JESUKRISTO GURE JAUNAREN
EBANJELIO SANTUA
SAN LUKASEN ARAURA

LENBIZIKO KAPITULUA

        1. Nola asko asi diran zuzen jartzen, gure artean gertatu diran gauzak, berak adiraztzeko,

        2. Adirazi zizkiguten bezela, asieratik berak ikusi zituztenak, eta Ebanjelioko itzaren adiraztzalleak izan ziranak,

        3. Gogoan jarri zitzadan neri ere, guztiak asieratik jakinda gero, berak zuri, o Teofilo txit ona, gertatu ziran eran eskribitzea,

        4. Erakutsiak izan zazkizun itzen egia, ezagutu dezazun.

        5. Herodes Judeako erregea zala, izan zan apaiz bat, Zakarias izena zuena, Abiaren familiakoa, tenploan txandako serbitzen zutenetatik bat, zeñaen emazte, Isabel izena zuena ere, Aaronen jatorrikoa zan.

        6. Biak ziraden justoak Jaungoikoaren aurrean, gordetzen zituztela ezertan ere utsik egin gabe, Jaunaren aginte eta lege guztiak.

        7. Eta etzeukaten semerik, zeren Isabel zan soilla, eta biak beren egunetan aurreratuak.

        8. Gertatu zan bada, ari zala bera apaizlanetan Jaungoikoaren aurrean, bere txanda zalako,

        9. Apaizen artean oi zan bezela, suertez irten zan inzensoa ipintzera, Jaungoikoaren tenploan sarturik,

        10. Eta erriko jendetza guztia inzensoaren orduan, kanpoan orazioan zegoan.

        11. Eta agertu zitzaion Jaunaren Aingeru bat, inzensoaren aldarearen eskuiean zutik zegoala.

        12. Eta Zakarias, ikusi zuenean, nastu zan, eta beldurrak berari eraso zion.

        13. Eta aingeruak esan zion: Etzaite beldur izan Zakarias, zeren zure orazioa aditua izan dan, eta Isabel zure emazteak egingo dizu seme bat, zeñi izentzat Juan jarriko diozun.

        14. Eta bera izango da zuretzat bozkario eta atsegingarria, eta bere jaiotzan asko poztuko da,

        15. Zeren Jaunaren aurrean andia izango dan. Ez du edango ardorik, ez moskortzeko edaririk, eta oraindikan bere amaren sabelean dagoala Espiritu Santuz betea izango da.

        16. Eta Israelko seme asko beren Jaun, ta Jaungoikoagana biurtuko ditu.

        17. Eta bera joango da aren aurretik Eliasen espiritu eta bertutean, biltzeko gurasoen biotzak semeenakin, eta sinisgogorrak eramateko anziñako justoen zentzu, eta federa, Jaunari erri on oso bat prestatzeko.

        18. Eta Zakariasek Aingeruari esan zion: Nondik au jakingo det? Zeren ni zarra naiz, eta nere emaztea, bere egunetan aurreratua dago.

        19. Eta Aingeruak erantzuten zuela, esan zion: Ni naiz Gabriel Aingerua, Jaungoikoaren aurrean nagoana, eta bialdua izan naiz zuri itz egitera, eta zuri albista au ekartzera.

        20. Eta oraindandik mututua geldituko zera, eta itzik egin ezingo dezu, gauza oiek gertatu ditezen eguneraño, ez dituzulako sinistu nere itzak, zeñak bere denboran kunplituko diran.

        21. Eta erria Zakariasen zai zegoan, eta anbeste denboran tenploan egoteaz miraritua.

        22. Eta irten zanean ezin itzik egin zien, eta tenploan ikusketaren bat iduki zuela ezagutu zuten. Eta berak siñuak egiten ziezten, eta mututua iraun zuen.

        23. Eta bere laneko egunak bukatu ziradenean, bere etxera biurtu zan.

        24. Gerotxuago, Isabel bere emaztea aurdun gelditu zan, eta bost illa betean ezkutetan zan, esaten zuela:

        25. Au egin orain Jaunak nerekin, ontzat iduki duenean, gizonen artetik nere lotsaria kentzea.

        26. Zegoala bada onezkero Isabel seigarren illa betean, bialdu zuen Jaungozioak Gabriel Aingerua Nazaret Galileako errira,

        27. Donzella batgana, zeñ zan Jose izena zuen, Dabiden etxeko gizaseme baten esposa, eta Birjiñaren izena zan Maria.

        28. Eta sarturik Aingerua, bera zegoan tokian, esan zion: Jaungoikoak gorde zaitzala, o graziaz betea. Jauna zurekin da: andre guztien artean zu bedeikatua zera.

        29. Oiek aditzean, nastu zan bere izketan: eta jarri zan bere artean gogoratzen, zer adiraztzen ote zuen onelako agur batek.

        30. Eta Aingeuak esan zion: Etzaite beldur izan, Maria, zeren Jaungoikoagan grazia arkitu dezun.

        31. Jakin ezazu zure sabelean sortuko dezula, eta egingo dezula seme bat, zeñi Jesus izentzat jarriko diozun.

        32. Au andia izango da, eta txit Goratuaren semea ots egingo zaio, eta Jaun Jainkoak bere Aita Dabiden esertokia emango dio, eta Jakoben etxean, beti erreñatuko du.

        33. Ea bere erreñuak ez du bukaerarik izango.

        34. Eta Mariak Aingeruari esan zion: Nola izango da ori, baldin nik gizonik ezagutzen ez badet?

        35. Eta Aingeruak erantzuten zuela, esan zion: Espiritu Santua etorriko da zure gañera, eta txit Goratuaren bertuteak bere itzalarekin ezkutatuko zaitu. Eta argatik zugandik jaioko dan santuari, Jaungoikoaren semearen izena emango zaio.

        36. Eta ona non daukazun zure aide Isbel, bera ere bere zartzan seme batez aurdun gelditu da, eta soilla ots egiten ziotenak, onezkero sei illa bete dauzka.

        37. Zeren Jaungoikoarentzat, ezinik ez dagoan.

        38. Eta Mariak esan zuen: Ona emen Jaunaren serbitzaria, zure itzaren araura egin bedi nigan. Eta Aingeruak beragandik alde egin zuen.

        39. Egun aietan jaikitzen zala Maria, agudo joan zan mendietara, Judako erri batera.

        40. Eta Zakariasen etxean sartu zan, eta Isabeli agur egin zion.

        41. Eta gertatu zan, Mariaren agurra Isabelek aditu zueneko, bere sabelean aurrak bozkariozko gora gorakak egin zituen: eta Isabel Espiritu Santuz betea izan zan.

        42. Eta boz andi batekin deadar egin, eta esan zuen: Bedeikatua zera zu andre guztien artean, eta bedeikatua da zure sabeleko frutua.

        43. Eta, nondik neri anbeste onera, nere Jaungoikoaren ama nigana etortzerañokoa?

        44. Zeren zure agurraren boza nere belarrietara allegatu daneko, nere sabelean aursemea bozkarioz gora goraka ari da.

        45. Eta zorionekoa zu, sinistu dezuna, zeren Jaunak esan dizkizun gauza guztiak egiztatuko dira.

        46. Eta Mariak esan zuen: Nere animak Jauna altxatzen du.

        47. Eta nere espiritua bozkarioz betea dago, Jaungoiko nere Salbatzalleagan.

        48. Zeren bere serbitzariaren umiltasunari begiratu dion. Ona non argatik, gaurtik aurrera gizaldi guziak doatsua deituko nauten.

        49. Guztia dezakeanak, nigan gauza andiak egin dituelako, eta bere izena santua da.

        50. Eta bere urrikaltasuna gizalditik gizaldira zabaltzen da, bere beldur diradenakgan.

        51. Erakutsi zuen bere besoaren indarra, desegin zituen urgullutsuen biotzetako asmazioak.

        52. Almentsuak esertoki goratutik aurtiki zituen, eta goratu zituen umillak.

        53. Onez bete zituen gosetsuak; eta aberatsak, utsik utzi zituen.

        54. Bere urrikaltasunarekin oroitzen zala, Israel bere aursemea artu zuen.

        55. Gure guraso Abraham eta bere jatorriari, gizaldiz gizaldi egin ziezten eskeñtzen araura.

        56. Eta Maria, Isabelekin iru illabete bezelatsu gelditu zan: eta gero joan zan bere etxera.

        57. Eta allegatu zitzaion Isabeli aurra egiteko denbora, eta aurseme bat egin zuen.

        58. Eta aditu zuten bere auzoetakoak, eta aideak, nolako urrikalmendu andia Jaungoikoak egin zion, eta onginaiak ematen ziozkaten.

        59. Eta gertatu zan zortzigarren egunean, aurra zirkunzidatzera etortzea, eta ots egiten zioten bere aitaren izenarekin, Zakarias.

        60. Eta erantzuten zuela bere amak, esan zuen: Ez iñolaere, baizik bere izena, Juan izango du.

        61. Eta esan zioten: Ez dezu ikusten ez dagoala iñor ere zure aideen artean, izen ori daukanik?

        62. Galdetzen zioten bere aitari siñuz, ze izen nai zuen aurrari ipintzea.

        63. Eta berak eskaturik oltxo bat eskribitzeko, eskribitu zuen onela: Bere izena Juan da. Eta guztiak miretsi ziran.

        64. Eta bereala idiki ziran bere aoa, eta mugitu zan bere mingaña, eta itz egiten zuen, Jaungoikoa bedeikatzen zuela.

        65. Eta gertatu zan, beldur santu bat erortzea beren inguruetako guztien gañera, eta gertakari guzti oiek Judeako mendi guztien gañean zabaltzen ziran.

        66. Eta aditzen zituzten guztiak zeranbiltzaten beren biotzetan gauza oiek esaten zutela, zeñ uste dezute aur au izango dala? Zeren Jaunaren eskua berarekin zegoan.

        67. Eta bere aita Zakarias Espiritu Santuz bete zan, eta profetizatu zuen, esaten zuela:

        68. Bedeikatua izan dedilla Israelko Jaun Jainkoa, bere erria bisitatu eta erredimitu duelako.

        69. Eta jarri digu Salbatzalle almentsu bat, bere serbitzari Dabiden etxean,

        70. Adirazia zeukan bezela, gizaldi guztietan izan diran profetaen bitartez.

        71. Libratzeko gu, gure etsaietatik, eta gorrotatzen ginduztenen eskuetatik.

        72. Egiten zuela urrikaltasuna gure gurasoakin; eta oroitzen zala, bere testamentu santuarekin.

        73. Gure aita Abrahami egin zion juramentuaren araura, emango zigula.

        74. Gure etsaien eskuetatik libratua izanik, beldurrik gabe serbitu dezagula,

        75. Santutasun eta justizian, bere aurrean, gure egun guztietan.

        76. Eta zuri, o aurtxoa, zuri txit goratuaren profetaren izena emango zatzu, zeren Jaunaren aurretik joango zeran bere bideak prestatuaz.

