www.armiarma.com
idazleak eta idazlanak Herri literatura TESTUAK Corpus arakatzailea Klasikoen Gordailuari buruz



Biblia (1)
Jose Antonio Uriarte
1858-1859, 2004

      [liburua osorik RTF formatuan]
      [inprimitzeko bertsioa PDFn]
      [Literaturaren Zubitegia]

 

Iturria: Bonaparte Ondareko Eskuizkribuak, (Rosa Miren Pagola eta taldearen edizioa). CD-ROMa, Bilduma osoaren edizio digitala. Deustuko Ubibertsitatea / Eusko Jaurlaritza, 2004

 

 

aurrekoa hurrengoa

DEUTERONOMIOKO LIBURUA

 

LENBIZIKO KAPITULUA

        1. Oiek dirade Moisesek Israel guztiari esan ziozkan itzak Jordango beste aldamenean eremuko landan, itsaso gorriaren aurrean, Pharan, eta Thopfel, eta Laban, eta Haseroth artean, non dagoan urre txit asko:

        2. Amabi egutaldi Horebtikan Seir mendiko bidetik Kadesbarneraño.

        3. Berrogeigarren urtean, amaikagarren illean, illaren lenbiziko egunean esan ziozkaten Moisesek Israelko semeai, Jaunak berai esateko agindu ziozkan gauza guztiak.

        4. Zauritu zuen ezkero Sehon Amortarren errege, Hesebonen bizitu zana, eta Og Basango errege Astarothen, eta Edrain bizitu zana,

        5. Jordango beste aldamenean Moabko lurrean. Eta asi zan Moises azaldatzen legea, eta esaten:

        6. Gure Jaun Jainkoak itz egin zigun Horeben, esaten zuela: Asko dezute mendi onetan egon zeraten denbora,

        7. Itzuli zaitezte, eta atozte Amorreoen mendira, eta aldean dituen beste toki guzietara, landak, eta mendiak, eta toki sakonak Egoerontz, eta itsasoko erriberaren aldean, Kanaantarren eta Libanoko lurra, Eufrates ibai andiraño.

        8. Begira, esan zuen, eman dizutedala, sartu zaitezte eta egin zaitezte beraren jabe, lur bat, zeñgatik juramentu egin zioten Jaunak zuen guraso Abraham, Isaak, eta Jakobi, emango ziotela berai, eta beren jatorriari beren ondoren.

        9. Eta esan nizuten denbora artan:

        10. Nik bakarrik ezin dizazuteket sufritu, zeren zuen Jaun Jainkoak ugaritu zaituzte, eta orain zerate txit asko, zeruko izarrak bezela.

        11. (Zuen gurasoen Jaun Jainkoak eratxeki bitzaiozka zenbat oni asko milla, eta bedeikatu zaitzatela esan zuen bezela.)

        12. Nik bakarrik ezin nezake eraman zuen lanen eta ezpaiten pisua.

        13. Ekarri itzatzute zuen artetikan gizon jakintsuak eta adituak, eta zeñaen biziera ontzat daukaten zuen etxadiak, jarri ditzatzutedan gialaritzat.

        14. Orduan esan ziñidaten: Ona da egin nai dezun gauza.

        15. eta artu nituen zuen etxadietatik gizon jakintsuak, eta odolgarbikoak, eta jarri nituen prinzipe, eta tribunotzat, eta eunen, eta berrogeita amarren, eta amarren burutzat erakutsi zitzazkizuteen gauza guztiak.

        16. Eta agindu nien, esaten nuela: Aditu itzatzute, eta juzgatu ezazute bide dana, naiz izan dedilla hura erritarra, naiz arrotza.

        17. Ez da izango personen distinziorik batere, era berean adituko dezute txikia, zeñ andia, ez dezute ere personaren naikunderik idukiko, zeren erabakia Jaungoikoarena da. Baña baldin zerbait gaitza irudituko balitzatzute, erakarri ezazute nigana, eta nik adituko det.

        18. Eta agindu nituen egin bear zenduzten gauza guztiak.

        19. Eta aterarik Horebtik, irago giñan eremu izigarri, eta txit andi, ikusi zendutenetik, Amortar mendiaren bidetik, agindu zigun bezela gure Jaun Jainkoak. Eta etorri giñanean Kadesbarnera,

        20. Esan nizuten: Allegatu zerate Amortarren mendi, gure Jaun Jainkoak emango digunera.

        21. Begiratu zaiozu, zure Jaun Jainkoak emango dizun lurrari, igo zaite, eta bere jabe egin zaite, gure Jaun Jainkoak zure gurasoai eskeñi zioten bezela, etzaite beldurtu, etzaitzala ere ezerk izitu.

        22. Eta alderatu ziñaten nigana guziok, eta esan zenduten: Bidaldu ditzagun gizonak aztertzera lurra, eta adirazi ditzagula zeñ bidetikan igo bear geran, eta zeñ erritara joango geran.

        23. Eta nola ongi iruditu zitzadan izketa, bidaldu nituen zuetatik amabi gizon, etxadi bakoitzetik bat.

        24. Zeñak aterarik, eta igorik mendietara, allegatu ziran Mordoaren ibarrera, eta azterturik lurra,

        25. Artzen zituztela bere frutuetatik, erakusteko bere ugaritasuna, ekarri zituzten gugana, eta esan zuten: Ona da, gure Jaun Jainkoak emango digun lurra.

        26. Eta etziñaten igo nai, baizik sinisgorrak gure Jaun Jainkoaren itzera,

        27. Murmuratu zenduten zuen bizitokietan, eta esan zenduten: Gorrotatzen gaitu Jaunak, eta argatik atera gaitu Ejiptoko lurretik, jartzeko gu Amorreoen eskuan, eta desegiteko.

        28. Nora igoko gera? Mandatariak ikaratu dute gure biotza, esaten dutela: Txit andia da dagoan taldea, eta luzeera goratuagokoa gurea baño, erriak dirade andiak, eta zeruraño murrutuak, ikusi ditugu an Enazimen semeak.

        29. Eta esan nizuten: Etzaitezte beldur izan, eta ez ezazute ere beren beldurrik iduki,

        30. Jaun Jainko, zuen gialaria dana, bera gudatu da zuekgatik, egin zuen bezela Ejipton, guztiak ikusten zutela.

        31. Eta eremuan (zuk ikusi zenduen) eraman zinduen zure Jaun Jainkoak, gizon batek bere seme txikitxoa eraman oi duen bezela, ibilli ziñan bide guzitik, aliketa allegatu ziñaten bitartean toki onetara.

        32. Eta alaere etziñioten sinistu zuen Jaun Jainkoari.

        33. Zeñ joan zan zuen aurretik bidean, eta markatu zuen etzauntzak jarri bear zenduzten tokia, gauaz erakusten zizutela bidea suarekin, eta egunaz odeizko abe batekin.

        34. Eta aditu zuenean Jaunak zuen itzen boza aserreturik juramentu egin, eta esan zuen:

        35. Jatorri txit gaizto onen gizonetatik batek ere ez du ikusiko, zuen gurasoai juramentuarekin eskeñi nioten lur ona.

        36. Salbu Kaleb Jephoneren semeak. Zeren berak ikusiko du, eta zapaldu zuen lurra emango diot berari, eta bere semeai, jarraitu ziolako Jaunari.

        37. Eta ez da miraritzeko Jaunaren aserrea erriaganako, bada niri ere aserreturik Jauna zuek gatik, esan zidan: i ere ez aiz an sartuko,

        38. Baizik Josue Nunen seme ire serbitzaria, hura sartuko dek ire lekuan. Eman zaiozka.. oni irakatziak eta sendatu ezak, eta berak suertean partituko ziokak lurra Israeli.

        39. Zuen aurrak, zeñgatik esan zenduten katubu eramanak izango ziradela, eta gaur onaren eta gaitzaren desberdintasuna ezagutzen ez duten semeak, oiek sartuko dirade, eta berai emango diet lurra, eta beraren jabe izango dirade.

        40. Zuek berriz itzuli zaitezte, eta joan eremura itsaso gorriko bidetik.

        41. Eta erantzun zidaten: Bekatu egin degu Jaunaren kontra: igoko gera, eta gudatu, Jaunak agindu duen bezela. Eta armatuta zinjoaztela (sic) mendira,

        42. Esan zidan Jaunak: Esan zaiezu: Etzaitezte igo, eta ez ezazute ere gudatu, zeren ez nago zuekin, erori etzaitezten zuen etsaien aurrean.

        43. Esan nizuten, eta ez ninduzuten aditu, baizik jarkitzen ziñadela Jaunaren aginteari, eta anditurik arrokeriaz igo ziñaten mendira.

        44. Argatik aterarik, mendietan bizi zan Amorreoa, eta irtenik bidera, persegitu zizuten, erleak persegitu oi dute bezela, eta erori ziñaden Seirtikan Hormaraño.

        45. Eta itzulirik negar egiten zendutenean Jaunaren aurrean, etzinduten aditzen, eta etzien nai izan oben egin zuen bozari.

        46. Argatik egon ziñaden geldirik Kadesbarnen denbora askoan.

 

BIGARREN KAPITULUA

        1. Eta aterarik andikan etorri giñan itsaso gorrira daraman bidetik, Jaunak esan zidan bezela, eta ingurutu genduen Seir mendia denbora luzean.

        2. Eta esan zidan Jaunak:

        3. Ingururik asko eman diozute mendi oni, zoazte Ifarralderontz.

        4. Eta agindu zaiozu erriari, esanaz: iragoko zerate zuen anaien Esauren semeen, Seirren bizi diradenen mugetatikan, eta zuen beldur izango dirade.

        5. Begiratu ezazute bada kontuz etzaiteztela mugitu beren kontra. Zeren ez dizutet emango beren lurretik, ezta oiñ baten aztarnak zapaldu lezaken adiña ere, zeren Esauri eman nion Seirko mendiaren jabetasuna.

        6. Erosiko diozkazute bazka-orniak diruarekin, eta jango dituzute, ur erosia aterako dezute, eta edango dezute.

        7. Zure Jaun Jainkoak bedeikatu zinduen zure eskuen lan guzian, ezagutu zuen zure bidea nola irago zenduen eremu andi au, berrogei urtean bizi zala zurekin, eta ez zatzu ezer faltatu.

        8. Eta irago ginduenean Seirren bizi ziraden gure anaia Esauren semeak, Elathko eta Asiongaberko landako bidetikan, etorri giñan Moabko eremura daraman bidera.

        9. Eta esan zidan Jaunak: Ez ezazu gudatu Moabtarren kontra, eta etzaite ere sartu berakin batallan, zeren ez dizut emango beren lurretik deusik ere, zeren eman diet Arren jabetasuna Lothen semeai.

        10. Bertan lenbizi bizi ziradenak ziran Emimtarrak, erri andia ta sendoa, eta luzeera ain andikoa, non Enazimen jatorrikoa bezela.

        11. Ziraden idukiak erraldoitzat, eta Enazimen semeen antzekoak. Atzenean Moabtarrak deitzen diote Emuntarrak.

        12. Baña Seirren lenago bizi izan ziraden Hortarrak, zeñ izanik botatuak eta desegiñak, bizi izan ziraden Esauren semeak, egin zuen bezela Israelek, Jaunak bere jabe izateko eman zion lurrean.

