun urthe bethe zituen ondoan: ezen aitak adin hura zuen Isaak sorthu zenean.

        6. Eta Sarak erran zuen: Jainkoak bozteko bide eman darot: hau entzunen duten guziak boztuko dira enekin.

        7. Eta erran zuen berriz: Nork sinhetsiko zuen Abrahamek entzun behar zuela Sarak hazten zuela bere esnez seme bat, hari emana noiz-ere jadanik agudetua baitzen?

        8. Haurra larritu zen, eta izan zen higuindua: eta Abrahamek, higuintzeko egunean egin zuen barazkari handi bat.

        9. Sarak ikhusirik Agar egiptoarraren semea dostatzen Isaak bere semearekin, erran zioen Abrahami:

        10. Kanporat ematzu neskato hori eta bere semea: ezen zure neskatoaren semea, ez da premu izanen Isaak ene semearekin.

        11. Abrahamek hau gogor atzeman zuen bere semearentzat.

        12. Jainkoak erran zioen: Haurraren eta zure neskatoaren gaineko solas hori ez bekizu latz iduri: edozein gauza erran dezazun Sarak, entzun zazu haren hitza: ezen Isaaken ganik hartuko du zure ondoregoak bere izena.

        13. Bainan zure neskatoaren semea ezarriko dut jendaia handi baten buru, zeren den zuganikakoa.

        14. Abraham jaiki zen beraz goizean-goizik, eta ogi bat eta zahagi bat ur harturik, Agarri bizkarrean ezarri ziozkan, haurra eman zioen, eta igorri zuen etxetik. Agar atheratu ondoan, bazterrez bazter zabilan Bersabeko mortuan.

        15. Eta zahagiko ura akhitu zenean, haurra utzi zuen han ziren zuhaitzetarik baten azpian.

        16. Eta goan zen eta jarri balazta tiramen batean; eta erran zuen: Ez dut ikhusiko ene haurra hiltzen; eta han jartzean, eman zen auhenari eta nigarrari.

        17. Bada Jainkoak entzun zuen haurraren boza: eta Jainkoaren aingeru batek zerutik deithu zuen Agar erraten zioelarik: Zer hari zare, Agar? ez izan beldurrik: Jainkoak entzun du haurraren boza, bera utzia den tokitik.

        18. Xuti zaite, har zazu haurra eta iduk zazu eskutik: zeren eginen baitut jendaia handi baten buru.

        19. Eta Jainkoak ideki ziotzan begiak: Agarrek ikhusirik ur-putzu bat, goan zen, eta zahagia bethe zuen, eta haurrari edatera eman.

        20. Eta Jainkoa izan zen Ismaelekin, zeina handitu baitzen eta mortuan egon, eta egin zen gizon-gazte balaztari bat.

        21. Eta egon zen Pharango mortuan, eta bere amak emaztea harrarazi zioen Egiptoko lurretik.

        22. Denbora hartan, Abimelekek, Phikol bere armadako buruzagiarekin, erran zioen Abrahami: Jainkoa zurekin da egiten dituzun guzietan.

        23. Jainkoaz zin egidazu bada ez darokuzula bidegaberik eginen ez niri, ez ene haurrei, ez-etare ene ondokoei: bainan zuretzat izan dudan ikhustate berarekin eginen darotazula niri eta lurrari zeintan arrotz bezala izatu baitzare.

        24. Eta Abrahamek erran zuen: Zin eginen dut nik.

        25. Eta Abimeleki egin ziotzan bere kuintak haren sehiek bortxaz khendu zioten ur-putzu batez.

        26. Eta Abimelekek ihardetsi zioen: Ez dut jakin nork egin darotzun gaizki hori, bainan ez darotazu albisterik eman, eta nik ez dut egun arteo aditu.

        27. Abrahamek hartu zituen beraz ardiak eta idiak, eta eman ziozkan Abimeleki: eta biek batasun egin zuten.

        28. Eta Abrahamek bazterrera eman zituen bere arthaldetik zazpi antxu.

        29. Abimelekek erran zioen: Zer erran nahi dute bazterrera emanarazi dituzun zazpi antxu horiek?

        30. Eta hunek ihardetsi zuen: Ene eskutik hartuko dituzu zazpi antxu horiek, izan dakizkidan lekhukotasuntzat nik zilhatua dela putzu hau.