        77. Erakusten diozula salbazioko jakinduria bere erriari, bere bekatuen barkazioa iritxi dezan.

        78. Gure Jaungoikoaren errai urrikaltsuen bitartez, zeñak egin duen jaiotzen eguzki ori, gu bisitatzera goietatik etorri dedilla.

        79. Argituteko illuntasunetan eta eriotzaren itzalean eseriak zeudenak, gure pausoak pakeko bidetik zuzentzeko.

        80. Aurra berriz azitzen zan, eta sendotzen zan espirituan: eta bizi izan zan eremuetan, Israeli bera ezagutuerazitzeko denboraraño.

BIGARREN KAPITULUA

        1. Eta gertatu zan egun aietan, Zesar Augustok aginte bat ematea mundu guztiaren lista artzeko.

        2. Lenbiziko lista au, Zirino Siriako Gobernariak egiña izan zan.

        3. Eta guztiak zijoazen listatuak izatera, bakoitza bere jatorriko errira.

        4. Jose bada, nola zan Dabiden etxe ta familiakoa, etorri zan Nazaret Galileako erritik, Dabiden erri, Belen izena duenera, Judean.

        5. Alistatua izateko Maria bere esposarekin, zeñ aurdun zegoan.

        6. Eta gertatu zan, an zeudela, aurregiteko denbora allegatu zan.

        7. Eta egin zuen bere aurseme lenbizisortua, eta pisazapietan bildu zuen, eta jarri zuen ganbela batean etzinda, ostatuan berentzat tokirik etzegoalako.

        8. Eta artzai batzuek inguru aietan bellan zeuden, eta artaldeak gauaz zaitzen.

        9. Eta ona non Jaunaren Aingeru bat agertu zan beren ondoan, eta jaungoikozko argitasun batek ingurutu zituen, eta beldur andi batez bete ziran.

        10. Eta Aingeruak esan zien: Etzaitezte beldur izan, bada ona non natorren ni, emotera zuei berri txit gozatsu bat erri guztiarentzat,

        11. Eta da, gaur jaio zatzutela Dabiden errian Salbatzallea, zeñ dan Kristo gure Jauna.

        12. Eta au izango dezute siñalea: Arkituko dezute aurseme bat pisazapietan bildua, eta ganbela batean jarria.

        13. Eta bereala ikusi zan Aingeruarekin zeruko soldaduen talde andi bat, Jaungoikoa alabatzen zutela ta esaten zutela:

        14. Gloria Jaungoikoari zeruetako tokirik goratuenean, eta lurrean pakea borondate oneko gizonentzat.

        15. Eta gertatu zan Aingeruak berakgandik alde egin, eta zerura joan ziranean, artzaiak elkarri itz egiten zien, esaten zutela: Goazen Beleneraño, eta ikusi dezagun, orain jazo dan gertakari arrigarri, Jaunak agertu diguna.

        16. Eta etorri ziran agudo, eta arkitu zituzten Maria, eta Jose, eta aurra ganbelan etziña.

        17. Eta ikusi zutenean, ezagutu zuten, ziertoa zala aur augatik esan zitzaien guztia.

        18. Eta aditu zuten guztiak, arritu ziran, eta orobat gertatu zan, artzaiak kontatu zieztenakin.

        19. Mariak berriz gordetzen zituen gauza guzi oiek bere barrenen, bere biotzean erabiltzen zituela.

        20. Eta artzaiak itzuli ziran, Jaungoikoa gloriaz bete, eta alabatzen zutela, aditu eta ikusi zituzten gauza guztietan, Aingeruak esan zien bezela.

        21. Eta allegaturik zortzigarren eguna, zeñean aurra zirkunzidatua izan bear zan, ipiñi zitzaion izena Jesus, Aingeruak jarri zion izena, bera sabelean sortua izan baño lenago.

        22. Eta kunplitu ziranean Ama garbitua izateko egunak, Moisesen legearen araura, eraman zuten Jerusalenera, Jaunaren aurrean ipintzeko.

        23. Jaunaren legean eskribitua dagoen bezela: Lenengo jaiotzen dan aurseme guztia Jaunari konsagratua izango zaio.

        24. Eta egiteko, bi tortola edo usokumetxoen eskeñtza, Jaunaren legean agindua dagoan bezela.

        25. Eta bazan denboratsu artan Jerusalenen gizon justo, eta Jaungoikoaren beldurreko bat, zeñak Israelko gozotasuna itxedotzen zuen, eta Espiritu Santua beragan zegoan.

        26. Eta Espiritu Santuak berak agertu zion, Jaunaren Kristoa ikusi baño lenago etzala ilko.

        27. Eta Espiritu Santuaren argitasunarekin tenplora etorri zan. Eta bazeramatela Jesus aurra bere gurasoak, beragatik legeak agintzen zuena egitera,

        28. Artzen zuela Simeonek bere besoetan, bedeikatu zuen Jaungoikoa, eta esan zuen:

        29. Orain, Jauna, pakean utzitzen dezu zure serbitzaria, zure eskeñtzaren araura.

        30. Zeren nere begiak ikusi dute zure Salbatzallea,

        31. Zeñ daukazun autua, erri guztien begien aurrean jarrita,

        32. Izan dedin argi eder bat, jentillak argitutzeko, eta zure erri Israelen gloriarako.

        33. Eta bere aitak, eta bere amak, arrituta aditzen zituzten beragatik esaten ziran gauzak.

        34. Eta Simeonek biak bedeikatu zituen, eta bere Ama Mariari esan zion: Begira ezazu, ikusten dezun aur au dago jarria Israelen, askoren galmen eta biztutze berrirako, eta kontra egingo zaion siñalerako.

        35. Eta zuretzat ere izango da, zure anima aldamen batetik bestera iragoko duen ezpata bat, askoren biotzetako gogorazioak agertuak izan ditezen.

        36. Eta bizi zan orduan emakume profeta, Ana izena zuen bat, Fanuel, Aserko tribukoaren alaba: au zan edade txit andikoa, eta ezkondurik gaztetxotik, zazpi urtean bere senarrarekin bizi izan zan.

        37. Eta larogeita lau urteraño alarguntzan bizi izan zan, tenplotik irten gabe, eta an Jaungoikoa gau ta egun serbitzen zuela barauakin eta orazioakin.

        38. Onek ere bada, ordu artan beratan etorririk, Jauna alabatzen zuen, eta bere gañean itz egiten zien Israelko erredenzioa itxedotzen zuten guztiai.

        39. Eta Maria eta Jose aurrarekin, egin zituztenean Jaunaren legean aginduta zeuden gauza guztiak, Galileara, beren erri Nazaretera itzuli ziran.

        40. Eta aurra zijoan aziaz eta sendotuaz, jakinduriaz betea: eta Jaungoikoaren grazia beragan zegoan,

        41. Eta bere gurasoak urteoro Jerusalenera joan oi ziran, Pazkoako egun andian.

        42. Eta aurrak onezkero amabi urte kunplituak zeuzkala, igotzen ziradela berak Jerusalenera, jai egunean egin oi zan bezela,

        43. Bukaturik egun aiek, biurtzen ziradenean, Jesus aurra Jerusalenen gelditu zan, eta bere gurasoak etzuten ezagutu.

        44. Uste izanik bera zegoala bere lagunakin, egun bateko bidean etorri ziran, eta aide eta ezagunen artean billatzen zuten.

        45. Eta etzutenean arkitzen, Jerusalenera biurtu ziran bere billan.

        46. Eta gertatu zan, iru egun iragota, arkitu zutela tenploan, Erakusleen erdian eseria berai aditzen ziela, eta berai galdeak egiten zieztela.

        47. Eta aditzen zioten guztiak arrituak gelditzen ziran bere jakinduria, eta erantzuteakin.

        48. Ikusi zutenean bada bere gurasoak, arritu ziran. Eta bere Amak esan zion: Nere semea, zergatik onela egin diguzu? Ona non zure aita, eta ni, atsekabez beteak, zure billan genbiltzan.

        49. Eta berak esan zien: Zergatik billatzen ninduzuten? Ez al ziñiekiten, nere Aitarenak diran gauzaetan egon bear nintzala?

        50. Eta berak etzuten aditu, berai esan zien itza.

        51. Eta jetxi zan berakin, eta Nazaretera etorri zan, eta beren mendean egon oi zan. Eta bere amak bere biotzean gauza guzi oiek gordetzen zituen.

        52. Eta Jesus aziaz zijoan jakindurian, eta edadean, eta grazian, Jaungoikoaren eta gizonen aurrean.

IRUGARREN KAPITULUA

        1. Tiberio Zesarren agintaritzako amabosgarren urtean, Ponzio Pilatok Judea gobernatzen zuela, Herodes Galileako Tetrarka zala, eta bere anaia Filipo Itureakoa, eta Trkoniteko probinziakoa, eta Lisanias Abiliniako Tetrarka,

        2. Ziradela apaizburuak Annas eta Kaifas, Jaunak itz egin zion Juan, Zakariasen semeari, eremuan.

        3. Eta etorri zan Jordango erribera guztira, penitenziako bateo bat bekatuen barkaziorako predikatzen zuela,

        4. Eskribitua dagoan bezela, Isaiasen itzetako liburuan: Aditua izango da eremuan, deadar egiten duen gizaseme baten boza. Jaunaren bidea prestatu ezazute. Bere bidetxigorrak zuzendu itzatzute.

        5. Ibar guztia lurrez betea izango da: eta mendi ta muño guzia umillatua, eta bide okerrak zuzenduko dira, eta aldapatsuak berdindu.

        6. Eta gizon guztiak Jaungoikoaren Salbatzallea ikusiko du.

        7. Eta Joanek, bere bataioa artzera zetozenai, esaten zien: O biboren arraza! Nork erakutsi dizute etorriko dan aserreari iges egiten?

        8. Egin itzatzute bada penitenziaren diñako frutuak, eta etzaiteztela ibilli esaten: Aita Abraham degu. Zeren esaten dizutet, Jaungoikoak arri oietatik, Abrahamen semeak egin litzakela.