        13. Jaikitzen giñala bada iragotzeko Zaredko erreka, etorri giñan bertara.

        14. Eta irago genduan denbora ibiltzen Kadesbarnetik Zaredko errekako igarotegiraño, izan zan ogeita emezortzi urte, aitu zan bitartean etzauntzetako gizon gerrarien jatorri guztia, Jaunak juramentu egin zuen bezela.

        15. Zeñaen eskua izan zan beren kontra, galdu zitezen etzauntzaren erdian.

        16. Eta ill ziraden ezkero gizon gudari guztiak,

        17. Itz egin zidan Jaunak esaten zuela:

        18. Zuk iragoko dituzu gaur Moabko mugak, Ar izena duen erri batera.

        19. Eta allegatzen zeranean Ammonen semeen aldeetara, kontu ez dezazula gudatu beren kontra, eta etzaite ere mugitu batallara, zeren ez dizut emango Ammonen semeen lurretik deusik ere, eman nielako Lothen semeai beraren jabetasuna.

        20. Erraldoien lurtzat izan da idukia, eta bertan bizi izan ziraden anziña erraldoiak, zeñai Amontarrak deitzen dioten Zomzommim.

        21. Erri andia eta ugaria, eta luzeera goratukoa, Enazin bezela, zeñak desegin zituen Jaunak beren aurrean, eta egin zuen bete zezatela lurra beren lekuan,

        22. Egin zuen bezela Esauren seme, Seirren bizi ziradenakin, desegiten zituela Hortarrak, eta ematen ziela beren lurra, zeñaen jabe diraden gaurko eguneraño.

        23. Hebetarrak ere, bizi ziradenak Hazerimdik Gazaraño, bota zituzten Kappadozioak. Zeñak aterarik Kappadoziatik desegin zituzten, eta bizi izan ziraden beren lekuan.

        24. Jaiki zaitezte, eta irago ezazute Arnongo erreka, ona non jarri dedan zure eskuan Sehon Amortarra Hesebongo erregea, asi zaite bada bere lurraren jabe izaten, eta sartu zaite gudan berarekin.

        25. Gaur asiko naiz ipintzen zure beldur eta izua, zeru guztiaren azpian bizi diraden errietan, aditurik zure izena beldurtu ditezen, eta ikaratu aurra egiten ari diraden emakumeen gisara, eta miña berakin jabetu dedin.

        26. Bidaldu nituen bada mandatariak Kademothko eremutik Sehon Hesebongo erregeagana pakeko itzakin esanaz:

        27. Iragoko gera zure lurretik, ibilliko gera bide agiritik, ez degu alderik egingo ez ezkerrera, ez eskuiera.

        28. Janariak saldu igutzitzu bere prezioan, jan ditzagun, eman iguzu ura diruagatik, eta ala edango degu. Bakarrik dago eman iguzula iragobidea,

        29. Egin zuten bezela Esauren seme, Seirren bizi diradenak, eta Moabtar, Arren daudenak, aliketa allegatu gaitezen bitartean Jordanera, eta irago gaitezen bitartean gure Jaun Jainkoak emango digun lurrera.

        30. Eta etzigun eman nai izan iragobidea Sehon Hesebongo erregeak, zeren zure Jaun Jainkoak gogortu zuen bere espiritua, eta setartu zuen bere biotza, jarria izan zedin zure eskuetan, orain dakutzun bezela.

        31. Eta esan zidan Jaunak: Ona non asi naizan ematen zuri Sehon, eta bere lurra, asi zaite bere jabe izaten.

        32. Eta atera zitzagun bidera Sehon bere erri guziarekin gudatzera Jasan.

        33. Eta eman zigun gure Jaun Jainkoak, eta desegin genduan bere semeakin eta bere erri guztiarekin.

        34. Eta artu giñituen denbora artan erri guztiak, illik bertan bizi ziradenak, gizasemeak eta emakumeak, eta aurrak. Ez ginduen beretan ezer utzi.

        35. Arraparien mendera etorri ziraden abereak gabetanik, eta artu giñituen erriai kendutako gauzak,

        36. Aroerdikan, zeñ dagoan Arnon errekaren erriberaren gañean, ibarrean dagoan erria, Galaadraño. Etzan izan erririk, ez iririk gure eskuetatik iges zuenik, guziak eman zizkigun gure Jaun Jainkoak.

        37. Ammonen semeen lurra gabetanik, zeñara ez giñan allegatu, eta Jebok errekaren aldean daudenak, eta mendietako erriak, eta gure Jaun Jainkoak galerazi zizkigun toki guztiak.

 

IRUGARREN KAPITULUA

        1. Argatik itzulirik, igo giñan Basango bidetik, eta atera zitzagun bidera Og Basango erregea bere erriarekin gudatzera Edrainen.

        2. Eta esan zidan Jaunak: Etzaite bere beldur izan, zeren zure eskuan jarria dago bere erri, eta bere lur guztiarekin, eta egingo diozu egin ziñon bezela Sehon Amorrheo errege Hesebonen bizitu zanari.

        3. Jarri zuen bada gure Jaun Jainkoak gure eskuetan Og Basango erregea, eta bere erri guztia ere, eta zauritu giñituen eriotzaraño,

        4. Desegiten giñituela denbora batean bere erri guztiak, etzan izan gugandik iges zuen erririk, irurogei erri, Argobko Ojen erreiñuko alderri guztia Basanen.

        5. Erri guztiak zeuden sendatuak murru txit altuakin, eta ateakin, eta morrolluakin, murrurik ez zeukaten ezin kontatu adiña erri gabetanik.

        6. Eta desegin giñituen, egin giñon bezela Sehon Hesebongo erregeari, galtzen giñituela erri guztia, eta gizasemeak, eta emakumeak, eta aurrak,

        7. Eta arrapatu giñituen errietako abereak, eta utzitako gauzak ere.

        8. Eta artu genduen denbora artan lurra Jordango beste aldamenean zeuden bi errege Amorreoen eskutik, Amongo errekatik Hermon mendiraño,

        9. Zeñi Sidontarrak deitzen dioten sarion, eta Amortarrak Sanir:

        10. Lauan dauden erri guztiak, eta Galaadko, eta Basango lur guztia Seltxa, eta Edrairaño Ojen erreiñuko erriak Basanen;

        11. Zeren erraldoien jatorritik bakarrik gelditu zan Og Basango erregea. Erakusten da bere oe burnizkoa, zeñ dagoan Ammonen semeen Rabbathen, dituela luzeeran bederatzi beso, eta zabaleran lau, gizonaren eskuaren besoaren neurrian.

        12. Eta izan giñan denbora artan lurraren jabe Aroer, Arnon errekaren erriberaren gañean dagoanetik, Galaadko mendiaren erdiraño. Eta bere erriak eman niezten Rubeni, eta Gadi.

        13. Eta Galaadko gañerako zatia, eta Og-en erreiñuko Basan guztia, eman nion Manassesen tribu erdiari, Argogko alderri guztia, eta Basan guztiari deitzen zaio erraldoien lurra.

        14. Jair Manassesen semea izandu zan Argobtikan Jessuri eta Matxatiko mugetarañoko lur guztiaren jabea. Eta deitu zion Basani bere izenarekin, Haboth Jair, au da, Jairren erriak, gaurko eguneraño.

        15. Eman nion Matxirri ere Galaad.

        16. Eta Rubenen, eta Gaden tribuai eman nien Galaadko lurretik Arnongo errekaraño errekaren eta mugen erdia Jeboken errekaraño, zeñ dan Ammonen semeen atzena.

        17. Eta eremuko laua, eta Jordan eta Zenerethko mugak eremuko itsasoraño, zeñ dan txitez gazia, Phasga mendiaren ondoetaraño sortalderontz.

        18. Eta agindu nizuten denbora artan, esaten nuela: Zuen Jaun Jainkoak ematen dizute lur au sorotzat, arin ibiltzeko armatuta zaudeten gizon sendo guztiak bijoaz zuen anaia Israelko semeen aurretik,

        19. Emazterik, ez aurrik, ez abererik gabe. Zeren badakit asko abere dezutela, eta eman nizkizuten errietan gelditu bearko dute,

        20. Aliketa Jaunak eman dizaioten bitartean zuen anaiai atsedena, zuei eman zizuten bezela: eta izan ditezten bitartean berak ere, Jordango beste aldamenean emango dien lurraren jabe. Orduan itzuliko da bakoitza bere lurraren, eman nizutenaren jabe izatera.

        21. Agindu ere nion denbora artan Josueri, esaten niola: Zure begiak ikusi zuten zer egin zioten zuen Jaun Jainkoak errege bi oiei, ala egingo diote, iragoko zeran erreiñu guztiai.

        22. Etzaite beren beldur izan, zeren zuen Jaun Jainkoa gudatuko da zuekgatik.

        23. Eta erregutu nion orduan Jaunari, esaten niola:

        24. Jaun Jainkoa zu asi zera erakusten zure serbitzariari zure aunditasuna, eta zure esku sendoa. Zeren ez dago beste Jaungoikorik, edo zeruan, edo lurrean, egin ditzakenik zure obrak, eta iruditu lezakenik zure sendotasunari.

        25. Iragoko naiz bada, eta ikusiko det lur txit on au Jordango beste aldamenean, eta mendi eder ori, eta Libanoa.

        26. Eta aserretu zan Jauna nerekin zuekgatik, eta ez ninduen aditu, baizik esan zidan: Asko zatzu, ez zadazu onen gañean geiago itzik egin.

        27. Igo zaite Phasgaren erpiñera, eta erabilli itzatzu inguruan zure begiak sartaldera, eta ifarraldera, eta egoialdera, eta sortaldera, eta begiratu ezazu. Zeren ez dezu iragoko Jordan ori.

        28. Eman zaiozkazu Josueri zuri aginteak, eta sendatu ezazu, eta indartu, zeren bera joango da erri onen aurretik, eta berak partituko diote, ikusiko dezun lurra.

        29. Eta gelditu giñan ibarrean Jogorren elizaren aurkez.

 

LAUGARREN KAPITULUA

        1. Orain bada Israel aditu itzatzu, nik irakasten dizkizudan aginteak, eta erabakiak, egiñik berak, bizi zaitezen, eta sarturik izan zaitezen zuen gurasoen Jaun Jainkoak emango dizuten lurraren jabe.

        2. Ez diozute eratxekiko nik esaten dizutedan itzari, ez dezute ere beratatik ezer kenduko, gorde itzatzute zuen Jaun Jainkoaren aginte, nik ematen dizkizutedanak.

        3. Zuen begiak ikusi zituzten Jaunak egin zituen gauza guztiak Beelphegorren kontra, nola puskatu, eta bota zituen zuen erditik bere adoratzalle guztiak.

        4. Berriz zuek zaudetenok zuen Jaun Jainkoaganatuta, bizi zerate guztiok gaurko eguneraño.

        5. Badakizute nik erakutsi dizkizutedala aginteak eta eskubideak, agindu zidan bezela nere Jaun Jainkoak, ala zaituko dituzute, beraren jabe izango zeraten lurrean,

        6. Eta gordeko dituzute, eta bete egitez, zeren au da zuen jakinduria, eta adiera errien aurrean, aditurik aginte guzi oiek, esan dezaten: Ona emen erri jakintsu eta aditua, jende aundia.