        31. Horren gatik lekhu hura deithua izan zen Bersabe: zeren han biek zin egin baitzuten,

        32. Eta batasun egin zineko putzuaren ondoan.

        33. Gero Abimelek xutitu zen, Phikol bere armadako buruzagiarekin, eta itzuli ziren Palestindarren lurrera. Bainan Abrahamek oihan bat landatu zuen Bersaben, eta han deithu zuen Jainko Jaun bethierekoaren izena.

        34. Eta luzez bizi izan zen Palestindarren lurrean.

XXII. KAP.

        1. Horiek hola iragan ondoan, Jainkoak frogatu zuen Abraham, eta erran zioen: Abraham, Abraham. Hunek ihardetsi zioen: Hemen naiz.

        2. Jainkoak erran zioen: Har zazu zure seme bakhar maite duzuna Isaak, eta zoazi Ikhuspeneko lurrera: eta han eskainiko darotazu holokaustetan erakhutsiko darotzudan mendi baten gainean.

        3. Abrahamek beraz, gauaz jaikirik, xuxendu zuen bere astoa, eta eraman zituen berekin bi muthil gazte eta Isaak bere semea: eta egin zuenean holokaustarako egurra, goan zen Jainkoak manatu izan zioen lekhura.

        4. Eta hirugarren egunean, begiak altxaturik, urrunera ikhusi zuen lekhua.

        5. Eta erran zioten bere muthilei: Zagozte hemen astoarekin: ni eta ene semea haraxeraino goazi, eta adoratu ondoan, bihurturen gare zuen gana.

        6. Hartu ere zuen holokaustako egurra, eta eman zioen Isaaki soinera: eta berak sua eta marrauza eramaten zituen eskuetan. Elkharrekin zihoazilarik,

        7. Isaakek erran zioen bere aitari: Aita. Abrahamek ihardetsi zioen: Zer nahi duzu, semea? Isaakek erran zuen: Huna sua eta egurra, bainan holokaustako bitima non da?

        8. Abrahamek ihardetsi zioen: Jainkoak berak artha hartuko du, semea, holokaustako bitimaz. Beraz aitzina zoazen biak;

        9. Eta heldu izan ziren Jainkoak erakhutsi tokira. Abrahamek han altxatu zuen aldare bat eta xuxendu egurra haren gainean; eta Isaak, bere semea, ezarri zuen estekaturik aldarean xuxendua zuen egurraren gainean.

        10. Eta eskua hedatu zuen eta lothu zen marrauzari bere semearen imolatzeko.

        11. Eta huna Jaunaren aingeruak oihu egiten dioela zerutik: Abraham, Abraham. Abrahamek ihardetsi zioen: Huna non naizen.

        12. Aingeruak erran zioen: Ez heda eskua haur horren gainera, eta ez diozozula egin minik: ezagutu dut orai Jainkoaren beldurra baduzula, eta ez duzu ni gatik guphidetsi zure seme bakharra.

        13. Abrahamek itzuli zituen begiak eta bere gibelean ikhusi zuen ahari bat adarretarik laharretan atzemana; eta harturik, holokaustetan eskaini zuen bere semearen orde.

        14. Eta lekhu hura deithu zuen, Jaunak ikhusten du. Hortarik erraten da oraino egungo egunean: Jaunak ikhusiko du mendian.

        15. Eta Jaunaren aingeruak berriz deithu zuen Abraham zerutik, erraten zioelarik:

        16. Ene buruaz zin egin dut, dio Jaunak: zeren hori egin duzun, eta ez baituzu zure seme bakharra guphidetsi ni gatik,

        17. Benedikatuko zaitut, eta populatuko dut zure hazia zeruko izarrak bezala, eta itsas-bazterrean den legarra bezala: zure ondoregoa izanen da bere etsaien atheen jabe.

        18. Eta zure ondoregoan benedikatuak izanen dira lurreko jendaia guziak, zeren ene hitzen manuko egin zaren.

        19. Abraham itzuli zen bere muthiletara, eta goan ziren Bersabera, eta han gelditu zen egoitzaz.

        20. Horiek hola gerthatu ondoan, ethorri ziren Abrahami erratera Melkak ere semeak eman ziotzala haren anaia Nakorri,

        21. Hus zaharrena, Buz hunen anaia, eta Kamuel Siriarren aita,

        22. Eta Kased, eta Azau, Pheldas ere, eta Jedlaph,

        23. Eta Bathuel, zeintarik sorthu baitzen Errebeka: zortzi seme horiek eman ziozkan Melk