        9. Zeren onezkero aizkora zuaitzen sustraiean jarria dago. Ala frutu ona ematen ez duen zuaitz guztia, ebakia, eta sutara aurtikia izango da.

        10. Eta jendetzak galdetzen zioten, esaten zutela: Zer da bada egin bear deguna?

        11. Eta berak erantzuten zien, esaten ziela: Bi tunika dauzkanak, bat ez daukanari eman bizaio: eta zer jan daukanak, orobat egin beza.

        12. Publikanoak ere etorri ziran bataiatuak izatera, eta esan zioten: Erakuslea, zer egingo degu?

        13. Eta berak esan zien: Ez ezazute eskatu, erabakia dagoena baño geiago.

        14. Soldaduak ere galdetzen zioten, esaten zutela: Guk ere zer egingo degu? Eta berak esan zien: iñori ere etzaiozute bidebagatasunik egin, eta ez ezazute iñor engañatu, eta zuen pagakin kontentuz zaudete.

        15. Eta nola uste zuen erriak, eta gogoratzen zuten guztiak beren biotzetan Juangatik, bera ote zan Kristo,

        16. Erantzun zuen Juanek, guztiai esaten ziela: Nik egiaz urarekin bataiatzen zaituztet, baña etorriko da ni baño sendoago bat, zeñaen oñetako lokarria askatzeko diña ez naizan ni: berak bataiatuko zaituzte Espiritu Santuagan, eta suaz.

        17. Artuko du bere eskuan eskuarea, eta bere larraña garbituko du, sartzen duela gero garia bere aletegian, eta erretzen duela lastoa, beñere itzalitzen ez dan su batean.

        18. Oiek gañera beste gauza asko adiraztzen ziozkan erriari, ematen ziozkan erakutsietan.

        19. Eta nola errierta egiten zion Herodes erregeari, bere anaiaren emazte Herodiasgatik, eta egiten zituen gaitz guztiakgatik,

        20. Guztiai Herodesek itsatsi zien, Juan karzelan ipintzea.

        21. Erri guztia bataioa artzera joan zan denboran, Jesus ere bataiatua izanik, eta zegoala orazioan, zerua idikitzea gertatu zan.

        22. Eta jetxi zan bere gañera Espiritu Santua, uso batena bezelako gorputz irudian, eta boz au zerutik aditu zan: Zu zera nere seme maitea, nere atsegin guztiak zugan dauzkat.

        23. Jesusek bere lana asi zuenean, ogeita amar urte bezelatsu zeuzkan; uste zanez, Joseren semea, zeñ zan Heliren semea, zeñ zan Mataten semea.

        24. Au izan zan Lebiren semea, zeñ izan zan Melkirena, zeñ izan zan Jannerena, zeñ izan zan Joserena.

        25. Jose izan zan Matatiasen semea, zeñ izan zan Amosena, zeñ izan zan Nahumena, zeñ izan zan Heslirena, zeñ izan zan Nagjerena.

        26. Au izan zan Mahaten semea, zeñ izan zan Matatiasena, zeñ izan zan Semeirena, zeñ izan zan Joserena, zeñ izan zan Judarena.

        27. Judas izan zan Joannaren semea, zeñ izan zan Resarena, zeñ izan zan Zorobabelena, zeñ izan zan Salatielena, zeñ izan zan Nerirena.

        28. Neri izan zan Melkiren semea, zeñ izan zan Addirena, zeñ izan zan Kosanena, zeñ izan zan Elmadamena, zeñ izan zan Herrena.

        29. Au izan zan Jesusen semea, zeñ izan zan Heliezerrena, zeñ izan zan Jorimena, zeñ izan zan Matatena, zeñ izan zan Lebirena.

        30. Lebi izan zan Simeonen semea, zeñ izan zan Judarena, zeñ izan zan Joserena, zeñ izan zan Jonarena, zeñ izan zan Heliakimena.

        31. Au izan zan Melearena, zeñ izan zan Mennarena zeñ izan zan Matatarena, zeñ izan zan Natanena, zeñ izan zan Dabidena.

        32. Dabid izan zan Jesseren semea, zeñ izan zan Obedena, zeñ izan zan Boozena, zeñ izan zan Salmonena zeñ izan zan Naassonena.

        33. Naason izan zan Aminadaben semea, zeñ izan zan Aramena, zeñ izan zan Esronena, zeñ izan zan Faresena, zeñ izan zan Judarena.

        34. Judas izan zan Jakoben semea, zeñ izan zan Isaak-ena, zeñ izan zan Abrahamena, zeñ izan zan Tarerena, zeñ izan zan Nakorrena.

        35. Nakor izan zan Sarujen semea, zeñ izan zan Ragaurena, zeñ izan zan Falejena, zeñ izan zan Heberrena, zeñ izan zan Salerena.

        36. Sale izan zan Kainamen semea, zeñ izan zan Arfaxaden semea, zeñ izan zan Semen semea, zeñ izan zan Noeren semea, zeñ izan zan Lamek-en semea.

        37. Lamek izan zan Matusalenen semea, zeñ izan zan Henok-ena, zeñ izan zan Jaredena, zeñ izan zan Malaleelena, zeñ izan zan Kainanena.

        38. Kainan izan zan Henosen semea, zeñ izan zan Seten semea, zeñ izan zan Adanena, zeñ izan zan Jaungoikoak egina.

LAUGARREN KAPITULUA

        1. Eta Jesus, Espiritu Santuz beteta, itzuli zan Jordandik, eta izan Espirituak berak eramana eremura.

        2. Non berrogei egunean egon zan, eta deabruak tentatua izaten zan. Eta egun aietan etzuen ezerere jan, eta berak iragorik, gose izan zan.

        3. Eta deabruak esan zion: Jaungoikoaren semea bazera, esan zaiozu arri oni, ogi biurtu dedilla.

        4. Eta Jesusek erantzun zion: eskribitua dago, ez dala gizona bizi ogiarekin bakarrik, baizik Jaungoikoak esaten duen itz guztiarekin.

        5. Eta deabruak eraman zuen mendi goratu batera, eta batbatean erakutsi ziozkan mundu guztiko erreñuak.

        6. Eta esan zion: Nik emango dizut eskubide guziau, eta erreñu oietako gloria, zeren neri emana izan zitzadan, eta nai dedanari ematen diozkat.

        7. Zuk bada adoratu nai banazu, guztiak zureak izango dirade.

        8. Eta Jesusek, erantzuten ziola, esan zion: Eskribatua dago, zure Jaun Jainkoa adoratuko dezu, eta bera bakarrik serbituko dezu.

        9. Eta eraman zuen Jerusalenera, eta jarri zuen tenploaren gaiyurraren gañean, eta esan zion: Jaungoikoaren semea bazera, emendikan beera aurtiki zaite.

        10. Zeren eskribitua dagoan, bere Aingeruai agindu ziotela, zaitu zaitzatela,

        11. Eta beren eskuetan eraman zaitzatela, arriren baten kontra zure oñak beaztopo egin ez dezan.

        12. Eta Jesusek, erantzuten zuela, esan zuen: Esana dago, zure Jaun Jainkoa ez dezu tentatuko.

        13. Eta tentazio guzti oiek bukaturik, debruak beragandik alde egin zuen, beste denbora bateraño.

        14. Eta Jesus, Espiritu Santuaren bertutez, Galileara biurtu zan, eta bereala bere otspea inguru guzi artatik zabaldu zan.

        15. Eta berak beren sinagogetan erakutsiak ematen zituen, eta zan guztiak onratua.

        16. Eta etorri zan Nazaretera non azi zan, eta sartu zan sinagogan larunbateko egunean, oi zuen bezela, eta jaiki zan irakurtzera.

        17. Eta Isaias profetaren liburua emana izan zizaion, eta idiki zuenean, arkitu zuen tokia, non eskribitua zegoan:

        18. Jaunaren espiritua nere gañean gelditu zan. Argatik konsagratu nau bere igortziarekin, eta bialdu nau, beartsuai berri onak ematera, biotz damutua daukatenak sendatzera,

        19. Adiraztera katibu daudenai, askatuak izatera dijoazela, itsuak argituak izango diradela, mendean estutuak daudenak, atsedenez geldituko diradela, Jaunaren urteko urrikaltasunak, eta ordañeko eguna predikatzera.

        20. Eta itxirik liburua, eman zion morroiari, eta eseri zan. Eta guztiak sinagogan beren begiak beragan jarriak zeuzkaten.

        21. Eta asi zan berai esaten: Orain aditu dezuten Eskritura, gaur kunplitu da.

        22. Eta guztiak alabantza andiak ematen ziozkaten, eta bere ezpañetatik irtetzen ziran itzen graziarekin, arrituak zeuden, eta esaten zuten: Ez al da au Joseren semea?

        23. Berak esan zien: Ziertoro esangi hura esango dezute: Medikua, zu zerori sendatu zaite. Kafarnaumen egi dituzula aditu degun gauza andi guztiak, emen zure errian ere egin itzatzu.

        24. Gero gañera esan zuen: Egiaz esaten dizutet, ez dagoala profetarik bere errian estimatua danik.

        25. Ziertoro esaten dizutet, andre alargun asko zeudela Israelen Eliasen denboran, zerua iru urtean eta sei illabetean euririk egin gabe egon zanean, lur guztiko gosea andia zala.

        26. Eta beretatik batgana etzan Elias bialdua izan, baizik andre alargun batgana, Sareptan, Sidongo alderrian.

        27. Eta Eliseo profetaren denboran Israelen legenardun asko ziran; baña beretatik batere etzan garbitua izan, baizik Naaman Siriakoa.

        28. Eta gauza oiek sinagogan aditu zituztenean, guztiak aserretu ziran.

        29. Eta iskanbillatuta jaikitzen ziradela, erritik kanpora aurtiki zuten, eta eraman zuten mendiaren erpiñeraño, zeñaen gañean beren erria egiña zegoan, andikan beera aurtikitzeko asmoarekin.

        30. Bera berriz, iragotzen zala beren erditik, bazijoan.

        31. Eta jetxi zan Kafanaum, Galileako errira, eta an larunbatetan erakutsiak ematen ziezten.

        32. Eta bere dotrinarekin arrituak zeuden, zeren bere itza eskubidearekin adirazia zan.

        33. Eta sinagogan zegoan demonio zikiña zeukan gizon bat, zeñak boz goratuarekin deadar egin zuen,

        34. Esaten zuela: Utzi zaguzu pakean. Zer daukagu guk zurekin zer ikusi, o Jesus Nazaretekoa? Gu galtzera etorri al zera? Badakit zeñ zeran, Jaungoikoaren Santua.