        7. Ez da ere beste erreiñu aiñ andirik, dituenik Jainkoak beragana aiñ alderatuak, nola dagoan aurrean gure Jainkoa gure erregu guzietara.

        8. Zeren zeñ beste erreñu da aiñ argitsua, dituena nik gaur zuen begien aurrean ipiñiko ditudan zeremoniak, eta erabaki zuzenak, eta lege guztia?

        9. Zaitu zaite bada zu zerori, eta zure anima ajolarekin. Etzaite aztu zure begiak ikusi zituzten itzakin, eta ez bitez erori zure biotzetik zure bizitzako egun guzietan. Erakasiko dieztezu zure semeai, eta illobai,

        10. Horeben zure Jaun Jainkoaren aurrean egon ziñan egunetik, Jaunak itz egin zidanean esaten zuela: Bildu ezazu erria neregana, aditu ditzaten nere itzak, eta ikasi dezaten nere beldur izaten, lurrean bizitu diraden denbora guzian, eta erakasi dizaioten beren semeai.

        11. Eta alderatu ziñaten, zeruraño erazekia zegoan mendiaren ondora: eta zeuden beratan argigeak, eta odeiak, eta illuntasuna.

        12. Eta itz egin zizuten Jaunak suaren erditik. Bere itzen boza aditu zenduten, baña irudirik batere etzenduten ikusi.

        13. Eta erakutsi zizuten bere elkartasuna, zeñ agindu zizuten zaitzeko, eta arrizko ol bitan eskribatu zituen amar itzak.

        14. Eta neri agindu zidan denbora artan erakusteko zuei zeremonia eta erabaki, gorde bear zenduztenak, bere jabe egiñik geldituko ziñaten lurrean.

        15. Gorde itzatzute bada ajolarekin zuen animak. Etzenduten ikusi irudirikan batere Jaunak Horeben suaren erditikan itz egin zizuten egunean,

        16. Engañaturik egin ez dezazuten zuentzat gizaseme, edo emakumeren irudi otallutu, edo taiuren bat.

        17. Ezta lurraren gañean dauden abereren, edo zeruaren azpian egan dabiltzan egaztiren irudirik,

        18. Ezta lurrean mugitzen diraden arrastakarienik, edo lurraren azpian uretan dauden arraienik.

        19. Altxaturik begiak zerurontz, eta ikusirik eguzkia, eta illargia, eta zeruko izar guztiak, eta utsegiteaz engañaturik adoratu etziñaizan, eta gurtu ez ditzazun zure Jaun Jainkoak egin zituen gauzak, zeruaren azpian dauden jende guztien serbitziorako.

        20. Baña zuek artu zinduzten Jaunak, eta atera zinduzten Ejiptoko labe burnizkotik, idukitzeko erri primuar bat, gaurko egunean dan bezela.

        21. Eta aserretu zan Jauna nere kontra zuen itzaldeak gatik, eta juramentu egin zuen ez nuela nik pasatuko Jordana, eta ez nintzala sartuko, zuei emango dizuten lur txit ederrean.

        22. Ona non iltzen naizan lur onetan, ez det iragoko Jordana: zuek iragoko dezute, eta izango zerate lur txit eder baten jabe.

        23. Kontu gero etzaitezela aztu, zure Jaun Jainkoaren elkartasun, zurekin egin zuenarekin, eta ez dezazula egin zuretzat, Jaunak egitea galerazi zuen gauzen irudi otalluturik,

        24. Zeren zure Jaun Jainkoa su desegitzallea da, Jaungoiko zelotsua.

        25. Baldin egingo baziñituzte semeak, eta illobak, eta bizituko baziñatezte lurrean, eta engañaturik egingo bazendute zuentzat irudiren bat, gaiztakeria egiten dezutela zuen Jaun Jainkoaren aurrean, aserretu erazitzen diozutela.

        26. Lekuko jartzen ditut gaur zerua eta lurra, aurki galduko zeratela Jordan iragota idukiko dezuten lurretik. Etzerate bertan biziko denbora luzean, baizik desegingo zaituzte Jaunak,

        27. Eta zabalduko zaituzte jende guztien artetik, eta gutxi geldituko zerate, Jaunak eramango zaituzten erreiñuetan.

        28. Eta an serbituko dituzute gizonen eskuz egiñak izan diraden Jaungoikoak, zura eta arria, zeñak ez duten ikusten, ez aditzen, ez jaten, ez usai egiten.

        29. Eta billatzen dezunean an zure Jaun Jainkoa, arkituko dezu: billatzen baldin badezu biotz guzitik, eta zure animako ansia guziarekin.

        30. Arkitu ezkero aurrez esan diraden gauza guztiak, atzeneko denboran, biurtuko zera zure Jaun Jainkoagana, eta adituko dezu bere boza.

        31. Zeren Jaungoiko urrikaritsu bat da zure Jaun Jainkoa: eta etzaitu utziko, eta etzaitu ere guziz galduko, eta ez da ere aztuko zure gurasoai juramentuarekin egin zioten elkartasunarekin.

        32. Galde zaiezute anziñako egun, zu baño lenago izan ziradenai, Jaungoikoak gizona lurraren gañean egin zuen egunetik, zeruaren goienetik beraren beeneraraño, noizbait gertatu ote dan onelako gauzarik, edo iñoiz aditua izan dan,

        33. Erri batek aditu duela Jaungoikoaren, suaren erditik itz egiten dionaren boza, zuk aditu zenduen bezela, eta bizitu izan zera.

        34. Jaungoikoak egin baldin bazuen etortzeko eta artzeko beretzat jende bat erreiñuen erditik, ezaugarri, eta señale, eta mirari, eta guda, eta esku sendo, eta beso zabaldu, eta ikusketa izigarriakin zuen Jaun Jainkoak zuek gatik egin zuen guziaren araura Ejipton, zure begiak ikusten zutela,

        35. Jakin zenezan Jauna bera dala Jaungoikoa, eta ez dagoala besterik bera baño.

        36. Zerutikan aditu erazi zizun bere boza, zuri irakasteko, eta lurrean erakutsi zizun bere su txit andia, eta aditu ziñituen bere itzak suaren erditik,

        37. Maitatu zituelako zure gurasoak, eta autatu zuen beren jatorria beren ondoren. Eta atera zinduen Ejiptotik zure aurretik zijoala bere esku aundiarekin.

        38. Desegiteko erreiñu txit aundiak eta zu baño sendoagoak zure sarreran, eta zu beretan sartzeko, eta emateko beren lurren jabetasuna, ikusten dezun bezela gaurko egunean.

        39. Jakin ezazu bada gaur, eta gogatu ezazu zure biotzean, Jauna hura bera dala Jaungoikoa zeruan goian, eta bean lurrean, eta ez dala besterik.

        40. Gorde itzatzu bere erabaki eta aginte nik ematen dizkizutedanak, ongi joan dakizun zuri, eta zure semeai zure ondoren, eta bizitu zaitezen denbora luzean zure Jaun Jainkoak emango dizun lurrean.

        41. Orduan berezitu zituen Moisesek iru erri Jordango beste aldamenean sortalderontz,

        42. Beretan gordetzeko eznaian bere lagun urkoa iltzen duena, egun bat, edo bi lenago bere etsai izan gabe, eta iges egin dezakean erri oietatik batera.

        43. Bosor eremuan, zeñ dagoan Rubenen tribuaren landan, eta Ramod Galaaden, zeñ dagoan Gaden tribuan, eta Golan Basanen, zeñ dagoan Manassesen tribuan.

        44. Au da Moisesek Israelko semeen aurrean proponitu zuen legea.

        45. Eta oiek Israelko semeai esan ziozkaten aginteak, zeremoniak, eta erabakiak, Ejiptotik atera ziradenean,

        46. Jordango beste aldamenean ibarrean Fogorren elizaren aurkez, Sehon Amorreo errege, Hoseboren bizi zanaren lurrean, zeñ Moisesek zauritu zuen. Eta Ejiptotik atera ziraden Israelko semeak.

        47. Izan ziraden bere lurraren, eta Og Basango erregearen lurraren jabeak, Amorreoen bi errege, Jordanen beste aldamenean eguzkiaren irteeran zeudenak:

        48. Aroer, Arnon errekaren erriberaren gañean dagoanetik, Siongo mendiraño, zeñ ere dan Hermon.

        49. Jordanen beste aldameneko lau guzia sortalderontz, itsaso illeraño, eta Fasga mendiaren ondoraño.

 

BOSGARREN KAPITULUA

        1. Eta ots egin zion Moisesek Israel guziari, eta esan zion: Aditu itzatzu Israel nik gaur zuen belarrietan itz egiten dizkizutedan zeremoniak, eta erabakiak, ikasi itzatzute, eta bete egitez.

        2. Gure Jaun Jainkoak egin zuen elkartasuna gurekin Horeben.

        3. Etzuen egin elkartasuna gure gurasoakin, baizik gurekin orain geranokin, eta bizirik gaudenokin.

        4. Arpegiz arpegi itz egin zigun mendian suaren erditik.

        5. Ni izandu nintzan denbora artan azaldaria eta bitartekoa Jaunaren eta zuen artean, adirazteko zuei bere itzak. Zeren suaren beldur izan ziñaten, eta etziñaten igo mendira, eta esan zuen:

        6. Ni zure Jaun Jaungoiko atera zindudana Ejiptoko lurretik menpetasuneko etxetik.

        7. Ez dezu idukiko Jaungoiko arrotzik nere aurrean.

        8. Ez dezu egingo zuretzat goian zeruan dauden gauzetatik bataren ere, eta bean lurrean daudenetatik, eta lurraren azpian uretan bizi diranen taiu; eta irudirik batere.

        9. Ez zatzaizka berai gurtuko, eta ez dituzu ere berak adoratuko. Zeren ni naiz zure Jaun Jainkoa, Jainko zelotsu, kastigatzen dedana gurasoen gaiztakeria semeen gañean gorratatzen nautenen irugarren eta laugarren belauneraño.

        10. Eta urrikaritzen naizana milla asko, maitatzen nautenakin, eta nire aginteak gordetzen dituztenakin.

        11. Ez dezu alperrik artuko zure Jaun Jainkoaren izena, zeren ez da kastigu gabe geldituko artzen duena bere izena gauza alperrikoren baten gañean.

        12. Gorde ezazu larum bateko (sic) eguna, santututzeko bera, zure Jaun Jainkoak agindu zizun bezela.

        13. Sei egunean ariko zera lanean, eta egingo dituzu zure obra guztiak.

        14. Zazpigarren eguna da larunbata, au da, zure Jaun Jainkoaren atsedena. Ez dezu beratan lanikan batere egingo zuk, ez zure semeak, ez alabak, ez morroiak, ez neskameak, ez idiak, ez astoak, ez zure abereetatik batek ere, ez zure ateen barrenen dagoan arrotzek, atseden dezan zure morroiak, eta zure neskameak, zuk bezela.

        15. Oroitu zaite izandu ziñala morroia Ejipton, eta andikan atera zinduala zure Jaun Jainkoak esku sendoarekin, eta beso zabalduarekin. Argatik agindu dizu gorde dezazula larunbateko eguna...