        35. Eta Jesusek errierta egin zion, esaten ziola: Mututua gelditu adi, eta orregandik irten adi. Eta demonioa, aurtikitzen zuela gizona lurrera guztien aurrean, beragandik irten zan, eta gaitzik batere etzion egin.

        36. Eta guztiak beldurtu ziran, eta elkarrekin izketan ari ziran, esaten zutela: Nolakoa da itz au? Bada berak eskubide ta almenarekin agintzen die espiritu zikiñai, eta irtetzen dirade?

        37. Eta alderri artako toki guzietara bere otspea zabaltzen zan.

        38. Eta Jesus, irtenik sinagogoatik, Simonen etxean sartu zan. Eta Simonen amagiarraba sukar andiarekin zegoan, eta beragatik erregutu zioten.

        39. Eta berak, alderatzen zala eriagana, agindu zion sukarrari, eta sukarrak utzi zion. Eta bereala, jaikitzen zala, serbitzen zituen.

        40. Eta eguzkia sartu zanean, eriak zeuzkaten guztiak gaitz mota askorekin, beragana eramaten zituzten. Eta berak, bakoitzaren gañean eskuak jarrita, sendatzen zituen.

        41. Eta askogandik demonioak irtetzen ziran, deadar egiten zutela: Zu Jaungoikoaren semea zera. Eta errierta eginik, etzien utzitzen esaten, baziekitelako bera zala Kristoa.

        42. Eta eguna zabaldurik, irtetzen zala, bazijoan toki eremu batera, eta jendetzak bere billan ibilli ziran, eta etziran gelditu billatu zuten artean; eta geldirik zeukaten, berakgandik igesik egin ez zezan.

        43. Zeñai berak esan zien: Beste erri batzuei ere Jaungoikoaren erreñuko Ebanjelioa predikatu bear diet, zeren artarako bialdua izan naizan.

        44. Eta ala zebillan Galileako sinagogetan predikatzen.

BOSGARREN KAPITULUA

        1. Gertatu zan egun batean, zegoala Jesus Jenesaretko itsasoaren ondoan, jendetzak bere inguruan bultzadaka biltzen ziran, Jaungoikoaren itza aditzeko gura biziakin.

        2. Onetan ikusi zituen bi ontzi itsasoaren bazterrean, zeñaen arraitzalleak jetxi ziran, eta ari ziran sareak garbitzen.

        3. Igotzen zala bada ontzi batera, zeñ zan Simonena, erregutu zion, lurretik piskatxo bat alde erazitzeko. Eta esertzen zala barrenen, ontzitxotik jendetzai erakutziak ematen ziezten.

        4. Eta itz egiteari utzi zionean, Simoni esan zion: Eraman ezazu ontzia itsasbarrenera, eta zuen sareak aurtiki itzatzute arraiak arrapatzeko.

        5. Eta Simonek, erantzuten zuela, esan zion: Erakuslea, gau guztian aulduak egon bagera ere, ez degu ezertxo ere arrapatu, alaere zure izenean, sarea aurtikiko det.

        6. Eta au egin zutenean, arrai talde ain ugaria arrapatu zuten, non sarea urratzen zan.

        7. Argatik beste ontzian zeuden lagunai ots egin zien, etorri zitezela, eta lagundu zitzaiela. Eta etorri ziran, eta bi ontzitxoak bete zituzten, alako moduan, non, ondatzeko zorian zeuden.

        8. Simon Pedrok au ikusi zuenean, Jesusen oñetara aurtiki zan, esaten zuela: Alde egin ezazu nigandik, Jauna, zeren gizon bekatari bat naizan ni.

        9. Zeren ikaraz gelditu ziran, ala bera, nola berarekin zeuden guztiak, ikusirik egin zuten arraitza,

        10. Eta orobat Santiago eta Juan, Zebedeoren seme, Simonen lagunak ziradenai gertatu zitzaien. Eta Jesusek Simoni esan zion: Etzaite beldur izan, oraindandik aurrera, gizonen arraitzalle izango zera.

        11. Eta berak, lurrera ontziak ateratzen zituztela, gauza guztiak utzirik, jarraitu zioten.

        12. Zegoala Galileako erri aietatik batean, ona emen non legenarrez guztia estalitako gizon bat etorri zan, eta Jesus ikusi zueneko auzpeztu zan, eta erregututzen zion, esaten ziola: Jauna, nai badezu, sendatu nazakezu.

        13. Eta Jesusek, luzaturik eskua, ukitu zion, esaten zuela: Nai det, sendatua izan zaite. Eta bereala legenarrak beragandik alde egin zuen.

        14. Eta berak agindu zion, iñori ere etzitzaiola esan, baizik esan zion, zoaz, sazerdoteari agertu zatzakio, eta sendatua izan zeralako, eraman ezazu eskeñtza, Moisesek agindu zuen bezela, testigantzarako serbitu dizaien.

        15. Alaere bere otspea egunetik egunera geiago zabaltzen zan; eta jendetza andiak biltzen ziran berari aditzera, eta beren gaitzetatik sendatuak izatera.

        16. Berak berriz eremura alde egiten zuen, eta an egoten zan orazioan.

        17. Eta egun batean Jesus eseria zegoan; baitaere an zeuden eseriak asko Fariseo eta legeko erakusle, Galileako eta Judeako toki guzietatik eta Jerusalengo erritik etorri ziradenak, eta Jaunaren bertutea, eriak sendatzean agertzen zan.

        18. Eta ona non etorri ziran gizon batzuek, oetxo batean gizon elbarritu bat zekarrenak, eta alegiñak egiten zituzten, Jesus zegoan etxearen barrenen sartzeko, eta bere aurrean ipintzeko.

        19. Eta ez arkiturik nondik bera etxean sartu jendetzagatik, tellatuaren gañera igo ziran; eta idikirik tellatua, jetxi zuten oetxoarekin erdira, Jesusen aurrera.

        20. Zeñaen fedea Jesusek ikusi zueneko, esan zuen: Gizona, zure pekatuak parkatzen zazkizu.

        21. Eta Eskribak eta Fariseoak beren artean gogorazioak zerabiltzaten, esaten zutela: Blasfemiak esaten ditukan au, zeñ dek? Nork, Jaungoikoak bakarrik baizik, bekatuak barkatu ditzakek?

        22. Ezagutu zitueneko berriz Jeusek beren gogorazioak, erantzuten zuela, esan zien: Zertzuk dirade zuen biotzetan gogoratzen dituzutenak?

        23. Zeñ da errazago, ala esatea, Zure bekatuak barkatzen zazkizu, ala esatea: Jaiki, eta ibilli zaite?

        24. Jakin dezazuten bada, gizonaren semeak baduela lurrean, bekatuak barkatzeko eskubidea (elbarrituari esan zion) zuri esaten dizut: Jaiki zaite, zure oetxoa artu ezazu, eta zure etxera zoaz.

        25. Eta bereala jaikitzen zala guztien aurrean, artu zuen oetxoa, zeñean zegoan etzinik, eta bere etxera joan zan, Jaungoikoari gloria ematen ziola.

        26. Eta arrituak gelditu ziraden guztiak, eta Jaungoikoa alabatzen zuten. Eta beldurrez beteta, esaten zuten: Gaur bai gauza miragarriak ikusi ditugula!

        27. Eta oiek gertatuta gero, irten zan, eta ikusi zuen publikano bat, Lebi izena zuena, kotizen maiean eseria, eta esan zion: Darraidazu.

        28. Eta Lebi, utzitzen zuela guztia, jaiki zan, eta jarraitu zion.

        29. Eta gero Lebik bere etxean, jateketa andi bat eman zion: eta zegoan an publikanoen, eta maiean laguntzen zien beste batzuen talde txit andi bat.

        30. Eta Fariseoak, eta beren Eskribak gaizki esaten zuten, Jesusen ikasleai esaten ziela: Nola publikanoakin, eta bekatariakin jaten, eta esaten dezute?

        31. Eta Jesusek erantzuten zuela, esan zien: Osasunarekin daudenak, ez daukate sendatzallearen premiarik, eririk daudenak baizik.

        32. Ez dirade justoak, baizik pekatariak, zeñai penitenziara ots egitera etorri naizan ni.

        33. Oraindikan aiek galdetu zioten: Zergatik Joanen ikasleak, nola baita Fariseoenak ere, maiz barau, eta orazio egiten dute, zureak berriz jaten eta edaten dute?

        34. Zeñai berak esan zien: Esposoaren semeai, Esposoa berakin dagoan artean, barau eginerazi al dizaiekezute?

        35. Baña etorriko da denbora, Esposoa kendua izango zaiotena, eta orduan izango da noiz barau egingo duten.

        36. Irudi au ere esaten zien: iñork ere ez dio jartzen soñeko zar bati, oial berrizko adobakirik, zeren bestela, berriak zarra urratzen du, eta zarrari ere adobaki berririk ez dagokio.

        37. Eta ez du ere iñork ardo berria zagi zarretan aurtikitzen, bestela ardo berriak urratuko ditu zagiak, eta ardoa isuriko da, eta zagiak galduko dirade,

        38. Baizik ardo berria zagi berrietara aurtiki bear da, eta ala biak ongi irautzen dute.

        39. Eta zarra edaten duen iñork ere, ez du nai bereala berririk, zeren esaten duen: Zarra obea da.

SEIGARREN KAPITULUA

        1. Eta gertatu ere zan bigarren-lelengo larunbatean, iragotzen zala Jesus alor batzuetatik, bere ikasleak galburuak artzen zituzten, eta esku artean igortzita, aleak jaten zituzten.

        2. Fariseoetatik batzuek esaten zien: Zergatik egiten dezute larunbatetan zillegi ez dana?

        3. Eta Jesusek, erantzuten ziola, esan zuen: Ez al dezute irakurri Dabidek egin zuena, bera eta berarekin zeudenak gose izan ziranean,

        4. Nola Jaungoikoaren etxean sartu zan, eta proposizioko ogiak artu zituen, eta jan zituen, eta berarekin zeudenai eman ziezten, apaizak bakarrik baizik jan etzitzatezken ogiak?