        16. Honratu itzatzu zure aita eta ama, zure Jaun Jainkoak agindu zizun bezela, denbora luzean bizitu zaitezen, eta ongi joan dakizun zure Jaun Jainkoak emango dizun lurrean.

        17. Ez dezu ilko.

        18. Ez dezu aragizko bekaturikan egingo.

        19. Eta ez dezu lapurretarik egingo.

        20. Ez dezu esango zure lagun urkoaren kontra testimonio falsorik.

        21. Ez dezu idukiko zure lagun urkoaren emaztearen gurarik, ez bere etxearen, ez kanpoaren, ez morroiaren, ez neskamearen, ez idiaren, ez astoaren, ez bereak diraden gauzarenik batenik ere.

        22. Itz oiek esan ziozkan Jaunak zuen talde guziari mendian suaren, eta odeiaren, eta illuntasunaren erditik, boz andiarekin, ezerere geiago itsatsi gabe, eta eskribatu zituen arrizko ol bitan, zeñak eman zizkidan neri.

        23. Eta zuek aditu ezkero boza illuntasunen erditik, eta ikusirik mendiari bazizekala, alderatu ziñaten nigana tribuen prinzipe guztiak, eta zarrak, eta esan zenduten:

        24. Ona non erakutsi digun gure Jaun Jainkoak bere itzal eta anditasuna. Aditu degu bere boza suaren erditik, eta ikusi degu gaur Jaungoikoak gizonarekin itz eginda, bizirik gelditu dala gizona.

        25. Zergatik bada ilko gera, eta iretsiko gaitu su txit andi onek? Zeren berriz aditzen baldin badegu gure Jaun Jainkoaren boza, ilko gera.

        26. Zer da aragi guztia, Jaungoiko biziaren, suaren erditik itz egiten duenaren boza aditzeko, guk aditu degun bezela, eta bizi lezakena?

        27. Alderatu zaite zu, eta aditu itzatzu gure Jaun Jainkoak esaten dizkizun gauza guztiak, eta esango dizkiguzu guri, eta guk aditurik egingo ditugu.

        28. Zeñ aditu zuenean Jaunak, esan zidan: Aditu ezazu erri onek esan dizkizun itzen boza: gauza guztietan ongi itz egin du.

        29. Nork egin lezakean iduki dezatela alako biotza, non nere beldur izan ditezela, eta gorde ditzatela denbora guztian nere aginte guztiak, zorionekoak izan ditezen beti berak, eta beren semeak?

        30. Zoaz eta esan zaiezu: itzuli zaitezte zuen dendetara;

        31. Zu berriz egon zaite emen nerekin, eta esango dizkizut nere aginte guztiak, eta zeremoniak, eta erabakiak, zeñak erakutziko dieztezun, egin ditzaten emango diedan lurrean beraren jabe izateko.

        32. Gorde eta egin itzatzute bada Jaun Jainkoak agindu dizkizuten gauza guztiak, etzerate zeartuko ez eskuiera ez ezkerrera.

        33. Baizik ibilliko zerate zuen Jaun Jainkoak agindu zizuten bidetik, bizi zaitezten, eta ongi bijoazkizuten, eta luzetu ditezen zuen egunak, zuek jabe zeraten lurrean.

 

SEIGARREN KAPITULUA

        1. Oiek dirade zuen Jaun Jainkoak eman dizkidan aginteak, eta zeremoniak, eta erabakiak, irakasteko zuei, eta egin ziñitzaten jabetzera zoazten lurrean,

        2. Zure Jaun Jainkoaren beldur izan zaitezten eta gorde ditzatzun bere mandamentu eta aginte, neronek ... agintzen dizkitzutedanak zuri, eta zure semeai, eta illobai, zure bizitzako egun guztietan luza..tuak izan ditezten.

        3. Aditu ezazu Israel, eta zaude kontuan egiteko Jaunak agintzen dizkitzun gauza guztiak, ongi joan dakizun, eta ugaritu zaitezen geiago, zure gurasoen Jaun Jainkoak eskeñi zizun bezela eznea eta eztia darion lurra.

        4. Aditu ezazu Israel, gure Jaun Jainkoa, da Jaun bakarra.

        5. Maitatuko dezu zure Jaun Jainkoa zure biotz guziarekin, eta zure anima guziarekin, eta zure indar guziarekin.

        6. Eta nik gaur agintzen dizkizudan itz oiek, egongo dirade zure biotzean,

        7. Eta kontatuko dieztezu zure semeai, eta gogartuko dituzu zure etxean eserita, eta bidean zabiltzanean, lotara zoazenean, eta jaikieran.

        8. Eta lotuko dituzu señalea bezela zure eskuan, eta egongo dirade, eta mugituko dirade zure begien artean.

        9. Eta eskribatuko dituzu atalburuan, eta zure etxeko atetan,

        10. Eta sartzen zaituanean zure Jaun Jainkoak, zure guraso Abraham, Isaak, eta Jakobi juramentuarekin eskeñi zioten lurrean, eta ematen dizkizunean, egin etziñituen erri andi, eta txit ederrak,

        11. Egin etziñituen etxe, ondasun mota guziz beteak, aitzurtu etziñituen urpetegiak, ipiñi etziñituen olibadiak,

        12. Eta jaten dituzunean, eta asetzen zeranean;

        13. Zaude kontuan arretarekin aztu etzaitezen, Ejiptoko lurretik, katiberioko etxetik atera zinduen Jaunarekin. Zure Jaun Jainkoaren beldur izango zera, eta bera bakarrik serbituko dezu, eta beraren izena gatik juramentu egingo dezu.

        14. Etzerate joango zuen inguruan dauden jendeen baten ere jainko arrotzen ondoren,

        15. Zeren Jaungoiko zelotsu bat zure Jaun Jainkoa dago zure erdian: aserretu ez dedin zure Jaun Jaungoikoaren sumiñtasuna zure kontra, eta kendu etzaitzan lurraren gañetik,

        16. Ez dezu tentatuko zure Jaun Jainkoa, tentatu zenduen bezela tentazioko tokian.

        17. Gorde itzatzu zure Jaun Jainkoaren aginteak, eta agindu zizkizun lekukotasunak, eta zeremoniak,

        18. Eta egin ezazu Jaunaren aurrean gogokoa, eta ona dana, ongi joan dakizun, eta sartu zaitezen izatera lur txit onaren jabe, zeñagatik juramentu egin zioten Jaunak zure gurasoai,

        19. Desegiteko zure etsai guziak zure aurrean, itz egin zuen bezela.

        20. Eta galdetzen dizunean zure semeak biar, esaten duela: Zer esan nai dute, gure Jaun Jainkoak agindu dizkigun lekukotasun, eta zeremonia, eta erabaki oiek?

        21. Esango diozu: Giñan Faraonen menpekoak Ejipton, eta atera ginduen Jaunak Ejiptotik esku sendoarekin.

        22. Eta egin zituen gure aurrean señala eta arrigarri andiak eta txit portitzak Ejipton Faraonen, eta bere etxe guziaren kontra.

        23. Eta atera ginduen andikan sartzeko gu, eta emateko guri, gure gurasoai juramentuarekin eskeñi zioten lurra.

        24. Eta agindu zigun Jaunak egin ditzagula erabaki guzi oiek, eta gure Jaun Jainkoaren beldur izan gaitezela, ongi joan dakigun gure bizitzako egun guzietan, gaur gertatzen zaigun bezela.

        25. Eta izango da gurekin urrikaritsua gordetzen eta egiten baldin baditugu bere aginte guziak gure Jaun Jainkoaren aurrean, agindu zigun bezela.

 

ZAZPIGARREN KAPITULUA

        1. Sartzen zaituanean zure Jaun Jainkoak sartzera zoazan lurrean bere jabe izateko, eta desegiten dituanean jende asko zure aurrean, Heteoa, eta Jerjeseoa eta Amorreoa, eta Kananekoa eta Ferezeoa, eta Heteoa, eta Jebuseoa, zazpi erreñu zu zeran baño askoz ugariagoak, eta zu baño sendoagoak,

        2. Eta ematen dizkizunean zure jaun Jainkoak, guziak ilko dituzu batere bizirik utzi gabe. Ez dezu egingo berakin elkartasunik, eta etzera berakin urrikarituko,

        3. Ez dezu ere berakin ezkontzarik egingo. Ez diozu emango zure alaba bere semeari, ez dezu ere artuko bere alaba zure semearentzat.

        4. Zeren engañatuko du zure semea, jarraitu ez dizadan, baizik serbitu ditzala Jainko arrotzak. Eta aserretuko da Jaunaren sumintasuna, eta desegingo zaitu aurki.

        5. Baizik oiek egingo diozkatezute, bota itzatzute beren aldareak, autsi beren taiuak, ebaki beren basoak, eta erre beren idoloak.

        6. Zeren zu erri santua zera zure Jaun Jainkoarentzat. Zu autatu zinduen zure Jaun Jainkoak, izan zindezen erri berezia, lurraren gañean dauden erri guzietatik:

        7. Etzan bildu zuekin Jauna eta etzinduzten autatu, erreiñu guziak zenbatean garaitzen zenduztelako, zeraten ezkero zenbatean beste erri guziak baño gutxiago,

        8. Baizik Jaunak maitatu zinduztelako, eta zaitu zuen, zuen gurasoai egin zioten juramentua, eta atera zinduzten esku sendoarekin, eta askatu zinduzten katiberioko etxetik, Faraon Ejiptoko erregearen eskutik.

        9. Eta jakingo dezu zure Jaun Jainkoa, bera dala Jaungoiko sendoa eta itzekoa, zaitzen diotena elkartasuna eta errukia bera maitatzen dutenai, eta bere aginteak gordetzen dituztenai milla gizaldiraño,

        10. Eta itzultzen diotena gorrotatzen dutenai berealaxe, alako moduan non desegiten ditu, eta ez du luzatzen geiago, laster ematen diotela diña diradena.

        11. Zaitu itzatzu bada nik gaur agintzen dizkizudan aginteak, eta zeremoniak, eta erabakiak, egin ditzatzun berak.

        12. Aditu ezkero erabaki oiek gordeko eta egingo baldin baziñitu, zure Jaun Jainkoak ere gordeko dizkitzu zure gurasoai juramentuarekin eskeñi ziezten elkartasun eta errukia,

        13. Eta maitatu eta ugarituko zaitu, eta bedeikatuko du zure sabeleko frutua, eta zure lurreko frutua, zure alea, eta mendaina, olioa, eta beitaldeak, eta zure artaldeak, zure gurasoai juramentuarekin eskeñi zioten lurraren gañean, emango zizula.

        14. Bedeikatua izango zera erri guztien artean. Ez da zuen artean izango sollik ar emetan, ez gizasemetan, ez zure aberetan.

        15. Kenduko du Jaunak zugandikan miñ guzia, eta arako Ejiptoko eritasun txit gaizto, zuk dakizkizunak, ez dizkitzu bidalduko, baizik zure etsai guziai.

        16. Iretsiko dituzu zure Jaun Jainkoak emango dizkizun erri guziak. Ez diote barkatuko zure begiak, ez dituzu ere serbituko beren jaungoikoak, izan ez ditezten zure galmenerako.

        17. Baldin esango bazeneza zure biotzean: Jende oiek ni baño geiago dirade, ¿nola desegin alko ditut?

        18. Ez ezazu beldur izan nai; baizik oroitu zaite zer egin zioten zure Jaun Jainkoak Faraoni eta ijito guziai,

        19. Zure begiak ikusi zituzten gaitzet txit andiak, eta señaleak, eta mirariak, eta esku sendoa, eta beso luzatua, zu ateratzeko zure Jaun Jainkoak. Ala egingo diote zu beldur zatzaioten erri guziai.

        20. Gañera bidalduko ere ditu zure Jaun Jainkoak beren kontra eulitzarrak, aliketa desegin eta galdu ditzan bitartean, zugandik iges egin dutenak, eta ezkutatu al izan diradenak.

        21. Etzera beren beldur izango, zeren zure Jaun Jainkoa zure erdian dago, Jainko andi eta beldurgarria.

        22. Berak desegingo ditu erreñu oiek, zure begien aurrean geldika geldika, eta zatika. Ezin desegingo dituzu batetan: ugaritu ez ditezen zure kontra lurreko pistiak.

        23. Eta zure Jaun Jainkoak jarriko ditu zure aurrean, eta ilko ditu aliketa osotoro desegin ditezen bitartean.

        24. Eta jarriko ditu beren erregeak zure eskuetan, eta borratuko dituzu beren izenak zeruaren azpitik, ezin jarkiko zaitzu iñor, aliketa txeatu ditzatzun bitartean.

        25. Beren idoloak suarekin erreko dituzu, ez dezu idukiko ez zillarraren, ez urrearen, berak egiñak izan diradenen gurarik, ez dezu ere beretatik artuko zuretzat ezer, beaztopatu etzaitezen, zure Jaun Jainkoaren nazka diradelako.

        26. Ez dezu ere eramango ezerki idolotikan zure etxera, egin etzaitezen anathema, bera ere dan bezela. Gorrotatuko dezu likiskeria bezela, eta nazkatuko dezu zikinkeria eta urdakeriak bezela, eskomikua dalako.

 

ZORTZIGARREN KAPITULUA

        1. Kontu andia iduki ezazu egiteko nik gaur agintzen dizudan aginte guzia, bizi zaitezken, eta ugaritu zaitezen, eta sartu zaitezen izatera, Jaunak zuen gurasoai juramentuarekin eskeñi zioten lurraren jabe.

        2. Eta oroituko zera zure Jaun Jainkoak berrogei urtean eremutikan ekarri zinduen bide guziarekin, zu nekatu eta tentatzeko, eta ezagutzeko zure gogoan zebiltzan gauzak, gordetzen ote ziñituen beraren aginteak, ala ez.

        3. Atsekabetu zinduen gosearekin, eta eman zizun janaritzat Manna, zuk eta zure gurasoak ezagutzen etzendutena, erakusteko zuri, gizona etzala bizi ogi utsarekin, baizik Jaungoikoaren aotik ateratzen dan itz guziarekin.

        4. Zure soñekoa, zeñarekin estalitzen ziñan, etzan desegin zartzaz, eta zure oña etzan gastatu, eta ona emen non berrogeigarren urtea dan.

        5. Oroitirabiatu dezazun zure biotzean, gizon batek bere semeari ematen diozkan bezela irakatsiak, ala zure Jaun Jainkoak eman dizkitzula zuri,

        6. Gorde ditzatzun zure Jaun Jainkoaren aginteak, eta bere bidetan ibilli zaitezen, eta bere beldur izan zaitezen.

        7. Zeren zure Jaun Jainkoa dijoakizu sartzera lur on orretan, errekaz, eta aintziraz, eta iturriz beteriko lurrean, zeñaen kanpo eta mendiai dariozkiten urezko jatorri legortezak.

        8. Gariaren, garagarraren, mastien lurra, zeñean egiten diraden pikoak, eta mingranak, eta oliboak, olioaren eta eztiaren lurra.

        9. Non urritasunik batere gabe jango dezu zure ogia, non idukiko dituzu ugari gauza guztiak, zeñaen arriak burnia diraden, eta bere mendietatik kobrezko menastak ateratzen diraden.

        10. Jaten dezunean eta asetzen zeranean bedeikatu dezazun zure Jaun Jainkoa, eman zizun lur txit ona gatik.

        11. Zaude ernaia, eta begira etzaitezela aztu zure Jaun Jainkoarekin, eta ez ditzatzula mezpreziatu, nik gaur ematen dizkizudan beraren aginteak, eta erabakiak, eta zeremoniak,

        12. Jan eta ase, eta etxe ederrak egin, eta beretan bizi ezkero;

        13. Eta idukirik beitaldeak, eta artaldeak, eta zillarraren eta urrearen eta beste gauzen ugaritasuna,

        14. Arrotu ez dedin zure biotza, eta oroitu etzaitezen zure Jaun Jainko, atera zinduenarekin Ejiptoko lurretik, katiberioko etxetik,

        15. Eta zure gialaria izan zanarekin eremu andi eta ikaragarrian, zeñean zeuden suge, asnasarekin erretzen zutenak, arrabioak, eta suge egarri emalleak, eta non etzegoan uraren tantorik, atera zituenarekin errekak arri txit gogorretik,

        16. Eta bazkatu zinduen eremuan, zure gurasoak jakin etzuten mannarekin. Eta atsekabetu eta probatu zinduen ezkero, atzenean errukitu zan zurekin,

        17. Esan etzenezan zure biotzean, nere indarrak eta nere eskuko sendotasunak eman zizkidaten gauza guzti oiek.

        18. Baizik oroitu zaitezela zure Jaun Jainkoarekin, berak eman zizkizula indarrak, betetzeko bere elkartasuna zeñaen gañean juramentu egin zioten zure gurasoai, gaurko egunak adirazten duen bezela.

        19. Baña baldin azturik zure Jaun Jainkoarekin, jarraituko baziñiozkate jainko arrotzai, eta egingo baziñizkiote elizkizunak, eta adoratuko baziñitu, ona non oraindandixek lenaz adirazten dizudan, arras galdua izango zerala.

        20. Jaunak zure sarreran galdu zituen jendeak bezela, ala zuek ere galduko zerate, desobedienteak izango baldin baziñate zuen Jaun Jainkoaren bozera.

 

BEDERATZIGARREN KAPITULUA

        1. Aditu ezazu Israel: Zuk iragoko dezu gaur Jordana, izateko zu baño erreñu txit ugariagoen eta txit sendoagoen jabe, erri andien eta zeruraño murrutuen,

        2. Erri andi eta goratu baten, Enazimen seme, zuk ikusi zenduztenen, eta aditu ziñotenen, zeñai iñor ezin jarki dizaieken aurkez.

        3. Gaur bada jakingo dezu zure Jaun Jainkoa bera iragoko dala zure aurretikan, su iretsitzalle eta desegitzallea, zeñak txeatu, eta desegin, eta galduko dituen agudo zure aurrean, itz egin zizun bezela.

        4. Ez ezazu esan zure biotzean, zure Jaun Jainkoak desegiten dituenean zure aurrean: Nere justizia gatik sartu nau Jaunak, izan nadin lur onen jabe, izanik erreñu oiek desegiñak beren gaiztakeriak gatik.

        5. Zeren etzera sartuko, izatera beren lurren jabe zure justiziak gatik, eta zure biotzeko zuzentasuna gatik, baizik berak gaizki egin zutelako, izan dirade desegiñak zure sarreran, eta betetzeko Jaunak bere itz juramentuarekin eman ziotena zure guraso Abraham, Isaak, eta Jakobi.

        6. Jakin ezazu bada ez dizula eman zure Jaun Jainkoak lur txit eder au beraren jabe izateko, zure justiziak gatik, bada zera lepo txit gogorreko erria.

        7. Oroitu zaite, eta etzaite aztu nola aserretu eragin ziñon zure Jaun Jainkoari eremuan. Ejiptotikan atera ziñan egunetik toki onetaraño, beti ari zera leian Jaunaren kontra.

        8. Zeren Horeben ere aupadaka ari ziñion eta aserreturik desegin nai zinduen.

        9. Igo nintzanean mendira arrizko olak artzera, Jaunak zuekin egin zuen elkartasuneko olak, eta iraun nuen mendian berrogei egun eta gautan, ogirik jan gabe, eta urik edan gabe.

        10. Eta eman zizkidan Jaunak bi ol arrizko, Jaungoikoaren beatzarekin eskribatuak, zeduzkatenak esan zizkizuten itz guztiak, itz egin zizutenean mendian suaren erditik, erriaren batzarrea bildu zanean.

        11. Eta irago ziradenean berrogei egun, eta beste ainbeste gau, eman zizkidan Jaunak arrizko ol bi, elkartasuneko olak,

        12. Eta esan zidan: Jetxi zaite emendikan agudo; zeren Ejiptotik atera zinduen zure erriak, utzi dute arin erakutzi ziñioten bidea, eta egin dute berentzat menast urtuzko idolo bat.

        13. Eta berriz esan zidan Jaunak: ikusten det erri hau lepo gogorrekoa dala,

        14. utzi zadazu txeatu dezadan, eta borratu bere izena zeruaren azpitik, eta jarriko zaitut au baño andiago, eta sendoago dan Jende baten agintari egiñik.

        15. Eta jetxitzen nintzala mendi irazekitik eta neuzkala esku biakin elkartasunak ol biak.

        16. Eta ikusi nuenean bekatu egin zendutela zuen Jaun Jainkoaren kontra, eta egin zendutela zuentzat menast urtuzko txal bat, eta utzi zendutela arin erakutzi zizuten bere bidea,

        17. Bota nituen olak nere eskuetatik, eta zatitu nituen zuen aurrean.

        18. Eta auzpeztu nintzan Jaunaren aurrean len bezela, berrogei egun eta gauean, ogirik jan gabe eta urik edan gabe, Jaunaren kontra egin zenduzten zuen bekatu guztiak gatik, eta aserretu eragin ziñiotelako.

        19. Zeren bere sumintasun eta aserrearen beldur izan nintzan; zeñarekin zirikaturik zuen kontra, desegin nai zinduzten. Eta Jaunak aditu ninduen aldi onetan ere.

        20. Txit aserreturik Aaronen kontra ere, txeatu nai zuen, eta era berean beragatik erregutu nuen.

        21. Eta arrapaturik egin zenduten zuen bekatua, au da, txala, suan erre nuen, eta zatiturik, eta guztia auts eginik, bota nuen, menditik jetxitzen dan errekara.

        22. Erazekialdian ere, eta Tentazioan, eta gurariaren Obietan aserretu eragin ziñioten Jaunari.

        23. Eta bidaldu zenduztenean Kadesbarnetik, esaten zuela: igo zaitezte, eta izan zaitezte eman dizutedan lurraren jabe, eta mezpreziatu zenduten zuen Jaun Jainkoaren agintea, eta etziñioten sinistu, eta etzenduten ere aditu nai bere boza,

        24. Baizik beti izan ziñaten jarkikorrak, zuek ezagutzen asi nintzan egunetik.

        25. Eta egon nintzan auzpezturik Jaunaren aurrean berrogei egun eta gautan, zeñean erregutzen nion humiltasunarekin, etzintzatela desegin, zematu zinduzten bezela:

        26. Eta erregutzen nuela, esan nuen: Jaun Jainkoa, ez ezazu galdu zure erria, eta zure primez, erosi zinduena zure anditasunarekin, zeñak atera zinduzten Ejiptotik esku sendoarekin.