        5. Eta esaten zien: Gizonaren semea larunbataren beraren ere jabea da.

        6. Gertatu ere zan beste larunbat batean, sartzea Jesus sinagogan, eta erakutsiak ematen jarri zan. Eta arkitzen zan an gizon bat, eskuiko eskua txangu zeukana.

        7. Eta Eskriba eta Fariseoak azeloan zeuden, larunbatean sendatzen ote zuen, bera zerekin salatu iduki zezaten.

        8. Jesusek berriz, nola beren gogorazioen berria bazeukan, esku txangua zeukan gizonari esan zion: Jaiki zaite, eta jarri zaite erdian. Eta jaiki zan, eta erdian jarri zan.

        9. Orduan Jesusek esan zien berai: Galdetzen dizutet: Larunbatean ongi, edo gaizki egitea zillegi al da? Gizon bati bizia galtzea, edo salbatzea?

        10. Eta guztiai inguruan begirakune bat ezarrita, esan zion gizonari: Zure eskua luzatu ezazu. Eta luzatu zuen, eta eskua sendatua gelditu zan.

        11. Berak berriz sumintasunez bete ziran, eta elkarren artean itz egiten zuten, Jesusen kontra zer egin ote zezaketen.

        12. Denboratsu onetan, alde egin zuen mendi batera orazio egitera, eta gau guzia irago zuen Jaungoikoaren orazioa egiten zuela.

        13. Eta eguna zabaldu zanean, bere ikaslai ots egin zien, eta beretatik amabi autu zituen (zeñai Apostoluen izena eman zien) au da,

        14. Simon, zeñi Pedroren izengoitia jarri zion, eta Andres bere anaia, Santiago eta Juan, Felipe eta Bartolome,

        15. Mateo, eta Tomas, Santiago Alfeoren semea, eta Simon, zeñi zelotsua deitzen zaion,

        16. Eta Judas Santiagoren anaia, eta Judas Iskariote, zeñ zan saltzallea.

        17. Eta jetxitzen zala berakin, gelditu zan lau batean, bere ikasleak berarekin zituela, eta Judeako eta batezere Jerusalengo, eta Tiro, eta Sidongo itsas aldameneko jendetza andi bat,

        18. Zeñak etorri ziran berari aditzera, eta beren gaitzetatik sendatuak izatera. Eta espiritu zikiñak oñazetuak ziranak, sendatatuak ziran.

        19. Eta jendetza guztiak berari ukitu nai zion, zeren beragandik bertute bat ateratzen zan, guztiak sendatzen zituena.

        20. Eta berak, jasotzen zituela begiak bere ikasleakganontz, esaten zuen: Zorionekoak beartsuak, zeren Jaungoikoaren erreñua zuena dan.

        21. Zorionekoak, orain gose zeratenak, zeren aseak izango zeraten. Zorionekoak, orain negar egiten dezutenak, zeren farra egingo dezuten.

        22. Zorionekoak izango zerate, gizonak gorrotatzen zaituztenean, eta berezitzen zaituztenean, eta lotsariz betetzen zaituztenean, eta aurtikitzen dutenean zuen izena gaiztoa bezela, gizonaren semeagatik,

        23. Bozkariotu zaitezte egun artan, eta pozez gora goraka ari zaitezte, zeren zuentzat zeruan dagoan ordaña andia dan, beren gurasoak profetakin onelakoak egin oi zituztelako.

        24. Alaere, ai zuen doakabeak aberatsak, zeren zuen gozotasuna emen daukazuten!

        25. Ai zuen, asetzen zeratenen, doakabeak! Zeren gosea iragoko dezuten. Ai zuen, orain farra egiten dezutenen zorigaiztokoak, zeren zizpuruz egongo zeraten, eta negar egingo dezuten.

        26. Ai zuen doakabeak, gizon mundutarrak bedeikatzen zaituztenean, zeren beren gurasoak ere gezurrezko profetakin onelakoak egiten zituzten.

        27. Orain bada zuei, aditzen nazutenai, nik esaten dizutet: Zuen etsaiak maitatu itzatzute; on egin zaiezute gorrotatzen zaituztenai,

        28. Bedeikatu itzatzute madarikatzen zaituztenak, eta erregutu ezazute, gezurrak asmatzen dizkizutenakgatik.

        29. Eta masalla batean jotzen zaituenari, bestea ere eman zaiozu. Eta kapa kentzen dizunari, tunika ere eramatea etzaiozu galerazi.

        30. Eskatzen dizun guztiari eman zaiozu, eta zure gauzak kentzen dizkizunari, etzaiozkazu eskatu.

        31. Eta nola nai dezuten gizonak zuei egitea, berai ere ala egin zaiezute.

        32. Eta maitatzen zaituztenak bakarrik maitatzen badituzute, zeren diña egiten zerate? Zeren bekatariak ere berak maitatzen dituztenak, maitatzen dituzte.

        33. Eta on egiten badiezute zuei on egiten dizutenai, zeren diña egiten zerate? Bada bekatariak ere au bera egiten dute.

        34. Eta lendanaz ematen badiezute aiei, zeñakgandik ordaña artzea itxedotzen dezuten, zeren diña egiten zerate? Zeren bekatariak ere bekatariai lendanaz ematen die, anbat artzeko.

        35. Zuek ordea, zuen etsaiak maitatu itzatzute, on egin ezazute; eta lendanaz eman ezazute andikan ezerere gañerakorik itxedotzen ez dezutela; eta zuen ordaña andia izango da; eta Jaungoiko txit goratuaren semeak izango zerate; zeren bera eskertxarreko, eta gaiztoentzat ere ongillea dan.

        36. Urrikaltsuak bada izan zaitezte, zuen Aita ere urrikaltsua dan bezela.

        37. Ez ezazute iñor ere juzgatu, eta etzerate juzgatuak izango: ez ezazute iñor ere kondenatu, eta etzerate kondenatuak izango. Barkatu ezazute, eta barkatuak izango zerate.

        38. Eman ezazute, eta emango zazute. Eman zazute ugari, eta aurtikiko zazute zuen kolkora neurri bat ona, eta estutua, ta ongi betea, gañez egiteraño. Zeren besteak neurtzen dituzuten neurriarekin berarekin, zuek ere neurtuak izango zerate.

        39. Irudi au ere ipintzen zien: itsu batek beste itsu bat zuzendu al dezake? Biak zulora ez al dirade eroriko?

        40. Ikaslea ez da Erakuslea baño geiago, ikasle guztia txit ona izango da, bere erakuslea bezelakoa bada.

        41. Eta zuk, zergatik begiratzen diozu zure anaiaren begian dagoan samarrari, zure begian daukazun abeari begiratu gabe?

        42. Edo nola zure anaiari esan zenezakio: Ene anaia, ots, utzi ezazu begiko samar ori kendu dizazudan, zure begian dagoan aga ikusten ez dezula? Hipokrita, zure begiko aga aurrena atera ezazu; eta gero ikusiko dezu, zure anaiaren begiko samarra nola aterako dezun.

        43. Zeren ez da zuaitz ona, frutu gaiztoak ematen dituena, ez zuaitz gaiztoa, frutu onak ematen dituena.

        44. Zeren zuaitz bakoitza bere frutuetatik ezagutzen da, zeren arantzetatik ez dira pikoak artzen, ezta sasietatik ere mats mordoak.

        45. Gizon onak bere biotzeko tesoro onetik, gauza onak ateratzen ditu, eta gizon gaiztoak tesoro gaiztotik, gaiztoak ateratzen ditu. Zeren aoak biotzeko ugaritasunetik itz egiten duen.

        46. Zergatik bada neri Jauna, Jauna, ots egiten didazute, eta nik esaten dedana ez dezute egiten?

        47. Erakutsi nai dizutet, zeñaen antzekoa dan nigana datorren, eta nere itzak aditzen dituen, eta kunplitzen dituen guztia.

        48. Da gizon baten, etxe bat egiten ari zala, zulo txit zakon bat egin zuenaren, eta aitzaren gañean zimenduak jarri zituenaren antzekoa. Etorririk gero ugoldea, etxe ari indar guziarekin eraso zion; baña ezin mugitu izan zuen, aitzaren gañean egiña zegoalako.

        49. Nere itzak aditzen dituena, eta kunplitzen ez dituena berriz, da gizon baten antzekoa, zeñak egin zuen bere etxea lurraren gañean, zimendurik jarri gabe, zeñi ibaiak gogor eraso zion, eta bereala erori zan. Eta etxe aren ondamena andia izan zan.

ZAZPIGARREN KAPITULUA

        1. Bukatu zionean bere izketa guzia, aditzen zion erriari, Kafarnaumen sartu zan.

        2. Arkitzen zan an garai artan Zenturion bat, eririk eta iltzeko zorian, asko maitatzen zuen morroi bat zeukana.

        3. Aditurik itz egiten Jesusgatik, bialdu ziozkan Juduen zarretatiko batzuek, erregututzen ziotela, arren bere morroia sendatzera etorri zedilla.

        4. Eta berak, allegaturik Jesusgana, gogotik erregututzen zioten, esaten ziotela: Mesede onen diña bada.

        5. Zeren gure jendea maitatzen du. Eta berak sinagoga egin zigun.

        6. Eta Jesus berakin zijoan. Eta etxetik ez urrutian zegoanean, zenturionak bere adiskideak bialdu ziozkan, esaten ziotela: Jauna, ez ezazu arren neke ori artu, zeren zu nere etxean sartzeko diña ni ez naizan.

        7. Argatik ni nerau zure billan joateko diña ez naizala uste izan det, baña itz bat bakarra esan ezazu, eta nere morroia sendatuko da.

        8. Zeren ni ere besteren mendean jarritako gizon bat naiz, nere agindura soldaduak dauzkadana, eta oni esaten diot: «Zoaz»; eta badijoa, eta besteari: «Atoz», eta badator; eta nere morroiari: «Au edo bestea egin ezak», eta egiten du.

        9. Jesus, au aditu zuenean, arritua gelditu zan; eta biurturik jarraitzen zioten jende taldeaganontz, esan zuen: Egiaz esaten dizutet, ez dedala Israelen fede ain andirik arkitu.

        10. Eta itzulirik etxera, bialduak izan ziranak, eririk zegoan morroia sendatua arkitu zuten.

        11. Gertatu zan gero, Jesus joatea, Naim izena zuen erri bateko bidetik, eta berarekin bere ikasleak, eta jendetza andi bat zijoazen.

        12. Eta erriko atearen ondoan zegoanean, ona non zeramaten obiratzera gizaseme il bat, bere amaren seme bakarra, eta ama au alarguna zan, eta berarekin erriko jendetza andia zijoan.