        27. Oroitu zaite zure serbitzari Abraham, Isaak, eta Jakobekin, etzaiozu begiratu erri onen gogortasunari, gaiztakeriari, eta bekatuari.

        28. Esan ez dezaten atera ginduzun lurrean bizi diradenak, Ezin zituen sartu Jaunak eskeñi zioten lurrean, eta gorrotatzen zituen, argatik atera zituen, iltzeko berak eremuan.

        29. Zeñak dirade zure erria, eta zure primez, atera zinduztena zure sendotasun andiarekin, eta zure beso luzatuarekin.

 

AMARGARREN KAPITULUA

        1. Denbora artan esan zidan Jaunak: Landu itzatzu arrizko ol bi, lenbizikoak ziraden bezela, eta igo zaite nigana mendira, eta egingo dezu zurezko kutxa bat.

        2. Eta eskribatuko ditut oletan, len autsi zinduenetan zeuden itzak, eta ipiñiko dituzu kutxan.

        3. Egin nuen bada kutxa bat Seltimgo zurakin. Eta landurik arrizko ol bi lenbizikoen gisara, igo nintzan mendira, berak eskuetan nituela.

        4. Eta eskribatu zituen oletan, len eskribatu zuenaren araura, amar itzak, zeñak esan zizkizuten Jaunak mendian suaren erditik, erria bildua zegoanean, eta eman zizkidan neri.

        5. Eta itzulirik menditik jetxi nintzan, eta ipiñi nituen olak, egin nuen kutxa batean, zeñak gaurko eguneraño dauden an, Jaunak agindu zidan bezala.

        6. Eta Israelko semeak mugitu zituzten etzauntzak, Jakanen semeen Berotik Mosera, non il zan Aaron, eta izan zan obitua, zeñaren lekuan sartu zan apaiztzan Eleazar bere semea.

        7. Andikan irago ziraden Gadgadera, leku onetatik alde egiñik, jarri zituzten etzauntzak Jetebathan, uren eta erreken lurrean.

        8. Denbora artan berezitu zuen Lebiren tribua, eraman zezan Jaunaren elkartasuneko kutxa, eta egoteko bere aurrean lanean, eta emateko bedeikazioa bere izenean gaurko eguneraño.

        9. Argatik etzuen iduki Lebik parterik, ez ezeren jabetasunik bere anaiakin, zeren Jaunaren joeraren jabe da, zure Jaun Jainkoak eskeñi zion bezela.

        10. Ni bada egon nintzan mendian len bezela, berrogei egun, eta gautan, eta aditu ninduen Jaunak aldi onetan ere, eta etzinduen galdu nai izan.

        11. Eta esan zidan: zabiltz, eta zoaz erriaren aurretik, sartu dedin, eta izan dedin lur baten jabe, zeñ juramentuarekin eskeñi nio.. beren gurasoai, emango niela.

        12. Eta orain Israel: Zer eskatzen dizu zure Jaun Jainkoak, baizik zure Jaun Jainkoaren beldur izan zaitezela, eta bere bideetatik ibilli zaitezela, eta bera maitatu dezazula, eta serbitu dezazula zure Jaun Jainkoa zure biotz guzitik, eta zure anima guziarekin,

        13. Eta gorde ditzatzula Jaunaren aginteak, eta bere zeremonia, nik gaur agintzen dizkizudanak, ongi izan zaitezen?

        14. Begira zure Jaun Jainkoarena dala zerua, eta zeruaren zerua, lurra, eta bertan dauden gauza guztiak,

        15. Eta alaere zure gurasoakin itxekia egon zan Jauna, eta maitatu zituen, eta autu zuen bere jatorria beren ondoren, au da, zuek, jende guztien artetik, gaur egiztaturik ikusten dan bezala.

        16. Ebaki itzatzute bada zuen biotzeko gura gaiztoak, eta ez ezazute gogortu zuen lepoa,

        17. Zeren zuen Jaun Jainkoa, bera da Jaungoikoen Jaungoikoa, eta Jaunen Jauna, Jaungoiko andia eta altsua, eta ikaragarria, zeñak ez duen iñor irakurtzen, eta zeñ ez dan irabazten doañakin.

        18. Egiten dio justizia umezurtzari, eta alargunari, maitatzen du arrotza, eta ematen dio janaria eta soñekoa.

        19. Eta ala zuek ere maitatu itzatzute arrotzak, zeren zuek ere izan ziñaten erbestekoak Ejiptoko lurrean.

        20. Zure Jaun Jainkoaren beldur izango zera, eta bera bakarrik serbituko dezu, berari itsatsiko zatzaio, eta bere izenean juramentu egingo dezu.

        21. Bera da zure alabantza, eta zure Jaungoiko egin zizkizuna, zure begiak ikusi zituzten gauza txit andi eta miragarri oiek.

        22. Irurogeita amar animarekin jetxi ziran zure gurasoak Ejiptora, eta ona emen non orain ugaritu zaitu zure Jaun Jainkoak zeruko izarrak bezela.

 

AMAIKAGARREN KAPITULUA

        1. Maitatu ezazu bada zure Jaun Jainkoa, eta gorde itzatzu denbora guzian bere aginteak, eta zeremoniak, erabakiak, eta mandamentuak.

        2. Ezagutu itzatzute gaur, zuen semeak ez dakiten gauzak, zeñak etzituzten ikusi zuen Jaun Jainkoaren kastiguak, bere anditasunak, eta esku sendoa eta beso luzatua.

        3. Ejiptoren erdian egin zituen señaleak eta egiteak Faraon errege, eta bere lur guztiarekin,

        4. Eta ijitoen ejerzitu guztiarekin, eta zaldiakin, eta gurdiakin, nola estali zituzten itsaso gorriko urak, zuek persegitzen zinduztenean, eta desegin zituen Jaunak gaurko eguneraño.

        5. Eta zer egin zizuten zuei eremuan aliketa allegatu ziñaten bitartean toki onetara.

        6. Eta Eliaben Rubenen semea izan zanaren seme Datan eta Abironi, zeñak iretsi zituen lurrak idikirik bere aoa beren etxe eta denda, eta Israelen erdian zeukaten azienda guztiarekin.

        7. Zuen begiak ikusi zituzten, Jaunak egin zituen egite andi guziak,

        8. Gorde ziñitzaten bere aginte guzti, nik gaur agintzen dizkizutedanak, eta sartu al zintezkean, eta izan, sartzera zoazten lurraren jabe,

        9. Eta bizi zaitezten beratan denbora luzean, zeñari darion eznia eta eztia, eta zeñ eskiñi zioten Jaunak zure gurasoai, eta beren ondorengoai juramentuarekin.

        10. Zeren sartzen zeran lurra bere jabe izateko, ez da Ejiptoko lurra bezelakoa, zeñatatik atera zeran, zeñetan bota ezkero azia, eramaten dirade urak urtatzeko; baratzen gisara,

        11. Baizik da menditsua eta ibartsua, zerutikan euriak itxedotzen dituena.

        12. Zeñ zure Jaun Jainkoak beti bisitatzen du, eta huraren begiak beti beratan dirade urtearen asieratikan beraren bukaeraraño.

        13. Baldin bada obedituko baziñiote, nik gaur ematen dizkizutedan nere aginteai, maitatzen dezutela zuen Jaun Jainkoa, eta serbitzen dezutela zuen biotz guztitik, eta zuen anima guztitik,

        14. Emango dio zuen lurrari euri goiztarra eta berandukoa, artu dezazuten garia, eta ardoa, eta olioa,

        15. Eta kanpoetako belar luzea abereak bazkatzeko, eta zuek jan dezazuten, eta ase zaitezten.

        16. Gorde zaitezte gero, zuen biotza izan ez dedin engañatua, eta alde egin ez dezazuten Jaunagandik, eta serbitu ez ditzatzuten jaungoiko arrotzak, eta berak adoratu ez ditzatzuten.

        17. Eta aserreturik Jauna itxi ez dezan zerua, eta euriak jetxi ez ditezen, eta lurrak eman ez dezan bere frutua, eta arroztuak izan etzaitezten bereala, Jaunak emango dizuten lur txit onetik.

        18. Jarri itzatzute nere itz oiek zuen biotzetan, eta zuen animetan, eta jarri itzatzute señaletzat eskuetan, eta ipiñi zuen begien artean.

        19. Erakasi zaieztezute zuen semeai, gogoan erabilli ditzaten, zaudenean zure etxean egotez, eta zabiltzanean bidean, eta oeratzean eta jaikieran.

        20. Eta eskribatuko dituzu zure etxeko abe, eta ateen gañean.

        21. Ugaritu ditezen zure egunak, eta zure semeenak, Jaunak zure gurasoai juramentuarekin eskeñi zioten lurrean, emango ziela, zerua lurraren gañean dagoan arteraño.

        22. Zeren gordeko baldin baziñieztee nik ematen dizkizutedan aginteak, eta egingo baziñieztee zuen Jaun Jainkoa maitatuko dezuten eran, eta ibiltzeko bere bide guzietatik, itsatsita berari,

        23. Galduko ditu Jaunak jende guzi oiek zuen begien aurrean, eta beren jabe izango zerate, zuek baño andiagoak eta sendoagoak izan arren.

        24. Zuen oñak zapaltzen duen lur guztia, zuena izango da. Eremutik, eta Libanotik, eta Eufrates ibai anditik sartaldeko itsasoraño izango dirade zuen mugak.

        25. Ez da iñor egongo zuen kontra, zuen Jaun Jainkoak ipiñiko du zuen izi eta beldurra, zuek zapaltzen dezuten lur guztiaren gañean, esan dizuten bezela.

        26. Ona non ipintzen dedan gaur zuen aurrean bedeikazioa, eta madarikazioa:

        27. Bedeikazioa, obeditzen baldin badieztezute zuen Jaun koaren aginte, nik gaur ematen dizkizutedanai:

        28. Madarikazioa, baldin obedituko ez baziñieztee zuen Jaun Jainkoaren aginteai, eta apartatuko baziñate, nik orain erakusten dizutedan bidetik, eta ibilliko baziñate ezagutzen ez dituzuten jainkoen ondoren.

        29. Berriz zure Jaun Jainkoak sartzen zaituenean bizitera zoazan lurrean, ipiñiko dezu bedeikazioa Garizim mendiaren gañean, madarikazioa Hebal mendiaren gañean.

        30. Zeñak dauden Jordango beste aldamenean, eguzkiaren sarrerarontz begira dagoan bidearen ostean, kanaantarren lurrean, zeñ bizi dan Galgalako zelaien aurkez, zeñ dagoan, txit urrutian zabaltzen eta sartzen dan ibarraren aldean.

        31. Zeren zuek iragoko dezute Jordana, izan zaitezen, zuen Jaun Jainkoak emango dizuten lurraren jabe, iduki dezazuten, eta izan zaitezen beraren jabe.