        13. Ikusi zueneko Jesusek andre alarguna, urrikaldurik berarekin, esan zion: Ez ezazu negarrik egin.

        14. Eta alderatu zan, eta illoiari ukitu zion. (Zeramatenak berriz gelditu ziran) Eta esan zuen: Galai gaztea, zuri esaten dizut, jaiki zaite.

        15. Eta eseri zan illa zegoana, eta izketan asi zan. Eta bere amari eman zion.

        16. Onenbesterekin guztiak beldurrez beteak gelditu ziran, eta gloriaz betetzen zuten Jauna, esaten zutela: Profeta andi bat gure artean agertu da, eta Jaungoikoak bere erria bisitatu du.

        17. Eta mirari onen otspea Judea guztitik, eta inguruetako alderri guztietatik barreiatu zan.

        18. Eta gauza guzti oiek, Juani bere ikasleak adirazi ziozkaten,

        19. Eta Juanek, beretatik biri ots eginik, bialdu zituen Jesusgana, galde au egitera: Zu zera etorriko dana, ala besteren bat itxedotzen al degu?

        20. Eta etorri ziranean beragana gizon aiek, esan zioten: Juan Bautistak zugana bialdu gaitu zuri galdetzera, zu ote zeran etorriko dana, ala besteren bat itxedotzen al degun.

        21. (Ordu beratan sendatu zituen Jesusek asko eri beren gaitzetatik, eta zaurietatik, eta espiritu gaiztoetatik; eta asko itsu arkitu zituen.)

        22. Erantzun zien bada, esaten ziela: Zoazte eta kontatu zaiozkazute Juani, aditu eta ikusi dituzuten gauzak, nola itsuak ikusten duten, legenartiak gelditzen diran garbituak, gorrak aditzen duten, illak biztutzen diran, beartsuai Ebanjelioa adiraztzen zaioten.

        23. Eta doatsua, nigan eskandalizatzen ez dana.

        24. Eta Juanen mandatariak alde egin zutenean, asi zan Juangatik jendetzai esaten: Zer ikustera eremura atera zerate? Aizeak darabillan kañaberaren bat?

        25. Baña, zer ikustera atera zerate? Soñeko biguñakin jantzitako gizonen bat? Badakizute, soñeko ederrak jantziten dituztenak, eta gozotasunetan bizi diradenak, erregeen jauregietan daudela.

        26. Baña, zer ikustera atera zerate? Profetaren bat al? Bai, ziertoro, nik esaten dizutet, baita profeta baño geiago ere.

        27. Zeren bera dan, zeñgatik eskribitua dagoan: Begira ezazu, nik bialtzen dedala aurretik aingeru bat, zeñ joango dan zure aurretik, zuri bidea prestatuaz.

        28. Argatik esaten dizutet: Andregandik jaiotako gizasemeen artean, profetarik batere, Juan Bautista baño andiagorik ez dala, alaere Jaungoikoaren erreñuan txikiena dana, bera baño andiagoa da.

        29. Eta erri guztia eta publikanuak, berari aditurik, Jaungoikoaren asmazioetan sartu ziran, Juanen bataioa artzen zutela.

        30. Baña Fariseoak, eta legeko erakusleak, beren kaltean, Jaungozioaren asmazioa mezpreziatu zuten, esan dan bataioa artzen etzutela.

        31. Eta Jaunak esan zuen: Arraza onetako gizonak, zeñen antzekoak dirala esango det? Zeñi dirudiote?

        32. Dirudiete, plazan eseriak dauden mutillai, eta aurkez daudenai itz egiten dienai, esaten diela: Kantatu dizugute txirolaren otsean, eta ez dezute dantzarik egin. Kantatu dizugute lamentazioak, eta ez dezute negarrik egin.

        33. Etorri zan Juan Bautista, etzuela ogirik jaten, ez ardorik edaten, eta esaten dezute: Demonioa dauka.

        34. Etorri da gizonaren semea, jaten eta edaten duena, eta esaten dezute: Ona emen gizon tripontzi, eta edale bat, publikanoen eta pekatarien adiskidea.

        35. Baña Jaungoikoaren jakinduria, bere seme guztiak ontzat emana izan da.

        36. Eta Fariseoetatik batek erregututzen zion, berarekin jan zezala. Eta Fariseoaren etxean sarturik, maiean eseri zan.

        37. Eta ona emen non, errian bekataria zan emakume batek, jakin zueneko Fariseoaren etxean, maiean eseri zala, alabastrozko ontzi, balsamoz betetako bat, ekarri zuen.

        38. Eta zegoala ostetik bere oñetan, asi zan bustitzen bere malkoakin, eta buruko illeakin garbitzen ziozkan, eta beretan muñ egiten zion, eta okenduarekin igortzitzen zituen.

        39. Ikusirik au, Jesusi ots egin zion Fariseoak, bere artean esaten zuen: Gizon au profeta balitza, ongi ezagutuko luke, zeñ eta nolakoa dan ukitzen dion emakumea, bekatari bat dala.

        40. Jesusek, bere gogoraziora erantzuten zuela, esan zion: Simon, gauza bat daukat zuri esateko. Eta berak erantzun zuen: Esan zazu, o Erakuslea.

        41. Artzekodun batek, bi zordun zeuzkan: batak zor ziozkan bosteun diru, eta besteak berrogeita amar.

        42. Berak zerekin pagatu ez idukirik, biai barkatu zien. Beretatik, zeñek geiago maitatuko du?

        43. Simonek erantzun zuen: Uste det, geiago barkatu zionak. Eta Jesusek esan zion: Ederki juzgatu dezu.

        44. Eta emakumeagana itzulirik, Simoni esan zion: ikusten dezu emakume au? Ni zure etxean sartu nintzan, eta ez didazu urik eman nere oñak garbitzeko; baña onek busti ditu nere oñak bere malkoakin, eta bere illeakin sikatu ditu.

        45. Zuk ez didazu laztanik eman. Au berriz, etxe onetara sartu danetik onara, aspertu gabe nere oñai muñka ari da.

        46. Zuk ez dezu nere burua olioarekin igortzi; onek berriz bere lurrinkaiak nere oñen gañera isuri ditu.

        47. Argatik esaten dizut, asko bekatu barkatzen zaiozkala, asko maitatu duelako. Gutxiago maitatzen duela, gutxiago barkatzen zaionak.

        48. Eta emakumeari esan zion: Zure bekatuak barkatuak zazkizu.

        49. Eta berakin batean maiean eseriak zeudenak, asi ziran beren artean esaten: Zeñ dek au, bekatuak ere barkatzen ditukan au?

        50. Eta berak emakumeari esan zion: Zure fedeak salbatu zaitu, zoaz ordu onean.

ZORTZIGARREN KAPITULUA

        1. Denboratsu bat geroago bazebillan Jesus iri eta errietatik, Jaungoikoaren erreñua predikatu, ta adirazten zuela, eta amabiak berarekin.

        2. Eta espiritu gaiztoetatik, eta gaitz batzuetatik sendatuak izan ziran emakume batzuek: Maria Madalena izena zuena, zeñgandik zazpi demonio aurtiki zituen,

        3. Eta Juana, Kusa Herodesen morroi nagusiaren emaztea, eta Susana, eta beste asko, beren ondasunakin laguntzen ziotenak.

        4. Eta jendetza andi bat bildu zanean, eta errietatik beragana agudo zijoazenean, parabola au esan zien:

        5. Atera zan ereille bat, bere azia ereitzera, eta ereitzen ari zala, azi batzuek erori ziran bide bazterrera, eta zapalduak izan ziran, eta zeruko egaztiak jan zituzten.

        6. Eta beste batzuek erori ziran arritza baten gañean, eta erneta bereala leortu ziran ezakirik etzeukatelako.

        7. Beste batzuek erori ziran arantzen artean, eta arantzak eta berak batean azirik, ito zituzten.

        8. Eta beste batzuek erori ziran lur onean, eta ernerik, ematen zuten frutua eunetan anbat. Oiek esanik, deadar egin zuen boz goratuarekin: Aditzeko belarriak dauzkanak, aditu beza.

        9. Eta bere ikasleak galdetzen zioten, parabola onek zer adirazten ote zuen.

        10. Zeñai berak esan zien: Zuei emana izan zazute, ezagutzea Jaungoikoaren erreñuko misterioak; besteai berriz paraboletan, ikusten dutela, ikusi ez dezaten; eta aditzen dutela, konprenditu ez dezaten.

        11. Orain bada, au da, parabolak esan nai duena. Azia Jaungoikoaren itza da.

        12. Bidearen bazterrean ereindako aziak adirazten dute, Jaungoikoaren itza aditzen dutenak; baña gero badator deabrua, eta beren biotzetatik itza arrapatzen du, sinistea emanik, salbatu ez ditezen.

        13. Arritza batean ereindakoak dira aiek, zeñak aditurik itza, bozkarioarekin artzen duten, baña aiek ez daukate sustrairik, eta alaere denboratsu batean sinistzen dute, baña tentazioko denboran atzera itzultzen dirade.

        14. Arantzen artean eroritako aziak dirade, aditu zutenak; baña bizitzako arazoakin, eta aberastasunakin, eta bizitzako atseginakin, atzenean itotzen dituztenak, eta ez dutenak beñere fruturik ematen.

        15. Lur onean erortzen dana berriz, oiek dirade biotz on, eta txit onarekin Jaungoikoaren itza aditzen dutenak, eta iraunerazitzen diotenak, eta iragopenaren bitartez, frutu ona ematen dutenak.

        16. Eta gañera esan zuen: Argi bat irazekita gero, ez du iñork ere lurrezko ontzi batekin estalitzen, ez oearen azpian ipintzen, baizik kandelero baten gañean ipintzen du, sartzen diranak argia ikusi dezaten.

        17. Zeren ez dagoan gauza ixillik, agertua izan bear ez duenik, ez ezkuturik, ezagutua eta zabaldua izan bear ez duenik.

        18. Begiratu ezazute bada, nola aditzen dituzuten nere erakutsiak, zeren daukanari emango zaio, eta ez daukanari, daukala uste duena ere, kenduko zaio.

        19. Bitartean etorri ziran bera billatzera bere ama, eta anaiak, eta jendetzagatik etzitezkean beragana joan.

        20. Eta adirazi zioten, esaten ziotela: Zure ama, eta anaiak an kanpoan daude, ikusi nai zaituztela.

        21. Berak erantzuten zuela, esan zuen: Nere ama, eta nere anaiak dira, Jaungoikoaren itza aditu, eta egiten dutenak.

        22. Egun batean gertatu zan, bera eta bere ikasleak ontzitxo batera igotzea, eta esan zien: itsasoko beste aldamenera goazen. Joan ziran bada.

        23. Eta itsasoan zijoazela, loak artu zuen Jesus, aize sendo batek bagak nastu zituen denboran, alako moduan, non, ontzia urez beteta, ondatzeko irriskuan zeuden.

        24. Eta alderatzen ziradela beragana esnatu zuten, esaten zutela: Erakuslea, galduak gera. Eta berak, jaikitzen zala, keñatu zituen aizea eta ekaitza, zeñak bereala gelditu ziran, eta itsasoa bare bare jarri zan.

        25. Eta esan zien: Zuen fedea non da? Baña berak beldurrez beteta, elkarri esaten zien: Zeñ dala esango ote degu au, aizeai, eta itsasoari agintzen diena, eta berak obeditzen diena?

        26. Eta allegatu ziran Jerasenoen errira, zeñ Galilearen aurkez dagoan.

        27. Eta atera zanean lurrera, irten zitzaion bidera gizon batek, denbora luzeetan demonioa zeukanak, zeñak etzuen soñekorik jantzitzen, eta zeñ etzan ere etxean egoten, baizik kobetako obietan.

        28. Au bada, Jesus ikusi zueneko, auzpeztu zan, eta boz goratuarekin itz egiten zuela, esan zuen: Zer daukat nik zer ikusi zurekin, o Jesus, Jaungoiko txit goratuaren semea? Erregututzen dizut, ez nazazula arren oñazetu.

        29. Zeren espiritu zikiñari agintzen zion, gizon huragandik atera zedilla, zeren denbora asko zan, berarekin jabeturik zegoala, eta kateakin eta grilluakin lotutzen bazuten ere, urratzen zituen lokarriak, eta demonioak eremuetara eramaten zuen.

        30. Jesusek galdetu zion: Zeñ da zure izena? Eta berak erantzun zuen: Taldea, zeren berari sartu zitzaiozkan demonioak asko ziran.

        31. Eta erregututzen zioten, lizera joateko etzitzaiela agindu.

        32. Eta bazegoan an txerri askoren, mendian bazkatzen ziradenen talde andi bat, eta eskatzen zioten, beretan sartzen utzi zitzaiela. Eta utzi zien.

        33. Irten ziran bada gizonagandik demonioak, eta txerrietan sartu ziran, eta bereala txerri talde guzia korrika joan zan, amiltoki batetik itsasora aurtikitzera, eta ito zan.

        34. Ikusi zutenean au txerrizaiak, iges egin zuten, eta adirazi zuten errian, eta txerrien etzauntzetan.

        35. Eta atera ziran jendetzak, gertatu zana ikustera, eta Jesusgana etorri ziran, eta arkitu zuten, Jesusek demonioak atera ziozkan gizona, eseria bere oñetan, jantzia, bere senera biurtua, eta beldurtu ziran.

        36. Eta ikusi zutenak kontatu zien, nola gizon hura demonio talde gabe gelditu zan.

        37. Eta Jerasenoen alderriko jende talde guziak erregututzen zioten, arren berakgandik alde egin zezala, zeren beldur andia zeukaten. Igotzen zala bada Jesus ontzitxo batera, itzuli zan.

        38. Eta beragandik demonioak aurtiki zituen gizonak erregututzen zion, berarekin eraman zezala. Eta Jesusek utzi zuen, esaten ziola:

        39. Zure etxera biurtu zaite, eta Jaungoikoak zure alde egin dituen mirariak kontatu itzatzu. Eta erri guztitik joan zan, Jesusek egin ziozkan mirariak agirian adiraztzen zituela.

        40. Eta itzuli zanean Jesus Galileara, erria irten zan bidera bera artzera, zeren guztiak itxedotzen zuten.

        41. Eta ona non etorri zan sinagogako agintaria zan gizon bat, Jairo izena zuena, eta Jesusen oñetan auzpeztu zan, erregututzen ziola, arren bere etxean sartu zedilla.

        42. Zeren zeukan amabi urte bezelatsuko alaba bat, zeñ iltzen zegoan. Ara zijoala bada, eta jende taldea estutua zegoala,

        43. Gertatu zan, amabi urte eta geiagoan odoljarioaz eririk zegoan emakume batek, zeñak zeukan guztia sendakiñetan kastatu zuen, batek ere sendatu ezin zuela;

        44. Alderaturik ostetik, bere soñekoaren ertzari ukitu zion, eta bereala bere odolaren jarioa gelditu zan.

        45. Eta Jesusek esan zuen: Zeñ da ukitu didana? Nola guztiak ukatzen zuten, Pedrok eta bere lagunak esan zioten: Erakuslea, jendetza andi batek estutu eta itotzen zaitu, eta galdetzen dezu: Nork ukitu dit?

        46. Eta Jesusek esan zuen: Norbaitek ukitu dit, zeren nik ezagutu det, bertute bat nigandik irten dala.

        47. Eta ikusirik emakumeak agertua izan zala, ikaraz etorri zan, eta bere oñetan auzpeztu zan, eta erri guztiaren aurrean adirazi zuen, zergatik ukitu zion; eta nola bereala sendatua gelditu zan.

        48. Eta Jesusek esan zion: Nere alaba, zure fedeak salbatu zaitu. Zoaz ondo.

        49. Oraindikan izketan ari zala, etorri zan bat sinagogako agintariagana, esaten ziola: Zure alaba il da, ez daukazu zertarako gogaiterazi Erakusleari.

        50. Eta Jesusek, itz au aditu zuenean, erantzun zion neskaitzaren aitari: Etzaite beldur izan, sinistu ezazu, eta onenbesterekin neskaitza salbatuko da.

        51. Eta etorri zanean etxera, etzuen utzi berarekin iñor ere sartu zedilla, baizik Pedro, eta Santiago, eta Juan, eta neskaitzaren aita eta ama.

        52. Eta guztiak zeuden negarrez eta suspirioz. Eta Jesusek esan zuen: Ez ezazute negarrik egin, zeren neskaitza ez dago illa, baizik lo datza.

        53. Eta irri egiten zioten Jesusi, baziekitelako illa zegoala.

        54. Jesusek bada eldu zion eskutik, eta boz goratuarekin esan zuen: Neskaitza, jaiki zaite.

        55. Eta bere anima gorputzera biurtu zan, eta bereala jaiki zan. Eta Jesusek agindu zien jaten eman zaiela.

        56. Eta bere gurasoak mirariz beteak gelditu ziran, zeñai agindu zien, iñori ere etzaiela esan gertatu zana.

BEDERATZIGARREN KAPITULUA

        1. Denboratsu bat geroago, bildurik amabi Apostoluak, eman zien eskubidea ta agintaritza demonio guztien gañean, eta bertutea eritasunak sendatzeko.

        2. Eta bialdu zituen Jaungoikoaren erreñua predikatzera, eta eriak sendatzera.

        3. Eta esan zien: Ez ezazute biderako ezerere eraman, ez makillarik, ez zakutorik, ez ogirik, ez dirurik, eta ez itzatzute ere bi tunika iduki.

        4. Eta sartzen zeraten edozeñere etxetan, egon zaitezte an, eta andikan etzaitezte atera.

        5. Eta iñork ere artzen etzaituzten tokian, erritik irtetzen zeratenean, zuen oñetako autsa ere astindu ezazute, bertan bizi diranen kontrako testigantzan.

        6. Irtetzen ziradela bada, bazijoazen erritik erri, Ebanjelioa adiraztzen zutela, eta toki guzietan eriak sendatzen zituztela.

        7. Eta Herodes Tetrarkak aditu zituen Jesusek egiten zituen gauza guztiak, eta etziekien zer sinistu, zeren batzuek esaten zuten:

        8. Juan illen artetik biztu da. Besteak: Elias agertu da: eta beste batzuek: Anziñako profetaren bat biztu da.

        9. Eta Herodesek esan zuen: Juan, nik lepomoistu nuen, zeñ ote da bada, nik beragatik alako gauzak aditzen ditudan au? Eta bera ikusteko billa zebillan.

        10. Eta biurturik Apostoluak, kontatu ziozkaten Jesusi egin zituzten gauza guztiak, eta bera, artzen zituela berezian berarekin, Betsaidako alderriko toki eremu batera alde egin zuen.

        11. Ezagutu zutenean an jendetzak, jarraitu zioten, eta Jesusek amorioz artzen zituen, eta Jaungoikoaren erreñuaren gañean itz egiten zien; eta osasunik etzeukatenak, sendatzen zituen.

        12. Eta eguna erortzen asi zan. Eta amabi Apostoluak alderatzen zirala beragana, esan zioten: Bialdu itzatzu jendetzak, joanik inguruetako erri eta balleretara, ostatua eta zer jan arkitu dezaten, zeren emen toki eremuan gauden.

        13. Jesusek esan zien: Eman zaiezute zuek jaten. Eta berak erantzun zuten: Bost ogi, eta bi ezkalu baizik ez daukagu, nai ez badezu joan gaitezen, eta jendetza gtuzti oiek bear duten janaria erosi dezagun.

        14. Eta bost milla bezelatsu gizon ziran. Orduan esan zien bere ikaslai. Berrogeita amarretik berrogeita amarreko saldoetan eserierazi zaiezute.

        15. Eta ala egin zuten. Eta guziai eserierazi zien.

        16. Eta berak bost ogiak, eta bi ezkaluak arturik, zerura begiratu zuen, eta bedeikatu zituen, eta zatitu zituen, eta ikasleai eman ziezten, jendetzaen aurrean ipiñi zitzaten.

        17. Eta jan zuten guztiak, eta ase ziran, eta gelditu zitzaienetik, amabi saski, zatiz beteak bildu zituzten.

        18. Eta gertatu zan egun batean, bakarrik orazioan zegoala, bere ikasleak ere berarekin zeuden, eta galdetu zien esaten ziela: Jendetzak, nor naizala ni esaten dute?

        19. Berak erantzun zuten, eta esan zuten: Askok diote Juan Bautista zerala, beste batzuek Elias, beste batzuek berriz anziñako profetaren bat biztu dala.