        32. Begira ezazute bada bete ditzatzutela, nik gaur zuen aurrean ipintzen ditudan zeremonia eta erabakiak.

 

AMABIGARREN KAPITULUA

        1. Oiek dirade aginte eta erabaki, egin bear dituzutenak zure gurasoen Jaun Jainkoak emango dizun lurrean, izan zaitezen beraren jabe lurraren gañean ibilliko zeran egun guztietan.

        2. Arrasatu itzatzute, menderatuko dituzuten jendeak beren jaungoikoak adoratu zituzten toki guziak mendi goratuen eta muñoen gañean, eta zuaitz ostotsu guzien azpian.

        3. Desegin itzatzute beren aldareak, eta autsi irudiak, basoak erre suarekin, eta idoloak txeatu, arroztu itzatzute beren izenak toki aietatik.

        4. Ez dezute onela egingo zuen Jaun Jainkoarekin,

        5. Baizik joango zerate zuen Jaun Jainkoak zuen tribu guztietatik aututzen duen tokira, ipintzeko an bere izena, eta an bizitzeko,

        6. Eta eskeñiko dituzute toki artan zuen doañak, eta opari biziak, zuen eskuen amarrenak eta lenbiziak, eta botoak eta emankaiak, beien eta ardien lenbizisortuak.

        7. Eta jango dezute an zuen Jaun Jainkoaren aurrean: eta bozkariotuko zerate zuek eta zuen etxekoak eskua ezarri diozuten gauza guztietan, zeñatan bedeikatu zaitzaten zuen Jaun Jainkoak.

        8. Ez dituzute an egingo emen gaur egiten ditugun gauzak, bakoitzak berari ongi deritzana.

        9. Zeren orainartean etzerate allegatu, zuen Jaun Jainkoak emango dizuten atseden eta jabetasunera.

        10. Iragoko dezute Jordana, eta biziko zerate zuen Jaun Jainkoak emango dizuten lurrean, atseden dezazuten ingurutzen zaituzten etsai guzietatik, eta bizi zaitezten batere beldur gabe.

        11. Zuen Jaun Jainkoak aututzen duen lekuan, egon dedin beratan bere izena. Ara eramango dituzute agintzen ditudan gauza guztiak, eskeñtzak, eta doañak, eta zuen eskuen amarrenak, eta lenbiziak, eta Jaunari eskeñiko dieztezuten doañetako autu guztia.

        12. An jango dezute zuen Jaun Jainkoaren aurrean zuek eta zuen semeak eta alabak, morroiak eta neskameak, eta zuen errietan bizi dan Lebitak. Zeren ez du zuen artean beste zatirik, ez jabetasunik.

        13. Kontu ez ditzatzula eskeñi zure doañak ikusten dezun toki guztian,

        14. Baizik eskeñiko dituzu doañak Jaunak aututzen duen huratan, zure tribuetatik batean, eta egingo dituzu agintzen dizkizudan gauza guztiak.

        15. Baña baldin jan nai bazeneza, eta aragi jakiaren zale baziña, il ezazu, eta jan zure Jaun Jainkoak eman dizun bendizioaren araura zure errietan, naiz dala ezgarbia, au da, orbandua eta elbarritua; naiz garbia, au da, osoa, eta orbanik gabea, eskeñtzea zillegi dana, jango dezu, basauntza eta oreña bezela,

        16. Bakarrik odola jan gabe, zeñ isuriko dezun lurraren gañean ura bezela.

        17. Ezin jango dezu zure errietan zure gariaren, eta ardoaren, eta olioaren amarrenik, ez beien, ez ardien lenbizisorturik, ez botoz ematera lotzen zeran gauzarik, eta borondatez eskeñi nai dezunik, eta zure eskuen lenbizirik,

        18. Baizik jango dezu zure Jaun Jainkoaren aurrean, zure Jaun Jainkoak aututzen duen toki huratan zuk, eta zure semeak, eta zure alabak, eta menpekoak naiz dala gizasemea, naiz emakumea, eta zure errietan bizi dan Lebitak, eta poztuko eta sendatuko zera zure Jaun Jainkoaren aurrean eskua luzatzen diozuten gauza guztietan.

        19. Kontu ezazu ez dezazula desanparatu Lebita lurraren gañean dagoan denbora guztian.

        20. Zure Jaun Jainkoak zabaltzen dituenean zure mugak, itz egin dizun bezela, eta naiko baziñitu jan zure animak gura dituen aragiak.

        21. Urrutian baldin balego, zure Jaun Jainkoak autu duen tokia, egoteko an bere izena, ilko dituzu dauzkazun beitalde eta abereetatik, agindu dizudan bezela, eta jango dezu zure errietan, nai dezun bezela.

        22. Nola jaten diraden basauntza eta oreña, ala jango dituzu, eta garbiak eta zikiñak berdin jango du beretatik.

        23. Baña kontu onekin bakarrik, ez dezazula jan odolik, zeren beren odola dago animaren lekuan, eta argatik ez dezu jan bear anima odolarekin:

        24. Baizik lurraren gañera isuriko dezu ura bezela,

        25. Ongi joan dakizun zuri eta zure semeai zure ondoan, egiten dezunean ongi dana Jaunaren aurrean.

        26. Santututzen dituzun, eta Jaunari eskeñtzen diozkazun gauzen gañean berriz, artuko dituzu, eta etorriko zera Jaunak aututzen duen lekura.

        27. Eta eskeñiko dituzu zure doañak aragia eta odola zure Jaun Jainkoaren aldarearen gañean, eskeñtza bizien odola isuriko dezu aldarean, eta zuk jango dituzu aragiak.

        28. Gorde eta aditu itzatzu nik agintzen dizkizudan gauza guztiak, ongi joan dakizun zuri eta zure semeai zure ondoan beti, egiten dezunean zure Jaun Jainkoaren aurrean ongia eta gogokoa dana.

        29. Galtzen dituenean zure Jaun Jainkoak zure aurrean, beretara sartzera zoazan jendeak, beren jabe izateko, eta beren jabe zeranean, eta beren lurrean bizi zeranean,

        30. Kontu ez ditzatzula imitatu, zure aurrean desegiñak diradenean, eta ez dezazula galdetu ere beren zeremoniak gatik, esaten dezula: Jende oiek adoratu zituzten bezela beren jainkoak, nik ere ala adoratuko ditut.

        31. Ez dezu ala egingo zure Jaun Jainkoarekin. Zeren Jaunak gorrotatzen dituen nazkagarri guziak egin ziozkaten beren jainkoai, eskeñtzen ziozkatela semeak eta alabak, eta erretzen zituztela suarekin.

        32. Agintzen dizudana, ori bakarrik egin zaiozu Jaunari, ez ezazu ezer geitu, ez gutxitu.

 

AMAIRUGARREN KAPITULUA

        1. Jaikiko baldin balitza zure erdian, profetaren bat, edo esaten duena amets bat egin duela, eta lendanaz adiraziko balu señale eta miraren bat,

        2. Eta gertatuko balitza itz egin duena, eta esango balizu: Goazen, eta jarraitu dizaiegun ezagutzen ez dituzun jainkoai, eta serbitu ditzagun,

        3. Ez dituzu adituko profeta, edo ameslari huraren itzak, zeren zuen Jaun Jainkoak tentatzen zaituzte, agertu dedin maitatzen ote dezuten ala ez zuen biotz guztitik, eta zuen anima guztitik.

        4. Jarraitu zaiozute zuen Jaun Jainkoari, eta bere beldur izan zaitezte, eta bere aginteak gorde itzatzute, eta aditu ezazute bere boza. Bera serbituko dezute, eta berari itsatsiko zatzakizkio.

        5. Eta profeta, edo ametsen asmatzalle hura illa izango da, zeren itz egin zuen alde eragiteko zuei zuen Jaun Jainko, atera zinduztena gandik Ejiptoko lurretik, eta erosi zinduztena gandik katiberioko etxetik, alderagiteko zuri, zure Jaun Jainkoak agindu zizun bidetik, eta kenduko dezu gaitza zure erditik.

        6. Baldin sinisteragin nai balizu zure anaia zure amaren semeak, edo zure semeak, edo alabak, edo zure besartean daukazun emazteak, edo zure anima anbat maitatzen dezun adiskideak, ixillean esaten dizula: Goazen, eta serbitu ditzagun zuk, eta zure gurasoak etzekiten jainko arrotzak,

        7. Inguruan dauden jende guzien, aldean edo urrutian daudenenak, lurraren asieratik bukaerarañokoak,

        8. Etzaiozu oben egin, ezta aditu ere etzazu, ez bitzaio ere barkatu zure begiak berarekin errukitu eta bera ezkutatuko dezun eran,

        9. Baizik bereala ilko dezu. Zure eskua izango da lenbizikoa bere gañean, eta gero erri guztiak ezarri bitzaio eskua.

        10. Arriz estalita illa izango da, alde eragin nai izan zizulako, zure Jaun Jainko, atera zinduenagandik Ejiptoko lurretik, katiberioko etxetik,

        11. Israel guztiak aditurik bildur izan dedin, eta iñolaere ez dezan berriz egin ezer gauza onen antzekorik.

        12. Baldin Jaunak biziteko emango dizkizun erriren baten adituko bazeneza nortzukbait esaten dutela:

        13. Zure erditik atera dirade Belialen semeak, eta gaiztotu zituzten beren errian bizi ziradenak, eta esan zuten: Goazen, eta serbitu ditzagun ez dakizuten jainko arrotzak.

        14. Jakin ezazu ajolarekin zer ote dan, eta billaturik egia, arkituko bazeneza ziertoa dala esaten dutena, eta onelako gaiztakeria bat egin dala,

        15. Bereala zaurituko dituzu erri artan bizi diradenak ezpataren aoarekin, eta desegingo dezu, baita bertan dauden gauza guztiak ere abereetaraño.

        16. Eta dauden tresna guztiak, bilduko dituzu beren plazen erdian, eta erreko dituzu erriarekin batean, guztia desegiten dezula zure Jaun Jainkoaren honran, izan dedin beti obi izigarri bat. Ez da berriz egiña izango,

        17. Eta etzaio ezer itsatsiko zure eskuari anatema onetatik: aldendu dedin Jauna bere sumiñtasunaren aserretik, eta errukitu dedin zurekin, eta ugaritu zaitzan zure gurasoai juramentu egin zioten bezela,

        18. Aditzen dezunean zure Jaun Jainkoaren boza gordetzen dituzula bere aginte guzti, nik gaur ematen dizkizudanak, egin dezazun zure Jaun Jainkoaren begietan oniritzia dana.

 

AMALAUGARREN KAPITULUA

        1. Izan zaitezte zuen Jaun Jainkoaren semeak, etzerate epaituko, ez dezute ere illea ebakiko illa gatik.

        2. Zeren erri santua zera zure Jaun Jainkoarentzat eta zu autu zinduen izan zaitezen beretzat berarizko erria, lurraren gañean dauden jende guztien artean.

        3. Ez itzatzute jan, garbiak ez diraden gauzak.

        4. Au da jan bear dezuten aberea: idia, eta ardia, eta auntza,

        5. Oreña eta basauntza, idiaketza, auntzoreña, ankazuria, azterkarika, gameluarrea.

        6. Jango dezute, beatzala bi zatitan arrakatua duduen abere guzitik, eta ausmartzen duena.

        7. Baña ez dezute jan bear ausmartzen duten; eta beatzala bi zatitan arrakatua ez duten oietatik, nola lo diraden gamelua, erbia, txerogriloa: oiek idukiko dituzute loitzat, ausmartzen dutelako, eta beatzala arrakatua ez dutelako.

        8. Txerria ere izango da loia, beatzala arrakatua duelako, baña ausmartzen ez duelako. Ez dituzute jango bere aragiak, eta ez diezute ere ukiturik egingo beren gorputz illai.

        9. Uretan bizi diradenetatik, oiek jango dituzute: Jan itzatzute isatsak eta ezkatak dituztenak:

        10. Baña ez itzatzute jan isats eta ezkata gabe daudenak, loiak diradelako.

        11. Jan ezazute egazti garbi guzietatik.

        12. Ez ezazute jan loietatik: au da, arranoa, eta leoiarranoa, eta miruska,

        13. Antxulunta, eta saia, eta mirua beren moten araura.

        14. Eta bele mot (sic) guzia,

        15. Eta saiea, eta ontza, eta kaiobeltxa, eta mirotza beren moten araura.

        16. Herodiona, eta beltxarga, eta mokitaia,

        17. Eta itsasbelea, utxorigorria, eta gaubelea,

        18. Astorroa, eta txaradiona, oietatik bakoitza beren moten araura: basollarra ere, eta sagusiarra.

        19. Eta arrastaka dijoan, eta egoak dituen guztia, izango da loia, eta ez da jango.

        20. Jan ezazute garbia dan guztia.

        21. Eta ez dezute jango ilki gauzarik batere. Emango diozu zure ateen barrenen dagoan arrotzari, jan dezan, edo salduko diozu, zeren zu zera erri santu, zure Jaun Jainkoarena. Ez dezu egosiko antxumea bere amaren eznean.

        22. Berezituko dezu amarrena, urteoro lurrean ernetzen zazkizun frutu guztietatik,

        23. Eta jango dezu zure Jaun Jainkoaren aurrean aututzen duen lekuan, bertan bere izena deitua izan dedin, zure gariaren, eta ardoaren, eta olioaren amarrena, eta zure bei, eta ardi taldeen lenbizisortuak, ikasi dezazun zure Jaun Jainkoaren beldur izaten denbora guztian.

        24. Baña bidea luzea danean, eta urrutian badago zure Jaun Jainkoak autu duen tokia, eta bedeikatu bazaitu, eta ezin eramango bazinduzke ara gauza guzti oiek,

        25. Salduko dituzu guztiak, eta itzuliko dituzu dirura, eta eramango dezu eskuan, eta joango zera zure Jaun Jainkoak autu duen lekura.

        26. Eta diru hurarekin erosiko dezu ongi deritzazuna, edo beiak, edo ardiak, ardoa ere, eta sagardoa, eta zure animak nai duen guztia, eta jango dezu zure Jaun Jainkoaren aurrean, eta zuk eta zure etxeak egingo dezute janedana.

        27. Eta begira ez dezazula desanparatu zure ateen barrenen dagoan Lebita, zeren ez du beste gauzarik zu jabe zeran gauzetan.

        28. Iru urterik iru urtera berezituko dezu denbora artan jaiotzen zazkizun gauza guzietatik beste amarren bat, eta gordeko dezu zure ateen barrenen.

        29. Eta etorriko da, zurekin beste gauzatan partill ez dan, eta sororik ere ez duen Lebita, eta arrotza, eta umezurtza, eta alarguna, zeñak dauden zure ateen barrenen, eta jango dute, eta aseko dirade, bedeikatu zaitzan zure Jaun Jainkoak, egiten dituzun zure eskuen lan guztietan.

 

AMABOSGARREN KAPITULUA

        1. Zazpigarren urtean egingo dezu barkazioa,

        2. Barkazio au egingo da onela. Bere adiskideak, edo lagunurkoak eta anaiak zerbait zor dionak, ezin eskatuko dio, dalako Jaunaren barkazioko urtea.

        3. Bidaisariari eta arrotzari eskatuko diozu, baña ez dezu idukiko eskurik berriz eskatzeko erritar eta aideari.

        4. Beartsurik eta eskalerik batere ez da izango zuen artean: bedeikatu zaitzan zure Jaun Jainkoak, emango dizun lurrean beraren jabe izateko.

        5. Baña baldin adituko bazeneza zure Jaun Jainkoaren boza, eta gordeko baziñitu agindu zituen gauza guztiak, eta nik gaur agintzen dizkizudanak, bedeikatuko zaitu, eskeñi zuen bezela.

        6. Prestamenak egingo diozkazu jende askori, eta zuk ez dezu artuko iñorgandik prestamenik. Aginduko dieztezu erreñu askori, eta ez dizu iñork aginduko.

        7. Baldin zure anaia zure erriko ateen barrenen bizi diradenen bat beartua jarriko balitza, zure Jaun Jainkoak emango dizun lurrean, ez dezu gogortuko zure biotza, ez eta ere itxi zure eskua,

        8. Baizik zabalduko diozu beartuari, eta emango diozu, berak bear duela ikusten dezun prestamena.

        9. Begira ez dakizula ixillean sartu gogorazio odolgiro bat, eta esan dezazula zure biotzean, alderatzen da barkazioko zazpigarren urtea, eta aldendu ditzatzula zure begiak zure anaia beartuagandik, ez diozula eman nai eskatzen dizun prestamena, ez dizaion deadar egin Jaunari zure kontra, eta ez dakizun izan dagokitua pekatura.

        10. Baizik emango diozu, eta ez dezu ezer egingo malmuzkiro sokorritzean bere premiak, bedeikatu zaitzan zure Jaun Jainkoak denbora guzietan, eta eskua ezarten diezun gauza guztietan.

        11. Ez dirade faltatuko beartsuak zu bizi zeran tokian. Argatik nik agintzen dizut idiki dizaiozula eskua zure anaia ezeuki, eta beartsu, zurekin lurrean bizi danari.

        12. Saltzen zaitzunean zure anaia, edo arreba hebreotarra, eta serbitzen zaituenean sei urtean, zazpigarren urtean ipiñiko dezu bere aukeran,

        13. Eta bere aukeran jarri dezunari iñolaere ez diozu utziko joaten utsik.

        14. Baizik emango diozu bidornia zure abere, eta zure larrañ, eta zure dolarearekin, zeñakin zure Jaun Jainkoak bedeikatu zaituen.

        15. Oroitu zaite zu ere egon ziñala menpetasunean Ejiptoko lurrean, eta libratu zinduela zure Jaun Jainkoak, eta argatik orain nik agintzen dizut.

        16. Baña esango balu: Ez det joan nai, maitatzen zaituelako zu, eta zure etxea, eta ezagutzen duelako ongi dijoakiola zurekin:

        17. Artuko dezu ezten bat, eta zulatuko dezu be bere belarria zure etxeko atean, eta sebituko zaitu beti. Orobat egingo dezu neskatx menpekoarekin.

        18. Ez itzatzu apartatu berak gandik zure begiak, ipintzen dituzunean aukeran, zeren sei urtean serbitu zaitu, alogereko batek alogera gatik bezela, bedeikatu zaitzan zure Jaun Jainkoak, egiten dituzun lan guzietan.

        19. Konsagratuko diozkazu zure Jaun Jainkoari zure beialde eta aritaldeetan jaiotzen diraden lenbizisortu ar guztiak. Ez dezu lanean ipiñiko beiaren lenbizisortua, eta ez dituzu moztuko ardien lenbizisortuak.

        20. Urte guzietan jango dituzu zure Jaun Jainkoaren aurrean zuk eta zure etxeak, Jaunak aututzen duen tokian.

        21. Baña balitza orbanik, edo balitza errena, edo itsua, edo erakaitza bizigairen baten, edo elbarritua, etzaio izango eskeñia zure Jaun Jainkoari,

        22. Baizik jango dezu zure erriko ateen barrenen: naiz garbiak, naiz loiak berdin jango dute beretatik, basauntz batetik, edo oreñ batetik bezela.

 

AMASEIGARREN KAPITULUA

        1. Gorde ezazu frutu berrien illa, eta udaberriaren asiera, zure Jaun Jainkoaren Paskoa egin dezazun, zeren ill onetan atera zinduen zure Jainkoak Ejiptotik gauaz.

        2. Eta eskeñiko diozu Paskoa zure Jaun Jainkoari ardiakin eta beiakin, zure Jaun Jainkoak aututzen duen lekuan, izan dedin an aipatua bere izena.

        3. Eta ez dezu jango beratan legamidun ogirik, zazpi egunean jango dezu atsekabeko ogia legamirikan gabe, zeren beldurrarekin atera ziñan Ejiptotikan, oroitu zaitezen zu Ejiptotik atera ziñan egunarekin, zure bizitzako egun guzietan.

        4. Ez da ajertuko legamirikan zure muga guzietan zazpi egunean, eta lenbiziko eguneko arratsaldean eskeñiak izan diraden aragietatik, ez da ezer geldituko biaramon goizerako,

        5. Ezin eskeñiko dezu Paskoa, zure Jaun Jainkoak emango dizkizun zure errietatik edozeñean,

        6. Baizik zure Jaun Jainkoak aututzen duen tokian, izan dedin aipatua an bere izena, eta eskeñiko dezu Paskoa arratsaldean eguzkiaren sarrera, Ejiptotikan atera ziñanean.

        7. Eta egosiko dezu, eta jango dezu, zure Jaun Jainkoak aututzen duen tokian, eta goiz jaikirik, joango zera zure etzauntzetara.

        8. Sei egunean jango dituzu legami gabeak, eta zazpigarren egunean zure Jaun Jainkoaren batzarreko eguna dalako, ez dezu lanik egingo.

        9. Zazpi aste kontatuko dituzu, uztai igitaia ezarten diezun egunetik.

        10. Eta zelebratuko diozu zure Jaun Jainkoari asteen jaia, zure eskuaren borondatezko eskeñtza, zeñ eskeñiko dezun zure Jaun Jainkoaren bendizioaren araura,

        11. Eta egingo dezu janedana zure Jaun Jainkoaren aurrean, zuk, zure semeak, zure alabak, zure morroiak, eta zure neskameak, eta zure ateen barrenen dagoan Lebitak, arrotzak, eta umezurtzak, eta alargun zuekin bizi diranak, zure Jaun Jainkokoak aututzen duen lekuan, an aipatua izateko bere izena.

        12. Eta oroituko zera menpekoa izandu ziñala Ejipton, eta gorde eta beteko dituzu aginduak dauden gauzak.

        13. Zelebratuko ere dezu Tabernakuloen jaia zazpi egunean, biltzen dituzunean larrañeko, eta dolareko zure frutuak.

        14. Eta egingo dezu janedana zure jaian, zuk, zure semeak, eta alabak, zure morroiak eta neskameak, Lebitak ere, eta arrotzak, eta umezurtzak, eta alargun zure etxeen barrenen daudenak.

        15. Zazpi egunean zelebratuko diozkazu jaiak zure Jaun Jainkoari, Jaunak aututzen duen tokian, eta bedeikatuko zaitu zure Jaun Jainkoak zure frutu guzietan, eta zure eskuen lan guzian, eta pozik egongo zera.