        20. Eta berak esan zien: Zuek berriz, zeñ naizala ni esaten dezute? Simon Pedrok erantzun zuen: Jaungoikoaren Kristoa.

        21. Eta berak erriertak berai egiñaz, adirazi zien, iñori onelakorik etzaiela esan,

        22. Eta gañera esan zien: Zeren bear dan gizonaren semeak oñaze asko iragotzea, eta zarrak, eta apaizburuak eta Eskribak kondenatua izatea, eta illa izan dedilla, eta irugarren egunean biztu dedilla.

        23. Baitaere guztiai esaten zien: iñork nai badu nere ondoren etorri, ukatu bedi bera, eta egunoro bere gurutzea eraman beza, eta jarraitu bizat.

        24. Zeren bere bizitza salbatu nai duenak, galduko du, eta kontrara, nere amorioz galtzen duenak bere bizia, irabaziko du.

        25. Eta, zer aurreratzen du gizonak mundu guztia irabaztearekin, baldin bera galtzen bada, eta berari kalte egiten bazaio?

        26. Zeren nere lotsa, eta nere itzen lotsa iñor ere bada, orrelakoen lotsa izango da gizonaren semea ere, datorrenean bere anditasunean, eta bere Aitarenean, eta Aingeru santuenean.

        27. Egiaz esaten dizutet, badiradela emen daudenetatik batzuek, ilko ez diradenak, Jaungoikoaren erreñua ikusi dezaten artean.

        28. Gertatu zan bada, itz oiek esan zituenetik zortzi egun bezelatsu geroago, artu zituen berarekin Pedro, Santiago, eta Juan, eta mendi batera orazio egitera igo zan.

        29. Eta orazioan zegoan artean, bere arpegia beste irudi batekoa agertu zan, eta bere soñekoa zuri eta argitsu biurtu zan.

        30. Eta ikusi ziran batbatean bi gizon beneragarri berarekin, zeñak ziran Moises eta Elias,

        31. Irudi gloriatsuan agertu ziradenak, eta itz egiten zuten berak mundu onetatik egingo zuen irteeraren gañean, zeñ Jerusalenen egiztatzeko zegoan.

        32. Pedro berriz eta bere lagunak, logalez beteak zeuden. Eta esnatu ziranean, Jesusen gloria ikusi zuten, eta gizon beneragarri biak laguntzen zioten.

        33. Eta oiek beragandik alde egitera zijoazenean, Pedrok esan zion: Erakuslea, gu emen ongi gaude. Egin ditzagun iru bizileku, zuretzat bat, Moisesentzat beste bat, eta Eliasentzat beste bat, zer esaten zuen etziekiela.

        34. Eta oiek esaten ari zala, etorri zan odei bat, zeñak estali zituen, eta ikusi zituztenean odei onetan sartzen, arrituak gelditu ziran.

        35. Eta odeitik irten zan boz bat, esaten zuena: Au da nere seme maitea, aditu ezazute.

        36. Boz au aditu zanean, Jesus bakarrik arkitu zan. Eta berak ixillik egon ziran, eta iñori ere etzioten orduan esan, ikusi zituzten gauzaetatik batere.

        37. Biaramonean menditik jetxitzen ziradela, jende talde andi bat bidera irten zitzaien;

        38. Eta bere erditik gizon batek deadar egin zuen, esaten zuela: Erakuslea, erregututzen dizut, arren urrikaltasuneko begiakin begiratu dizaiozula nere semeari, zeren bakarra dan,

        39. Eta espiritu gaizto batek artzen du, eta batbatean deadarrak eginerazitzen diozka, eta lurraren kontra aurtikitzen du, eta darabil txit agudo batera ta bestera, bitsa aotik aurtikierazitzeraño, eta beragandik nekez alde egiten du, bere aragiak urratuta gero.

        40. Zure ikasleai erregutu diet aurtiki dezatela, baña ezin izan dute.

        41. Eta Jesusek, erantzuten zuela, esan zuen: O arraza sinosgogor eta gaiztoa! Noizarteraño egongo naiz zuekin eta sufrituko zaituztet? Zure semea onara ekarri zadazu.

        42. Eta alderatu zanean, lurraren kontra demonioak aurtiki zuen, eta gaizki zerabillan.

        43. Baña Jesusek, errierta eginik espiritu zikiñari, mutilla sendatu zuen, eta bere aitari biurtu zion.

        44. Eta guztiak arritzen ziran Jaungoikoaren eskubide andiarekin: eta guztiak mirarituak zeudela egiten zituen gauza guztiakin, bere ikaslai esan zien: Jarri itzatzute zuek zuen biotzetan, esatera noatsuten itzak, zeren gertatuko dan, gizonaren semea, gizonen eskuetan jarria izatea.

        45. Baña berak izketa au etzuten aditu, eta zan berentzat illuna, alako moduan, itz oiek adirazten zutena, non, ezerere etzuten konprenditu, eta beldur ziran itz onen gañean berari galdetzen.

        46. Eta sartu zitzaien berai gogorazioa, beretatik zeñ andiena izango ote zan.

        47. Baña Jesusek ikusirik beren biotzeko gogorazioak, artu zuen eskutik mutikotxo bat, eta bere ondoan jarri zuen.

        48. Eta esan zien: Mutikotxo au nere izenean artzen duen edozeñek, ni artzen nau, eta ni artzen nauenak, ni bialdu ninduena artzen du. Eta ala, zuen artean txikiena dana, andiena au da.

        49. Orduan Juanek, asirik izketan, esan zion: Jauna, ikusi degu bat, zure izenean demonioak aurtikitzen, eta galerazi diogu, zeren ez dizun zuri gurekin jarraitzen.

        50. Jesusek esan zion: Etzaiozute galerazi, zeren zuen kontra ez dagoana, zuekin dago.

        51. Eta zegoanean kunplitzeko, Jesus mundu onetatik irtengo zan denbora, bidean jarri zan, arpegi garratz bat ipintzen zuela Jerusalenera joateko.

        52. Eta bialdu zituen batzuek bere aurretik, bere etorrera adiraztzeko, zeñak joaten ziradela, Samariatarren erri batean sartu ziran, beretzat ostatua prestatzeko.

        53. Baña etzuten artu nai, zeren Jerusalenera zijoala adiraztzen ematen zuen.

        54. Ikusirik au bere ikasle Santiago, eta Juanek, esan zuten: Nai dezu agindu dezagun, zerutik sua jetxi dedilla, eta iretsi ditzala?

        55. Baña Jesusek, berakgana itzulita, errierta egin zien, esaten zuela: Zeñ espirituarenak zeraten ez dakizute.

        56. Gizonaren semea etzan etorri gizonak galtzera, baizik berak salbatzera. Eta beste erri batera joan ziran.

        57. Eta gertatu zan, bidean zijoazela gizon batek berari esatea: Nik jarraituko dizut, joaten zeran edozeñ tokitara.

        58. Baña Jesusek erantzun zion: Azeriak kobak dauzkate, eta zeruko egaztiak kabiak, baña gizonaren semeak bere burua non etzin ez dauka.

        59. Eta beste bati Jesusek esan zion: Darraidazu. Berak berriz esan zion: Jauna, utzi zadazu lenago joan nadin, eta nere aita obiratu dezadan.

        60. Eta Jesusek esan zion: Utzi zaiezu illai, beren illak obiratu ditzaten.

        61. Eta beste batek esan zion: Nik jarraituko dizut Jauna, baña lenago laketu zadazu, nere etxeko gauzak utzitzen.

        62. Eta Jesusek esan zion: Eskua goldean jarri, eta gero atzera begiratzen duenik, Jaungoikoaren erreñurako ez da gai.

AMARGARREN KAPITULUA

        1. Oiek iragota gero, autu zituen Jaunak beste irurogeita amabi, eta binan binan bialdu zituen bere aurretik, bera etorriko zan erri, eta toki guztietara.

        2. Eta esaten zien: Uzta egiaz asko dago, langillak berriz gutxi dirade. Erregutu zaiozute bada uztaren jabeari, bere uztara langillak bialdu ditzala.

        3. Zoazte, ona non nik bialtzen zaituztedan, arkumeak otsoen artera bezela.

        4. Ez ezazute eraman zizkurik, ez zakutorik, ez zapatarik, eta etzaitezte ere gelditu bidean, iñori ere diosalik egiten.

        5. Edozeñere etxetan sartzen zeratenean, aurrena esan ezazute: Etxe onetan pakea izan dedilla.

        6. Eta bertan balego pakearen semeren bat, zuen pakeak atsedengo du bere gañean, bestela zuekgana itzuliko da.

        7. Eta etxe artan beratan egon zaitezte, berak daukatena jaten eta edaten dezutela, zeren lanean ari dana, bere ordañaren diña bada. Etzaitezte berriz etxetik etxe ibilli.

        8. Edozeñere erritan sartzen zeratenean, eta ostatuz artzen zaituztenean, aurrean jartzen dizutena jan ezazute.

        9. Eta bertan arkitzen diraden eriak sendatu itzatzute; eta esan zaiozute: Jaungoikoaren erreñua zuekgana alderatu da.

        10. Baña baldin sartu zeraten errian artu nai ez bazinduzte, irtetzen zeratela bere plazaetara, esan ezazute:

        11. Zuen errian itsatsi zagun autserañokoa, zuen kontra astintzen degu, baña alaere jakin ezazute, Jaungoikoaren erreñua alderatu dala.

        12. Nik esaten dizutet: Sodoma juizioko egunean, erri hura baño gogortasun gutxiagorekin tratatua izango dala.

        13. Ai zure zorigaiztokoa Korozain! Ai zure zorigaiztokoa Betsaida! Zeren baldin Tiron eta Sidonen izan balirade eginak, zuekgan egin diran mirariak, denbora da zilizioz estalita, eta autsaen gañean eserita, penitenzia egingo zutela.

        14. Argatik Tiro eta Sidon zuek baño biguñtasun geiagorekin juzgatuak izango dirade.

        15. Eta zu, o Kafarnaum, zeruraño jaso eta altxatu zerana! infernuraño beeratua izango zera.

        16. Zuek aditzen zaituztenak, ni aditzen nau, eta zuek mezpreziatzen zaituztenak, ni mezpreziatzen nau. Eta ni mezpreziatzen nauenak, ni bialdu ninduena mezpreziatzen du.

        17. Eta irurogeita amabiak bozkarioz beteak itzuli ziran, esaten zutela: Jauna, zure izenean demonioak berak ere gure mendean jartzen dira.

        18. Eta berak esan zien: Ni nengoan ikusten, nola Satanas, oñazkarraren gisa